Tanzania Yaandika Historia Duniani: WA26T na AFRAQ26 Kufungua Enzi Mpya ya Kilimo, Ufugaji wa Samaki, Uwekezaji na Uchumi wa Buluu

Na Mkulima Jembe Blog

"Kilimo ndicho uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania, na maendeleo ya sekta nyingine nyingi huanzia shambani." Kauli hii imeendelea kuthibitishwa kila siku kadri dunia inavyotafuta suluhisho la uhakika la usalama wa chakula, ajira na ukuaji wa uchumi. Leo, Tanzania imeandika historia nyingine muhimu baada ya kuchaguliwa kuwa mwenyeji wa Kongamano la Kimataifa la Ukuzaji Viumbemaji Duniani (WA26T) pamoja na Kongamano la Ukuzaji Viumbemaji Afrika (AFRAQ26), hatua inayoweka nchi katika nafasi ya kipekee ya kuongoza mijadala ya maendeleo ya sekta za kilimo, uvuvi na uchumi wa buluu.

Ingawa kongamano hili linaangazia zaidi ukuzaji viumbemaji (aquaculture), ukweli usiopingika ni kwamba mafanikio yake yanategemea nguvu ya sekta ya kilimo. Kilimo huzalisha malighafi nyingi zinazotumika katika ufugaji wa samaki, huku samaki nao wakichangia lishe bora, ajira, biashara na mapato ya taifa. Hivyo, mafanikio ya sekta moja yanaleta mafanikio kwa nyingine.

Tanzania Yaaminiwa na Dunia

Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Jumuiya ya Wakuzaji Viumbemaji Duniani (World Aquaculture Society – WAS) zimesaini hati ya makubaliano ya maandalizi ya kongamano hilo litakalofanyika kuanzia Desemba 1 hadi 4, 2026 jijini Dar es Salaam.

Makubaliano hayo yalisainiwa Julai 13, 2026 jijini Dar es Salaam na Waziri wa Mifugo na Uvuvi, Dk. Bashiru Ally, kwa niaba ya Serikali, huku WAS ikiwakilishwa na Mwenyekiti wa Tawi la Afrika (AFRAQ), Prof. Julius Manyala.

Hatua hii inaonesha kuwa Tanzania imeendelea kujenga imani mbele ya jumuiya ya kimataifa kutokana na maendeleo makubwa iliyoyapata katika sekta ya ukuzaji viumbemaji na usimamizi wa rasilimali za maji.

Mafanikio Yaliyoipeleka Tanzania Kwenye Ramani ya Dunia

Akizungumza baada ya kusainiwa kwa makubaliano hayo, Dk. Bashiru Ally amesema kuwa uteuzi wa Tanzania kuwa mwenyeji wa kongamano hilo unatokana na mafanikio makubwa yaliyopatikana katika sekta ya ukuzaji viumbemaji.

Kwa mujibu wake, uzalishaji umeongezeka kwa zaidi ya asilimia 300 ndani ya kipindi cha miaka mitano, jambo linaloonyesha kuwa sera, uwekezaji, elimu na matumizi ya teknolojia vinaendelea kuleta matokeo chanya.

Alisisitiza kuwa WAS imeionesha Tanzania imani kubwa kwa kuipa nafasi hiyo muhimu ya kuwa mwenyeji wa kongamano hilo, ambalo pia litaitangaza Tanzania kimataifa na kuonesha mafanikio yaliyopatikana katika sekta ya ukuzaji viumbemaji na uchumi wa buluu.

Kilimo Ndicho Msingi wa Mafanikio ya Aquaculture

Kwa mtazamo wa Mkulima Jembe Blog, maendeleo ya ukuzaji viumbemaji hayawezi kutenganishwa na maendeleo ya kilimo.

Wakulima huzalisha mahindi, soya, mpunga, ngano, alizeti, pamba na mazao mengine yanayotumika kutengeneza chakula cha samaki. Bila uzalishaji wa kutosha wa mazao haya, gharama za ufugaji wa samaki hupanda na uzalishaji hushuka.

Aidha, mabaki ya mazao kama pumba za mpunga, pumba za mahindi na mashudu ya alizeti hutumika kama malighafi muhimu katika utengenezaji wa vyakula vya samaki.

Hii ina maana kwamba kila mkulima anayelima kwa tija anachangia moja kwa moja maendeleo ya sekta ya ukuzaji viumbemaji.

Kwa upande mwingine, maji yanayotumika kwenye mabwawa ya samaki yana virutubisho vinavyoweza kutumika kumwagilia bustani na mashamba, hivyo kuongeza uzalishaji wa mazao huku yakipunguza matumizi ya mbolea za viwandani. Mfumo huu wa kuunganisha kilimo na ufugaji wa samaki unajulikana kama Integrated Farming, na umeendelea kuonyesha mafanikio makubwa katika nchi nyingi duniani.

Zaidi ya Wajumbe 2,000 Kutoka Mataifa Zaidi ya 100

Kongamano hilo linatarajiwa kushirikisha zaidi ya wajumbe 2,000 kutoka zaidi ya mataifa 100 duniani.

Washiriki watakuwa ni:

• Watafiti wa kimataifa.

• Wawekezaji.

• Watunga sera.

• Wabunifu wa teknolojia.

• Mashirika ya maendeleo.

• Wafanyabiashara.

• Taasisi za elimu.

• Wadau wa sekta ya kilimo, uvuvi na mazingira.

Kwa Tanzania, hii ni fursa ya kujitangaza kama nchi yenye mazingira mazuri ya uwekezaji na uzalishaji.

Fursa Mpya kwa Wakulima

Kongamano hili linaweza kuwa mwanzo wa mapinduzi mapya kwa wakulima wa Tanzania.

Kadri ufugaji wa samaki unavyoongezeka, ndivyo mahitaji ya malighafi za kutengeneza chakula cha samaki yanavyoongezeka. Hii ina maana kuwa mazao kama mahindi, soya, alizeti, muhogo na mpunga yataendelea kupata soko kubwa.

Kwa hiyo, mkulima anayezalisha kwa ubora na kwa kiwango kikubwa ana nafasi ya kunufaika kupitia minyororo ya thamani inayounganisha kilimo na aquaculture.

Fursa kwa Vijana na Wanawake

Sekta ya kilimo na ukuzaji viumbemaji zinaendelea kuwa chanzo kikubwa cha ajira.

Kupitia kongamano hili, vijana na wanawake wanaweza kupata maarifa kuhusu:

• Ufugaji wa samaki wa kisasa.

• Utengenezaji wa chakula cha samaki.

• Uzalishaji wa vifaranga.

• Teknolojia za ufugaji.

• Biashara ya pembejeo.

• Uongezaji thamani wa mazao ya kilimo na samaki.

• Masoko ya ndani na kimataifa.

Ajira mpya zinaweza kuzaliwa kupitia ubunifu na uwekezaji unaotokana na ushirikiano wa kimataifa.

Teknolojia Itakayobadilisha Uzalishaji

Teknolojia ndiyo msingi wa kilimo cha kisasa.

Katika kongamano hili, washiriki watapata fursa ya kuona na kujifunza teknolojia mpya zinazoweza kuongeza uzalishaji, kupunguza gharama na kuboresha ubora wa bidhaa.

