Sekta ya kilimo inaendelea kuwa uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania, ikitoa ajira kwa asilimia kubwa ya wananchi na kuchangia kwa kiwango kikubwa katika usalama wa chakula, maendeleo ya viwanda na ukuaji wa uchumi wa taifa. Hata hivyo, pamoja na umuhimu wake, sekta hii bado inakabiliwa na changamoto mbalimbali zikiwemo matumizi ya mbinu duni za uzalishaji, matumizi hafifu ya teknolojia, upatikanaji mdogo wa mbegu bora na mwendelezo mdogo wa elimu kwa wakulima.
Katika kukabiliana na changamoto hizo, Serikali imeendelea kusisitiza matumizi ya tafiti za kisayansi, teknolojia na mafunzo kwa vitendo kupitia taasisi za utafiti na mafunzo ya kilimo. Moja ya taasisi muhimu zinazobeba dhamana hiyo ni Kituo cha Utafiti na Mafunzo ya Kilimo KATRIN (Kilombero Agricultural Training and Research Institute) kilichopo Wilaya ya Kilombero, mkoani Morogoro.
Hivi karibuni, Mkuu wa Mkoa wa Morogoro, Dkt. Kebwe Stephen Kebwe, amesisitiza kuwa uwepo wa KATRIN ni fursa adhimu ambayo inapaswa kutumiwa ipasavyo kuleta mapinduzi ya kilimo katika Halmashauri ya Wilaya ya Kilombero na Halmashauri ya Mji wa Ifakara, badala ya kubaki kuwa taasisi ya mafunzo pekee.
Agizo la Mkuu wa Mkoa: KATRIN Iwe Kitovu cha Mageuzi ya Kilimo
Akizungumza Februari 21 mwaka huu wakati wa ziara yake Wilayani Kilombero baada ya kutembelea Kituo cha Utafiti na Mafunzo ya Kilimo KATRIN na kuzungumza na uongozi wa kituo hicho, Dkt. Kebwe alimuagiza Mkuu wa Wilaya ya Kilombero, James Ihunyo, kukaa pamoja na viongozi wa Halmashauri ya Wilaya ya Kilombero na Halmashauri ya Mji wa Ifakara ili kuweka mkakati wa pamoja wa kukitumia kituo hicho katika kuboresha uzalishaji wa mazao na kuleta mapinduzi ya kilimo.
Kwa mujibu wa Mkuu huyo wa Mkoa, uwepo wa taasisi ya utafiti ndani ya wilaya ni rasilimali kubwa ambayo haipaswi kupuuzwa. Alieleza kuwa maeneo yenye taasisi za utafiti yanapaswa kuwa mfano wa matumizi ya teknolojia za kisasa na kuongeza tija kuliko maeneo yasiyo na fursa hiyo.
Kwa Nini KATRIN ni Fursa Kubwa kwa Wakulima?
Katika nchi nyingi zilizoendelea kwa kilimo, mafanikio makubwa yamepatikana kupitia ushirikiano wa karibu kati ya watafiti, vyuo vya kilimo, maafisa ugani na wakulima.
KATRIN inaweza kuwa daraja linalounganisha maarifa ya kisayansi na mahitaji halisi ya wakulima.
Kupitia kituo hicho, wakulima wanaweza kunufaika na:
Mbegu bora zinazotokana na tafiti.
Mbinu bora za uzalishaji.
Teknolojia mpya za kilimo.
Mafunzo ya kisasa.
Ushauri wa wataalamu.
Mashamba darasa ya kujifunzia kwa vitendo.
Hivyo, badala ya mkulima kutegemea uzoefu wa mazoea pekee, anapata nafasi ya kujifunza mbinu zinazoongeza uzalishaji na kupunguza gharama.
Kongamano la Wadau wa Kilimo: Jukwaa la Kutafuta Suluhisho
Katika kuimarisha ushirikiano huo, Dkt. Kebwe alimuagiza Mkuu wa Wilaya ya Kilombero kuitisha Kongamano la Wadau wa Kilimo ngazi ya Wilaya.
Lengo la kongamano hilo ni kujadili namna bora ya kukifanya KATRIN kiwe sehemu ya maendeleo ya sekta ya kilimo katika Halmashauri ya Wilaya ya Kilombero na Halmashauri ya Mji wa Ifakara.
Akitoa maelekezo hayo alisema:
"DC mimi nakupa maagizo leo, fuatilia huyo Mkurugenzi ili kuona ni kwa vipi anatumia vyuo tulivyo navyo hapa katika kuleta mapinduzi ya kilimo."
Aidha, alikumbusha kuwa tayari Kongamano la Wadau wa Kilimo ngazi ya Mkoa lilifanyika wiki moja kabla, ambapo aliagiza kila wilaya kuandaa kongamano lake kwa lengo la kujadili mikakati ya kuongeza uzalishaji wa kilimo.