Teknolojia hizo zitasaidia:

• Kuboresha ubora wa mbegu na vifaranga.

• Kusimamia matumizi ya maji.

• Kupunguza magonjwa.

• Kuongeza tija ya uzalishaji.

• Kuboresha uhifadhi wa mazao na samaki.

Kwa mkulima wa Tanzania, hii ni nafasi ya kujifunza mbinu zitakazomwezesha kuzalisha kwa ushindani mkubwa zaidi.

Serikali Yajipanga Kufanya Historia

Mwakilishi wa Katibu Mkuu wa Wizara ya Mifugo na Uvuvi ambaye pia ni Naibu Katibu Mkuu (Uvuvi), Profesa Mohamed Ali Sheikh, amesema Serikali imejiandaa kikamilifu kuhakikisha kongamano hilo linafanyika kwa mafanikio makubwa na kuwa la kihistoria.

Kauli hiyo inaonesha dhamira ya Serikali ya kutumia tukio hili kuimarisha nafasi ya Tanzania katika sekta ya kilimo, uvuvi na uchumi wa buluu.

WAS Yaipongeza Tanzania

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa AFRAQ, Prof. Julius Manyala, ameishukuru Tanzania kwa kukubali kuwa mwenyeji na muandaaji wa kongamano hilo.

Ameeleza kuwa ushirikiano huo utafungua milango mipya ya kubadilishana teknolojia, maarifa, tafiti na uzoefu kati ya Afrika na mataifa mengine duniani.

Uchambuzi wa Mkulima Jembe Blog

Kwa mtazamo wa Mkulima Jembe Blog, mafanikio ya Tanzania kuandaa WA26T na AFRAQ26 yanapaswa kutazamwa kama fursa ya kuunganisha sekta zote za uzalishaji badala ya kuziendesha kwa kujitegemea. Kilimo ndicho msingi wa maendeleo ya viwanda vya chakula cha samaki, uzalishaji wa malighafi, usalama wa chakula na ukuaji wa biashara za vijijini.

Ikiwa wakulima watawezeshwa kuzalisha kwa kutumia mbegu bora, umwagiliaji, teknolojia za kisasa na masoko ya uhakika, watachangia moja kwa moja ukuaji wa sekta ya ukuzaji viumbemaji. Vivyo hivyo, ukuaji wa aquaculture utaongeza mahitaji ya mazao ya kilimo, na hivyo kuongeza kipato cha wakulima.

Kwa sababu hiyo, Tanzania ina nafasi ya kujenga mfumo jumuishi unaounganisha kilimo, ufugaji wa samaki, uongezaji thamani, usafirishaji, biashara na utafiti. Mfumo huu utasaidia kuongeza ajira, kupunguza umasikini na kuimarisha usalama wa chakula kwa vizazi vya sasa na vijavyo.

Kongamano la WA26T na AFRAQ26 si tukio la kawaida. Ni jukwaa la kimataifa litakaloiweka Tanzania katikati ya maamuzi muhimu kuhusu mustakabali wa sekta ya ukuzaji viumbemaji duniani. Lakini zaidi ya yote, ni fursa ya kuonesha kwamba kilimo ndicho nguzo kuu ya maendeleo ya sekta nyingine zote za uzalishaji.

Kwa wakulima, wafugaji wa samaki, vijana, wanawake, wawekezaji na wadau wote wa maendeleo, huu ni wakati wa kujiandaa kutumia maarifa, teknolojia na ushirikiano utakaoletwa na kongamano hili. Tanzania imepewa heshima kubwa; sasa ni jukumu la kila mdau kuhakikisha heshima hiyo inatafsiriwa kuwa ongezeko la uzalishaji, masoko mapya, ajira nyingi, mapato bora na ustawi wa wananchi.

Usilime Pekee Wala Kufuga Pekee: Jinsi Mfumo wa Mazao na Wanyama Unavyobadilisha Maisha ya Wakulima

Katika dunia ya sasa ambayo changamoto za mabadiliko ya tabianchi, gharama za maisha na mahitaji ya chakula zinaongezeka, wakulima wengi wameanza kutafuta njia bora za kufanya kilimo kiwe na tija zaidi. Mojawapo ya njia zinazoweza kumsaidia mkulima kupata mafanikio ni kuanzisha shamba linalounganisha uzalishaji wa mazao na ufugaji wa wanyama.

Mfumo huu unaojulikana kama kilimo mseto au kilimo shirikishi (Integrated Farming System) unamwezesha mkulima kutumia rasilimali alizonazo kwa ufanisi, kupunguza gharama za uzalishaji na kuongeza vyanzo vya mapato.

Shamba la aina hii halihitaji kuanza kwa ukubwa mkubwa. Mkulima anaweza kuanza na eneo dogo, kisha kulipanua kadri anavyopata uzoefu na mafanikio.

1. KUANZA KWA KUWA NA MPANGO WA SHAMBA

Hatua ya kwanza kabla ya kulima au kununua wanyama ni kuwa na mpango mzuri wa shamba.

Mkulima anatakiwa kujiuliza:

• Nitazalisha mazao gani?

• Nitafuga wanyama gani?

• Soko la bidhaa zangu litakuwa wapi?

• Nina mtaji kiasi gani?

• Nitapataje maji?

• Nitahudumiaje afya ya mimea na wanyama?

Mpango mzuri husaidia kuepuka hasara na kuhakikisha kila kitu kinakuwa na nafasi yake.

Kwa mfano, shamba linaweza kugawanywa katika maeneo mbalimbali:

• Eneo la mazao kama mahindi, maharage, mboga na matunda.

• Eneo la malisho ya wanyama.

• Banda la mifugo.

• Eneo la kuhifadhia mbolea.

• Chanzo cha maji.

• Eneo la kuhifadhia vifaa vya kilimo.

2. KUCHAGUA ENEO SAHIHI LA SHAMBA

Eneo ni msingi mkubwa wa mafanikio ya kilimo na ufugaji.

Mambo muhimu ya kuangalia ni:

Upatikanaji wa maji

Maji ni muhimu kwa mimea na wanyama. Shamba lenye kisima, mto, bwawa au mfumo wa kuvuna maji ya mvua huwa na nafasi kubwa ya mafanikio.

Aina ya udongo

Udongo wenye rutuba husaidia mazao kukua vizuri. Kabla ya kuanza uzalishaji mkubwa ni vizuri kufanya uchunguzi wa udongo ili kujua virutubisho vinavyohitajika.

Mazingira salama

Eneo linapaswa kuwa salama dhidi ya mafuriko, wizi wa mifugo na magonjwa yanayoweza kuathiri uzalishaji.

3. KUANZISHA SEHEMU YA MAZAO

Baada ya kupata eneo, mkulima anaweza kuanza na mazao yanayofaa katika mazingira yake.

Mazao yanaweza kugawanywa katika makundi yafuatayo:

Mazao ya chakula

Haya humsaidia mkulima kupata chakula cha familia:

• Mahindi

• Mpunga

• Maharage

• Mihogo

• Viazi

• Ndizi

Mazao ya biashara

Haya yanaweza kuongeza kipato:

• Mboga za majani

• Nyanya

• Vitunguu

• Pilipili

• Matunda

Mazao ya chakula cha mifugo

Ni muhimu pia kulima chakula cha wanyama kama:

• Nyasi bora

• Mahindi kwa ajili ya silaji

• Mikunde ya malisho

Hii hupunguza gharama ya kununua chakula cha mifugo.

4. KUANZISHA UFUGAJI WA WANYAMA

Mkulima anaweza kuchagua wanyama kulingana na uwezo wake.

Ng'ombe

Ng'ombe wanaweza kutoa:

• Maziwa

• Nyama

• Mbolea

Mbolea ya ng'ombe hutumika kuboresha udongo na kuongeza uzalishaji wa mazao.

Mbuzi na kondoo

Ni rahisi kuanza nao kwa sababu:

• Wanahitaji eneo dogo

• Wanazaliana haraka

• Soko lao ni kubwa

Kuku

Ufugaji wa kuku unaweza kumpatia mkulima:

• Mayai

• Nyama

• Kipato cha haraka

Nguruwe au sungura

Wanaweza kuwa chanzo kingine cha mapato kwa wakulima wenye mazingira yanayoruhusu.

5. MATUMIZI YA MBOLEA YA WANYAMA KWENYE SHAMBA

Moja ya faida kubwa ya kuunganisha mazao na wanyama ni upatikanaji wa mbolea asilia.

Mabaki ya wanyama yanaweza kutumika kutengeneza:

• Mbolea ya samadi

• Mbolea ya mboji

• Virutubisho vya udongo

Hii husaidia:

• Kuongeza rutuba ya ardhi

• Kupunguza matumizi ya mbolea za viwandani

• Kupunguza gharama za uzalishaji

Kwa mfano, mabaki ya mazao kama mabua ya mahindi yanaweza kutumika kulisha mifugo badala ya kutupwa.

6. KUZINGATIA AFYA YA WANYAMA

Ufugaji wenye mafanikio unahitaji usimamizi mzuri wa afya.

Mkulima anatakiwa:

• Kuwapa chanjo kwa wakati.

• Kuwapa maji safi.

• Kujenga mabanda yenye usafi.

• Kuwatenganisha wanyama wagonjwa.

• Kupata ushauri wa wataalamu wa mifugo.

Magonjwa yakipuuzwa yanaweza kusababisha hasara kubwa.

7. MATUMIZI YA TEKNOLOJIA KWENYE SHAMBA

Kilimo cha kisasa kinahitaji kutumia maarifa mapya.

Mkulima anaweza kutumia:

• Umwagiliaji wa kisasa.

• Mbegu bora.

• Simu kupata taarifa za masoko.

• Mitandao kujifunza mbinu mpya.

• Rekodi za mapato na matumizi.

Kuweka kumbukumbu husaidia kujua kama shamba lina faida au hasara.

8. MATOKEO YA KUANZISHA SHAMBA LA MAZAO NA WANYAMA

Mkulima anayesimamia vizuri mfumo huu anaweza kupata matokeo mbalimbali:

1. Kuongezeka kwa chakula cha familia

Familia inaweza kupata:

• Nafaka

• Mboga

• Maziwa

• Mayai

• Nyama

Hii inapunguza gharama za kununua chakula.

2. Kuongezeka kwa kipato

Mkulima anaweza kuuza:

• Mazao

• Mifugo

• Maziwa

• Mayai

• Mbolea

Hivyo kuwa na vyanzo vingi vya mapato.

3. Kuboresha ardhi

Matumizi ya mbolea za wanyama huifanya ardhi kuwa na afya na kuongeza uzalishaji kwa muda mrefu.

4. Kupunguza utegemezi

Badala ya kutegemea zao moja pekee, mkulima anakuwa na shughuli mbalimbali zinazomsaidia wakati soko au hali ya hewa inapobadilika.

5. Kujenga ajira

Mashamba makubwa yanaweza kutoa nafasi za kazi kwa vijana na jamii inayozunguka.

9. CHANGAMOTO AMBAZO MKULIMA ANAWEZA KUKABILIANA NAZO

Pamoja na faida zake, mfumo huu una changamoto ambazo zinahitaji mipango.

Changamoto hizo ni pamoja na:

• Ukosefu wa mtaji wa kuanzia.

• Magonjwa ya mimea na wanyama.

• Mabadiliko ya hali ya hewa.

• Ukosefu wa masoko ya uhakika.

• Ukosefu wa elimu ya kisasa.

Suluhisho ni kutafuta elimu, kushirikiana na vikundi vya wakulima na kutumia wataalamu wa kilimo na mifugo.

 SHAMBA LA PAMOJA NI UWEKEZAJI WA MAISHA

Kuanzisha shamba la mazao na wanyama siyo tu njia ya kupata chakula, bali ni uwekezaji unaoweza kubadilisha maisha ya mkulima.

Mkulima anayepanga vizuri, kutumia teknolojia, kutunza mazingira na kusimamia uzalishaji kwa nidhamu anaweza kujenga shamba lenye faida na endelevu.

Kilimo na ufugaji vikifanya kazi pamoja vinaweza kuwa msingi wa maisha bora, uchumi imara na maendeleo ya familia pamoja na jamii nzima.

MKULIMA JEMBE BLOG – Elimu kwa mkulima, maendeleo kwa jamii.

Tanzania Yarejesha Hekta Milioni 3.3 za Ardhi na Misitu: Fursa Mpya kwa Kilimo Endelevu na Uhifadhi wa Mazingira

     

Katika picha Naibu Katibu Mkuu (Muungano) Ofisi ya Makamu wa Rais, Abdllah Hassan Mitawi wakati wa ufunguzi wa warsha ya kujenga uwezo kikosi-kazi cha taifa cha urejeshaji wa mazingira ya ardhi na misitu iliyoharibika.

......................................................................................................................................................

Katika kipindi ambacho dunia inakabiliwa na changamoto kubwa za mabadiliko ya tabianchi, uharibifu wa misitu, kupungua kwa rutuba ya ardhi na upotevu wa viumbe hai, Tanzania imeendelea kuchukua hatua mbalimbali kuhakikisha mazingira yanarejeshwa na kulindwa kwa ajili ya vizazi vya sasa na vijavyo.

Ofisi ya Makamu wa Rais kupitia Mradi wa Urejeshaji Endelevu wa Mazingira na Hifadhi ya Bayoanuai Tanzania imewezesha urejeshaji wa hekta milioni 3.3 za ardhi na misitu iliyoharibiwa hadi kufikia mwezi Desemba 2024.

Hatua hiyo ni sehemu ya juhudi kubwa za Serikali katika kuhakikisha maeneo yaliyoharibiwa yanarudi katika hali yake ya asili, huku yakitoa nafasi kwa jamii kunufaika kupitia shughuli za kilimo, ufugaji, uhifadhi wa maji na matumizi endelevu ya rasilimali za asili.

Taarifa hiyo ilibainishwa Julai 9, 2026 mkoani Morogoro na Naibu Katibu Mkuu (Muungano) Ofisi ya Makamu wa Rais, Abdllah Hassan Mitawi wakati wa ufunguzi wa warsha ya kujenga uwezo kikosi-kazi cha taifa cha urejeshaji wa mazingira ya ardhi na misitu iliyoharibika.