Elimu kwa Vitendo Badala ya Nadharia Pekee
Moja ya mapendekezo muhimu yaliyotolewa na Mkuu wa Mkoa ni kuwapeleka wanafunzi wa mwaka wa pili wa KATRIN vijijini wakati wa mafunzo kwa vitendo.
Aliagiza Kaimu Mkuu wa Kituo hicho, Bw. Jerome Mgase, kuhakikisha wanafunzi hao wanapangiwa vijiji na vitongoji mbalimbali ili:
Kusimamia mashamba darasa.
Kuwafundisha wakulima matumizi ya mbegu bora.
Kuonyesha matumizi sahihi ya mbolea.
Kufundisha udhibiti wa magonjwa na wadudu.
Kuelimisha kuhusu kilimo bora kwa vitendo.
Uchambuzi
Hii ni hatua muhimu kwa sababu wakulima wengi huamini zaidi kile wanachokiona mashambani kuliko maelekezo ya darasani.
Mashamba darasa yanawapa nafasi ya kuona tofauti kati ya kilimo cha mazoea na kilimo kinachofuata kanuni bora za kitaalamu.
Kwa Nini Mashamba Darasa ni Muhimu?
Mashamba darasa ni maabara za wazi kwa wakulima.
Kupitia mashamba hayo, mkulima huona kwa macho yake:
Tofauti ya mbegu bora na mbegu za kawaida.
Athari za matumizi sahihi ya mbolea.
Njia bora za kupanda.
Mbinu za kudhibiti magugu.
Faida za matumizi ya teknolojia.
Njia hii huongeza uelewa na kuondoa hofu ya kujaribu mbinu mpya.
Mkuu wa Wilaya Aahidi Kutekeleza Maagizo
Kwa upande wake, Mkuu wa Wilaya ya Kilombero, James Ihunyo, alisema amepokea maagizo ya Mkuu wa Mkoa na kuyapa uzito unaostahili.
Alifafanua kuwa tayari alikuwa amewaagiza wakurugenzi wa Halmashauri zote mbili kutambua maeneo ambayo KATRIN inaweza kusaidia, ikiwemo:
Upatikanaji wa mbegu bora za mpunga.
Kuongeza uzalishaji wa mazao.
Kuboresha huduma za ugani.
Aidha, alisema ataendelea kushughulikia mgogoro wa muda mrefu kati ya KATRIN na baadhi ya wananchi zaidi ya 200 wanaodaiwa kuvamia maeneo ya kituo kwa makazi na shughuli za kilimo, kwa lengo la kupata suluhisho la kudumu kupitia mazungumzo.
Historia ya KATRIN na Mchango Wake kwa Kilimo
Kituo cha Utafiti na Mafunzo ya Kilimo KATRIN kilianzishwa mwaka 1963 kwa ushirikiano kati ya Serikali ya Tanganyika na Serikali ya Ujerumani.
Kwa sasa, kituo hiki kipo chini ya Wizara ya Kilimo na kimeendelea kuwa moja ya taasisi muhimu za utafiti nchini.
Mwanzoni, KATRIN ilifanya tafiti za mazao mbalimbali kama:
Mahindi.
Mtama.
Ulezi.
Ufuta.
Alizeti.
Minazi.
Pamba.
Mikunde.
Mazao ya mafuta.
Mbogamboga.
Matunda.
Baadaye, mwanzoni mwa miaka ya 1980, kituo hiki kilipewa jukumu la kuratibu utafiti wa zao la mpunga kitaifa.
KATRIN na Utafiti wa Mpunga
Mpunga ni moja ya mazao muhimu kwa usalama wa chakula na biashara nchini.
Kutokana na mafanikio ya tafiti zake, mwaka 2010 KATRIN ilichaguliwa kuwa Kituo Mahiri cha Mpunga kwa Nchi za Ukanda wa Afrika Mashariki (Regional Rice Centre of Excellence – RRCoE).
Hadi sasa, kituo hicho kimefanikiwa kufanya tafiti na kupitishwa kwa mbegu 10 za mpunga katika ngazi ya taifa.
Uchambuzi
Haya ni mafanikio makubwa yanayoonyesha umuhimu wa kuwekeza katika taasisi za utafiti. Mbegu zinazozalishwa kupitia tafiti huwa na sifa bora kama:
Uzalishaji mkubwa.
Ustahimilivu wa magonjwa.
Uwezo wa kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi.
Ubora wa mavuno.
Matokeo yake ni kuongeza tija kwa mkulima na kuchangia usalama wa chakula nchini.
Ushirikiano ni Siri ya Mapinduzi ya Kilimo
Mapinduzi ya kilimo hayawezi kufikiwa na taasisi moja pekee.
Yanahitaji ushirikiano kati ya:
Serikali.
Taasisi za utafiti.
Vyuo vya kilimo.
Maafisa ugani.
Halmashauri.
Sekta binafsi.
Wakulima wenyewe.
Pale kila mdau anapotimiza wajibu wake, teknolojia mpya huwafikia wakulima kwa haraka na matokeo yake ni kuongezeka kwa uzalishaji na kipato.
No comments:
Post a Comment