---

Misitu Tanzania: Utajiri Mkubwa Unaohitaji Ulinzi

Akizungumza katika warsha hiyo, Mitawi alisema Tanzania imebarikiwa kuwa na utajiri mkubwa wa mifumo ikolojia ambayo ni muhimu kwa maisha ya binadamu, wanyama na mimea.

Alibainisha kuwa takribani hekta milioni 48 za Tanzania zimefunikwa na misitu, jambo linaloifanya nchi kuwa na nafasi muhimu katika uhifadhi wa mazingira barani Afrika.

Hata hivyo, pamoja na kuwa na rasilimali hizo kubwa za misitu, kumekuwa na changamoto ya uharibifu wa mazingira unaotokana na shughuli mbalimbali za kibinadamu.

Tafiti zimeonesha kuwa takribani hekari 469,000 za misitu hupotea kila mwaka kutokana na sababu mbalimbali ikiwemo ukataji miti holela, matumizi yasiyo endelevu ya ardhi, upanuzi wa makazi na kilimo kisicho zingatia uhifadhi wa mazingira.

Upotevu huu wa misitu una athari kubwa kwa sekta ya kilimo kwa sababu misitu ina nafasi muhimu katika kuhifadhi maji, kulinda udongo dhidi ya mmomonyoko, kuongeza mvua na kusaidia viumbe wanaochangia uzalishaji wa mazao.

---

Uhusiano Kati ya Urejeshaji wa Mazingira na Maendeleo ya Kilimo

        

Kwa wakulima, urejeshaji wa mazingira si suala la miti pekee bali ni suala linalogusa moja kwa moja maisha yao ya kila siku.

Ardhi yenye afya ndiyo msingi wa kilimo chenye tija. Wakati misitu inapoharibiwa, udongo hupoteza virutubisho, vyanzo vya maji hupungua na uzalishaji wa mazao hushuka.

Kupitia urejeshaji wa ardhi iliyoharibiwa, wakulima wanaweza kunufaika kwa njia mbalimbali ikiwemo:

• Kuongezeka kwa rutuba ya udongo.

• Kupatikana kwa vyanzo vya maji vya uhakika.

• Kupungua kwa athari za ukame.

• Kuongezeka kwa uzalishaji wa mazao.

• Kupata fursa za kilimo mseto kinachochanganya miti na mazao.

Mfumo wa kilimo unaochanganya miti na mazao, unaojulikana kama kilimo misitu (agroforestry), umeendelea kuonekana kuwa suluhisho muhimu katika kukabiliana na changamoto za mabadiliko ya tabianchi.

---

Serikali Yatekeleza Mikakati ya Kimataifa ya Urejeshaji wa Ardhi

Mitawi amesema urejeshaji wa ardhi ya misitu iliyoharibiwa ni sehemu ya ajenda muhimu ya maendeleo endelevu ya Tanzania.

Kutokana na umuhimu wa suala hilo, Serikali imekuwa ikichukua hatua mbalimbali za kisera na kimkakati kwa kushirikiana na wadau wa ndani na nje ya nchi.

Miongoni mwa juhudi hizo ni utekelezaji wa Mkakati wa AFR100, unaolenga kurejesha hekta milioni 100 za ardhi na misitu iliyoharibika barani Afrika kufikia mwaka 2030.

Mkakati huo unachangia pia malengo ya kidunia ya kurejesha hekta milioni 350 za ardhi na misitu duniani kote.

Kwa Tanzania, hatua hii inaonesha dhamira ya nchi kushiriki katika juhudi za kimataifa za kupunguza athari za mabadiliko ya tabianchi na kuhakikisha mazingira yanakuwa salama kwa maendeleo ya kiuchumi.

---

Tanzania Yatoa Ahadi ya Kurejesha Hekta Milioni 5.2 Kufikia 2030

Mitawi alieleza kuwa katika kuchangia jitihada za kimataifa na malengo ya uhifadhi wa mazingira kitaifa, mwaka 2018 Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania iliahidi kurejesha hekta milioni 5.2 za maeneo ya ardhi na misitu iliyoharibika kufikia mwaka 2030 chini ya mkakati wa AFR100.

Ahadi hiyo inaonyesha kuwa Tanzania inalenga kuhakikisha maeneo yaliyopoteza uwezo wake wa uzalishaji yanarejeshwa na kuwa na manufaa kwa jamii.

Kwa wakulima, utekelezaji wa ahadi hiyo unaweza kufungua fursa mpya za kupata ardhi yenye uwezo mkubwa wa kuzalisha, huku ukisaidia kupunguza changamoto zinazotokana na mabadiliko ya tabianchi kama ukame na mafuriko.

---

Tathmini ya Hatua Iliyofikiwa Katika Urejeshaji wa Mazingira

Kwa mujibu wa Mitawi, mwaka 2024 Ofisi ya Makamu wa Rais kupitia Mradi wa Urejeshaji Endelevu wa Mazingira na Hifadhi ya Bayoanuai Tanzania (SLR) ilikamisheni Kituo cha Taifa cha Kuratibu Kaboni (NCMC) kufanya tathmini ya utekelezaji wa ahadi hiyo ili kubaini hatua iliyofikiwa.

Tathmini hiyo ililenga kuona kiwango cha mafanikio yaliyopatikana, maeneo yaliyorejeshwa na changamoto zilizopo katika kufikia lengo la mwaka 2030.

Matokeo ya tathmini yana umuhimu mkubwa katika kupanga hatua zinazofuata na kuhakikisha rasilimali zinazotengwa zinafikia maeneo yenye uhitaji mkubwa.

---

Mikakati Inayoongoza Urejeshaji wa Ardhi na Misitu Tanzania

           

Ameeleza utekelezaji wa ahadi hiyo unaongozwa na:

• Mkakati wa Taifa wa Urejeshaji wa Ardhi na Misitu iliyoharibiwa (2023-2033).

• Mpango Kabambe wa Taifa wa Hifadhi na Usimamizi wa Mazingira (2022-2032).

• Mkakati wa Taifa wa Matumizi ya Nishati Safi ya Kupikia (2024-2034).

• Programu ya Mageuzi ya Usimamizi wa Mazingira kuelekea Dira 2050.

Mikakati hii inalenga kuhakikisha mazingira yanakuwa sehemu ya msingi katika mipango ya maendeleo ya taifa.

---

Wajumbe Wahimizwa Kuchukua Jukumu la Kulinda Mazingira

            

Mitawi aliwataka wajumbe wa kikosi-kazi hicho kuchukua jukumu hilo kwa umakini mkubwa kutokana na umuhimu wake kwa taifa.

”Nichukue fursa hii kuwajulisha wajumbe wa kikosi-kazi hiki mchukue jambo hili kwa umakini na uzito unaostahili, kwakuwa Serikali na wadau wote wa masuala ya urejeshaji na hifadhi wa mazingira watategemea sana maoni, ushauri na mapendekezo yenu” amesema Mitawi.

Kauli hiyo inaonyesha kuwa mafanikio ya urejeshaji wa mazingira yanahitaji ushirikiano wa wataalamu, Serikali, wananchi na sekta binafsi.

---

Ushirikiano wa Wadau Muhimu Katika Kufanikisha Urejeshaji

                  

Kaimu Meneja wa Vyanzo vya Mbegu wa Wakala wa Huduma za Misitu Tanzania (TFS), Dk Fortunata Senya alisema Serikali imeandaa Mkakati wa Taifa wa Urejeshaji wa Mandhari ya Misitu wa mwaka 2023-2030 ili kuhakikisha lengo la kurejesha hekta milioni 5.2 linafikiwa.

Alisema mafanikio ya mpango huo hayawezi kupatikana kwa juhudi za Serikali pekee, bali yanahitaji ushiriki mpana wa wadau mbalimbali wakiwamo taasisi za utafiti, sekta binafsi, mashirika ya maendeleo na wananchi.

Ushiriki wa wananchi ni muhimu kwa sababu maeneo mengi yanayohitaji urejeshaji yapo ndani ya jamii zinazotegemea moja kwa moja rasilimali za mazingira kwa maisha yao ya kila siku.

---

Utafiti wa Aina Sahihi za Miti Kuongeza Mafanikio

              

Kwa upande wake, Mtafiti wa Taasisi ya Utafiti wa Misitu Tanzania (TAFORI), Joshua Maguzu alisema taasisi hiyo inaendelea kufanya tafiti zinazolenga kubaini aina sahihi za miti zinazofaa kupandwa katika maeneo mbalimbali ya nchi kulingana na hali ya udongo na tabianchi.

Alisema matokeo ya tafiti hizo yanawasaidia wataalamu na wananchi kuchagua miche inayostawi vizuri katika maeneo husika.

Hatua hiyo inaongeza mafanikio ya urejeshaji wa mazingira na kusaidia kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi.

---

 Mazingira Bora Ni Msingi wa Kilimo Bora

           

Kwa ujumla, urejeshaji wa hekta milioni 3.3 za ardhi na misitu iliyoharibiwa ni hatua kubwa katika safari ya Tanzania ya kujenga mazingira endelevu.

Kwa wakulima na wafugaji, mazingira yaliyohifadhiwa yana maana ya uzalishaji bora, upatikanaji wa maji, udongo wenye afya na maisha yenye uhakika zaidi.

Changamoto ya uharibifu wa mazingira haiwezi kutatuliwa na Serikali pekee, bali inahitaji kila mwananchi kuona uhifadhi wa mazingira kama jukumu lake.

Kilimo endelevu kinaanzia kwenye ardhi yenye afya, na ardhi yenye afya inaanzia kwenye mazingira yaliyolindwa.

           

MKULIMA JEMBE BLOG inaendelea kuelimisha jamii kuhusu umuhimu wa kulinda mazingira, kuendeleza kilimo endelevu na kujenga maisha bora kwa kizazi cha sasa na kijacho.

Mifugo Sasa Ni Dhamana ya Mikopo! Mfumo Mpya wa Stakabadhi za Ghala Kufungua Fursa za Bei za Haki na Masoko Makubwa kwa Wafugaji

          Sekta ya mifugo nchini Tanzania inaelekea kuingia katika zama mpya za biashara ya kisasa, uwazi wa bei na upatikanaji wa mitaji baada ya Bodi ya Usimamizi wa Stakabadhi za Ghala (WRRB) kuanza rasmi kuingiza mifugo katika Mfumo wa Stakabadhi za Ghala. Hatua hii inatarajiwa kubadili namna wafugaji wanavyouza mifugo yao, kupata mikopo na kushiriki katika masoko ya ndani na nje ya nchi.

Kwa mara ya kwanza, taarifa za kila mnyama zitaunganishwa kidijitali na kuwekwa kwenye mfumo unaowawezesha wanunuzi kushindana kwa uwazi kupitia Soko la Bidhaa Tanzania (TMX). Wataalamu wa uchumi wa mifugo wanaona hatua hii kama mapinduzi makubwa ya biashara ya mifugo yanayoweza kuongeza thamani ya mifugo ya Tanzania na kuinua kipato cha wafugaji.

Kwa nini hatua hii ni muhimu?

Kwa muda mrefu, wafugaji wengi wamekuwa wakikabiliwa na changamoto kadhaa:

• Bei kupangwa kwa makadirio ya macho.

• Ukosefu wa taarifa sahihi za mifugo.

• Kukosa dhamana ya kupata mikopo.

• Kulazimika kuuza mifugo mapema wakati bei zikiwa chini.

• Ugumu wa kufikia masoko makubwa na ya kimataifa.

Akizungumza katika Maonesho ya 50 ya Biashara ya Kimataifa ya Dar es Salaam (Sabasaba), Mkurugenzi Mtendaji wa WRRB, Asangye Bangu, amesema bodi imeamua kupanua huduma zake baada ya mafanikio ya kusimamia bidhaa 18 za mazao ya kilimo kupitia mfumo huo.

“Tulikuwa tunasimamia bidhaa 18 za mazao ya kilimo, lakini sasa tumeingia rasmi kwenye bidhaa za mifugo,” amesema Bw. Bangu.

Mifugo sasa kuunganishwa na TMX

Katika mfumo mpya, taarifa za kila mnyama zitawekwa kidijitali ili wanunuzi waweze kuzifikia kwa urahisi. Hii ina maana kwamba mfugaji wa mkoa mmoja ataweza kuuza mifugo yake kwa wanunuzi walioko maeneo mengine bila kutegemea madalali wachache wa eneo lake.

Kwa kutumia TMX, wanunuzi wataweza:

• Kuona taarifa za mnyama kabla ya kununua.

• Kushindana kwa uwazi kupitia zabuni.

• Kufanya maamuzi kwa kutumia taarifa sahihi badala ya makadirio.

• Kupata uhakika wa ubora na utambulisho wa mifugo.

Hii ni hatua muhimu katika kujenga soko lenye ushindani na bei za haki.

Nguvu ya hereni za utambuzi wa mifugo

Msingi wa mfumo huu ni matumizi ya hereni za utambuzi wa mifugo zilizozinduliwa na Rais Samia Suluhu Hassan.

Hereni hizi zina namba maalumu zinazobeba taarifa muhimu za kila mnyama, ikiwemo:

• Utambulisho wa mnyama.

• Historia yake.

• Mahali alipozalishwa.

• Taarifa za afya na matibabu.

• Mmiliki wake.

“Hereni hiyo ndiyo itakuwa msingi wa stakabadhi kwa kuwa ina namba na taarifa zote za mnyama,” amesema Bw. Bangu.

Kitaalamu, mfumo huu unaongeza uwezo wa kufuatilia mifugo (traceability), jambo ambalo ni hitaji muhimu katika masoko mengi ya kimataifa.

Zizi kuwa ghala: Fursa mpya ya mikopo

Moja ya maswali makubwa ambayo wafugaji wengi wamekuwa wakiuliza ni: “Ghala la mifugo litakuwaje?”

WRRB imefafanua kuwa katika mfumo huu, zizi ndilo litakalotambulika kama ghala. Mifugo itatunzwa katika maeneo maalumu yenye:

• Chakula cha kutosha.

• Huduma za matibabu.

• Usimamizi wa kitaalamu.

• Ufuatiliaji wa uzito na afya.

Baada ya kuweka mifugo kwenye “ghala”, mfugaji atapatiwa stakabadhi inayoweza kutumika kupata mkopo kutoka taasisi za fedha.

Kwa mujibu wa Bw. Bangu, WRRB tayari imefikia makubaliano na Benki ya NBC ambayo imekubali kutoa mikopo kwa wafugaji watakaoshiriki kwenye mfumo huo.

“Mfugaji ataweza kupata fedha bila kulazimika kuuza mifugo yake mapema,” amesema.

Kwa nini hii ni habari njema kwa wafugaji?

1. Kupata mikopo kwa urahisi

Badala ya kuuza ng'ombe ili kupata fedha za dharura, mfugaji ataweza kutumia stakabadhi yake kupata mkopo.

2. Kuepuka uuzaji wa hasara

Wafugaji wengi huuza mifugo wakati wa ukame au wakati wanahitaji fedha haraka. Mfumo huu unaweza kuwapa muda wa kusubiri bei nzuri.

3. Bei za haki

Mifugo itapimwa kwa uzito badala ya kuangaliwa kwa macho pekee.

4. Masoko mapana

Mfugaji mdogo anaweza kufikiwa na wanunuzi wengi zaidi kupitia TMX.

Mapinduzi ya kupima mifugo kwa uzito

Hii ndiyo sehemu inayoweza kubadili kabisa biashara ya mifugo nchini.

Kwa sasa, katika maeneo mengi, bei ya ng'ombe huamuliwa kwa kuangalia:

• Ukubwa wa mwili.

• Muonekano.

• Unene wa macho.

• Uzoefu wa mnunuzi.

Njia hii mara nyingi humwacha mfugaji akiwa hajapata thamani halisi ya mnyama wake.

“Tunataka mifugo ipimwe kwa uzito ili bei iwe ya haki kwa mfugaji na mnunuzi,” amesema Bw. Bangu.

Katika nchi nyingi zilizoendelea, biashara ya mifugo hufanyika kwa bei ya kilo, jambo linaloongeza uwazi na kuondoa migogoro ya bei.

Faida kwa masoko ya kimataifa

Masoko ya kimataifa yanahitaji taarifa sahihi kuhusu:

• Chanzo cha mnyama.

• Historia ya afya.

• Matumizi ya dawa.

• Ufuatiliaji wa uzalishaji.

Kwa kuwa mfumo mpya utakuwa na taarifa hizi zote kidijitali, Tanzania inaweza kuongeza uwezo wake wa kuuza:

• Nyama.

• Mifugo hai.

• Bidhaa za ngozi.

• Bidhaa nyingine zinazotokana na mifugo.

Changamoto zinazoweza kujitokeza

Pamoja na faida hizo, utekelezaji wa mfumo huu utahitaji:

• Elimu kwa wafugaji kuhusu matumizi ya mfumo.

• Miundombinu ya kupimia uzito.

• Vituo vya kuhifadhi mifugo.

• Huduma bora za mifugo.

• Mtandao na usajili wa kidijitali.

Je, mfumo huu unaweza kubadili maisha ya wafugaji?

Wataalamu wengi wanaamini ndiyo.

Iwapo utekelezaji utafanyika kwa ufanisi, mfumo huu unaweza:

• Kuongeza kipato cha wafugaji.

• Kupunguza utegemezi kwa madalali.

• Kuongeza upatikanaji wa mikopo vijijini.

• Kuchochea uwekezaji katika unenepeshaji wa mifugo.

• Kuboresha ubora wa mifugo ya Tanzania.

• Kuongeza mauzo ya nyama ndani na nje ya nchi.

Uamuzi wa WRRB kuingiza mifugo katika Mfumo wa Stakabadhi za Ghala ni hatua kubwa inayoweza kuandika historia mpya ya sekta ya mifugo nchini Tanzania. Kwa kuunganisha utambulisho wa mifugo, stakabadhi za ghala, mikopo ya benki na soko la kidijitali la TMX, wafugaji wanapewa fursa ya kuingia kwenye uchumi rasmi wenye uwazi, ushindani na thamani kubwa zaidi.

Ikiwa mfumo huu utatekelezwa kwa usahihi na kuwafikia wafugaji wa ngazi zote, unaweza kuwa mkombozi wa sekta ya mifugo na kuifanya Tanzania kuwa miongoni mwa nchi zenye biashara ya mifugo iliyoandaliwa kwa viwango vya kisasa barani Afrika.

Kwa wafugaji, ujumbe ni mmoja: enzi za kuuza mifugo kwa makadirio ya macho zinaelekea kuisha; zama za taarifa sahihi, bei za haki na mikopo kupitia mifugo zimeanza.

Mkopo wa Trilioni 3.5 Wafungua Ukurasa kwa Wakulima Tanzania: JICA na Serikali Waweka Nguvu Kwenye Kilimo cha Kisasa

               

                 

Makala Maalumu – Mkulima Jembe Blog

Sekta ya kilimo nchini Tanzania imeendelea kupata msukumo mpya wa maendeleo baada ya ushirikiano kati ya Serikali ya Tanzania na Serikali ya Japani kupitia Shirika la Maendeleo la Kimataifa la Japani (JICA) kufungua njia ya upatikanaji wa mitaji mikubwa kwa wakulima na wadau wa kilimo.

Kupitia ushirikiano huo, mkopo wa masharti nafuu wenye thamani ya zaidi ya Shilingi trilioni 3.5 umetolewa kupitia Benki ya Maendeleo ya Kilimo Tanzania (TADB) kwa lengo la kuongeza uwezo wa kifedha katika sekta ya kilimo na kuwawezesha wakulima kuongeza uzalishaji, kuwekeza katika teknolojia bora na kujenga biashara endelevu za kilimo.

Hatua hii imeonekana kuwa ni sehemu ya jitihada pana za kuimarisha kilimo nchini, hasa kwa kuondoa moja ya changamoto kubwa ambayo kwa muda mrefu imekuwa ikiwakabili wakulima wengi — ukosefu wa mitaji nafuu ya kuendeleza shughuli za kilimo.

Two Step Loan: Daraja la Kuelekea Kilimo chenye Tija

Fedha hizo zinatolewa kupitia Wizara ya Fedha chini ya mpango maalumu unaojulikana kama Two Step Loan, ambao umebuniwa kwa ajili ya kuongeza upatikanaji wa mikopo nafuu kwa sekta ya kilimo.

Mpango huu unalenga kuwafikia wakulima binafsi, vikundi vya wakulima pamoja na wakulima wadogo na wa kati ambao mara nyingi wamekuwa wakikosa fursa ya kupata mikopo kutokana na masharti magumu ya taasisi za kifedha.

Kupitia mpango huo, wakulima watapata nafasi ya kutumia mitaji hiyo katika maeneo mbalimbali muhimu kama ununuzi wa pembejeo bora, matumizi ya teknolojia za kisasa za kilimo, uongezaji wa mashamba, ujenzi wa miundombinu ya kuhifadhi mazao pamoja na kuongeza thamani ya bidhaa za kilimo.

Kwa mtazamo mpana, mpango huu hauangalii tu utoaji wa fedha, bali unalenga kujenga mfumo ambao mkulima ataweza kutoka katika kilimo cha kujikimu na kuelekea kwenye kilimo cha kibiashara.

TADB Yafafanua Fursa kwa Wakulima na Wawekezaji

Akizungumza katika Maonesho ya 50 ya Biashara ya Kimataifa ya Dar es Salaam (Sabasaba), Afisa Biashara wa TADB anayesimamia miradi ya benki hiyo, Elias Misana, alisema mpango huo una lengo la kuchochea ukuaji wa sekta ya kilimo kupitia ufadhili wa mazao matano ya kimkakati.

Mazao hayo ni:

• Mahindi

• Mpunga

• Ngano

• Alizeti

• Mazao ya bustani

Uchaguzi wa mazao hayo unaonyesha umuhimu wake katika uchumi wa Tanzania, hususan katika suala la usalama wa chakula, kuongeza kipato cha wakulima na kuimarisha biashara ya mazao ndani na nje ya nchi.

Misana alieleza kuwa kupitia mpango huo, mkulima mmoja mmoja ataweza kupata mkopo wa hadi Shilingi milioni 200, huku vikundi vya wakulima pamoja na kampuni zinazojihusisha na shughuli za kilimo zikiwa na uwezo wa kukopa hadi Shilingi bilioni tatu kwa masharti nafuu.

Fursa hii inatarajiwa kuwa msaada mkubwa kwa wakulima ambao wamekuwa wakikabiliwa na changamoto ya mtaji mdogo unaowafanya washindwe kutumia kikamilifu fursa zilizopo kwenye masoko ya ndani na kimataifa.

Wanawake na Vijana Kupewa Kipaumbele Katika Kilimo

Moja ya maeneo muhimu katika mpango huu ni uwezeshaji wa makundi maalumu, hasa wanawake na vijana wanaojishughulisha na kilimo cha bustani.

Kwa muda mrefu, wanawake na vijana wamekuwa wakishiriki kwa kiasi kikubwa katika uzalishaji wa kilimo, lakini mara nyingi wamekuwa wakikosa mitaji ya kutosha ya kupanua shughuli zao.

Kupitia Two Step Loan, makundi hayo yataweza kunufaika na viwango vya chini vya riba pamoja na muda rafiki wa marejesho ya mikopo.

Hatua hii inaweza kuwa kichocheo kikubwa cha kuongeza ajira kwa vijana, kuongeza ushiriki wa wanawake katika uchumi na kuifanya sekta ya kilimo kuwa eneo lenye mvuto zaidi kwa kizazi kipya.

JICA: Ushirikiano wa Muda Mrefu Kwa Maendeleo ya Kilimo

Kwa upande wake, Mratibu Mkuu wa JICA, Veronica Barua, alisema mradi wa Two Step Loan ni matokeo ya ushirikiano wa muda mrefu kati ya Serikali ya Tanzania na Serikali ya Japani wenye lengo la kuwasaidia wakulima wadogo na wa kati kupata mitaji ya uwekezaji.

Alisema kwa miaka mingi wakulima wengi wamekuwa wakikabiliwa na changamoto ya kupata mikopo kutoka taasisi za kifedha kutokana na masharti yanayohitaji dhamana kubwa au gharama kubwa za mikopo.

Kwa hiyo, mpango huu unalenga kuziba pengo hilo kwa kutoa mazingira bora ambayo yatawawezesha wakulima kupata fedha kwa gharama nafuu na kuwekeza katika uzalishaji wenye tija.

Kwa mujibu wa JICA, uwekezaji huu unatarajiwa kuongeza uzalishaji wa mazao, kuboresha maisha ya wakulima na kuongeza mchango wa kilimo katika uchumi wa taifa.

Athari Zinazotarajiwa Kwa Sekta ya Kilimo Tanzania

Wataalamu wa kilimo wanaeleza kuwa upatikanaji wa mitaji nafuu ni moja ya nguzo muhimu katika kubadilisha sura ya kilimo nchini.

Mkulima mwenye mtaji anaweza:

• Kutumia mbegu bora na pembejeo sahihi.

• Kutumia teknolojia za kisasa za kilimo.

• Kuongeza ukubwa wa uzalishaji.

• Kuhifadhi mazao baada ya mavuno.

• Kuongeza thamani ya mazao kabla ya kuyapeleka sokoni.

• Kufikia masoko yenye faida zaidi.

Kwa maana hiyo, mkopo huu haupaswi kuonekana kama msaada wa kifedha pekee, bali ni uwekezaji unaolenga kujenga mfumo mpya wa kilimo chenye ushindani.

Mradi Kuendelea Hadi Mwaka 2029

Mradi wa Two Step Loan ulianza kutekelezwa rasmi mwezi Juni mwaka 2025 na unatarajiwa kuendelea hadi mwaka 2029.

Kupitia matawi ya TADB pamoja na benki washirika nchini kote, maelfu ya wakulima wanatarajiwa kufikiwa na kunufaika na mpango huu.

Hatua hiyo inatarajiwa kuchochea uzalishaji wa mazao ya chakula na biashara, kuimarisha usalama wa chakula nchini na kuongeza nafasi ya Tanzania kuwa na kilimo chenye tija na ushindani katika masoko ya ndani na nje ya nchi.

 Fursa Mpya Kwa Mkulima wa Tanzania

Kwa miaka mingi, wakulima wamekuwa wakisema changamoto kubwa siyo ukosefu wa ardhi wala utayari wa kufanya kazi, bali ni upatikanaji wa mitaji ya kuwawezesha kuzalisha kwa kiwango kikubwa.

Kupitia ushirikiano huu kati ya Tanzania na Japani, mlango mpya umefunguliwa kwa wakulima wengi ambao sasa wanaweza kupata nafasi ya kubadilisha kilimo kutoka shughuli ya kawaida ya maisha kuwa biashara yenye faida.

Kwa mafanikio ya mpango huu, usimamizi mzuri wa fedha, elimu ya matumizi ya mikopo na ushauri wa kitaalamu kwa wakulima vitakuwa nguzo muhimu ili kuhakikisha trilioni hizi zinabadilisha maisha ya wakulima na kuleta mapinduzi ya kweli katika sekta ya kilimo nchini Tanzania.

Mkulima Jembe Blog – Tunawaletea elimu, habari na uchambuzi wa maendeleo ya kilimo, mazingira, mifugo na biashara.

Bila Nyuki Hakuna Chakula: Afrika Yaweka Mkakati Mpya Kulinda Wachavushaji na Kuimarisha Kilimo

 

Wadau mbalimbali kutoka sekta za kilimo, biashara, mazingira na teknolojia kutoka ndani na nje ya Afrika wanatarajiwa kukutana jijini Arusha katika Mkutano wa Kwanza wa Uchavushaji Afrika, mkutano unaolenga kuweka mkakati wa pamoja wa kulinda wachavushaji na kuimarisha mifumo ya kilimo endelevu barani Afrika.

Mkutano huo unatarajiwa kuwa jukwaa muhimu la kujadili nafasi ya wachavushaji katika kuhakikisha uzalishaji wa chakula unaendelea kuwa imara, pamoja na kutafuta njia bora za kukabiliana na changamoto zinazotishia uwepo na ufanisi wa viumbe hao muhimu katika mazingira.

Mkutano huo unatarajiwa kufanyika kuanzia Septemba 29 hadi Oktoba 1, 2026, ukiandaliwa na Shirika la Maendeleo Endelevu ya Kilimo na Biashara za Kilimo Tanzania (SAADIT) kwa kushirikiana na taasisi mbalimbali, ikiwemo Green Rural Community and workers bees Africa, huku ukipata utambuzi rasmi kutoka Wizara ya Viwanda na Biashara.

Uchavushaji kama nguzo ya usalama wa chakula na uchumi wa kilimo

Kupitia mkutano huo, wadau watajadili changamoto na fursa zinazohusu uchavushaji, pamoja na namna ya kuingiza uhifadhi wa wachavushaji katika sera na mipango ya maendeleo ya kitaifa na kikanda.

Mjadala mkubwa unatarajiwa kuelekezwa katika namna ambavyo huduma za uchavushaji zinaweza kusaidia kuongeza uzalishaji wa mazao, kuimarisha usalama wa chakula na kukuza uchumi unaotegemea kilimo.

Kwa muda mrefu, wachavushaji wamekuwa na nafasi kubwa katika uzalishaji wa mazao mbalimbali, hususan yale yanayohitaji msaada wa viumbe hai ili kutoa mazao bora na yenye tija. Hata hivyo, kupungua kwa idadi yao kumeendelea kuwa changamoto kubwa inayohitaji hatua za pamoja kutoka kwa serikali, wakulima, watafiti na sekta binafsi.

Kupungua kwa wachavushaji ni tishio kwa mifumo ya uzalishaji wa chakula

Mkurugenzi na Mwanzilishi wa SAADIT, Malulu Martin Igobeko, amesema kupungua kwa idadi ya wachavushaji kutokana na uharibifu wa mazingira na matumizi yasiyo sahihi ya viuatilifu ni tishio kubwa kwa mifumo ya uzalishaji wa chakula barani Afrika.

Amesema changamoto hiyo haiathiri tu mazingira bali pia inaweza kuwa na athari kubwa kwa wakulima, biashara za kilimo na upatikanaji wa chakula kwa jamii.

Kwa mujibu wa Igobeko, mkutano huo utakuwa jukwaa la kuunganisha serikali, sekta binafsi na washirika wa maendeleo katika kutafuta suluhisho la changamoto hiyo na kuhakikisha huduma za uchavushaji zinalindwa kwa ajili ya maendeleo ya kilimo.

“Wachavushaji wanapungua kwa kasi kutokana na uharibifu wa maeneo wanayoishi na matumizi yasiyo sahihi ya viuatilifu. Bila wao, uzalishaji wa mazao na usalama wa chakula unaweza kuathirika,” amesema Igobeko.

Kauli hiyo inaonyesha umuhimu wa kuweka mikakati ya muda mrefu ya kuhifadhi mazingira rafiki kwa wachavushaji, pamoja na kuwaelimisha wakulima kuhusu matumizi salama ya pembejeo za kilimo.

Serikali yaona uchavushaji kama fursa ya uchumi wa kijani

Kwa upande wake, Genya Charles kutoka Wizara ya Viwanda na Biashara amesema uchavushaji unapaswa kuonekana kama sehemu muhimu ya uchumi wa kijani na biashara kutokana na mchango wake katika kuongeza thamani ya mazao na kufungua fursa mpya za uwekezaji.

Amesema huduma za uchavushaji zina nafasi kubwa katika kukuza sekta mbalimbali zinazohusiana na kilimo, hususan uzalishaji wa mazao ya biashara, ufugaji wa nyuki, usindikaji wa bidhaa za nyuki na biashara zinazotokana na uhifadhi wa mazingira.

Mtazamo huo unaonyesha kuwa uchavushaji si suala la mazingira pekee, bali ni sehemu ya mfumo mpana wa maendeleo ya kiuchumi unaoweza kutoa ajira, kuongeza kipato cha wakulima na kuchochea biashara za ndani na kimataifa.

Nyuki na wachavushaji wengine muhimu katika kuongeza uzalishaji wa chakula

Naye Mercy Butta kutoka Idara ya Usalama wa Chakula katika Wizara ya Kilimo amesema mchango wa nyuki na wachavushaji wengine ni muhimu katika kuongeza uzalishaji wa mazao na kuimarisha upatikanaji wa chakula nchini.

Amesema kulinda wachavushaji ni hatua muhimu katika kuhakikisha kilimo kinaendelea kuwa na tija na kuwa na uwezo wa kukidhi mahitaji ya chakula yanayoongezeka kutokana na ongezeko la watu.

Kwa wakulima, uwepo wa wachavushaji wenye afya unamaanisha uwezekano mkubwa wa kupata mazao mengi na bora, jambo linalochangia kuongeza kipato na kuboresha maisha ya jamii zinazotegemea kilimo.

Teknolojia mpya kuleta mapinduzi katika ufugaji wa nyuki

Katika mkutano huo, kampuni ya teknolojia ya ufugaji nyuki kutoka Australia, BeeSTAR Technology, inatarajiwa kuonyesha teknolojia za kisasa zitakazosaidia kuboresha ufugaji wa nyuki na huduma za uchavushaji.

Miongoni mwa teknolojia hizo ni mizinga janja, matumizi ya akili bandia na mifumo ya kidijitali ya kufuatilia uzalishaji wa nyuki.

Teknolojia hizo zinatarajiwa kusaidia wafugaji wa nyuki kuongeza uzalishaji wa asali, kupunguza upotevu wa mizinga na kuboresha ufuatiliaji wa afya ya makundi ya nyuki.

Kwa kutumia mifumo ya kisasa ya kidijitali, wafugaji wanaweza kupata taarifa muhimu kuhusu hali ya mizinga yao, mabadiliko ya mazingira na hatua zinazohitajika kuchukuliwa ili kulinda makundi ya nyuki.

Mpango wa mizinga milioni moja kuimarisha huduma za uchavushaji

Aidha, mkutano huo utaangazia mpango wa kuongeza mizinga milioni moja unaolenga kuimarisha huduma za uchavushaji katika maeneo ya kilimo kupitia ushirikiano wa wadau mbalimbali.

Mpango huo unatarajiwa kuwa hatua muhimu katika kuongeza idadi ya nyuki na wachavushaji wengine, sambamba na kusaidia wakulima kupata huduma bora za uchavushaji katika mashamba yao.

Kupitia mpango huo, wadau wanatarajiwa kujadili namna ya kuunganisha ufugaji wa nyuki na kilimo cha kisasa ili kujenga mfumo endelevu unaonufaisha wakulima, wafugaji wa nyuki na mazingira.

Ushirikiano wa kitaifa na kimataifa kuimarisha ajenda ya uchavushaji

Washiriki wa mkutano huo wakiwemo Green Rural Community and workers bees Africa, Innovative Community Solutions (ICS), wanatarajiwa kujadili masuala mbalimbali muhimu kama utafiti, teknolojia, sera, uwekezaji na mikakati ya maendeleo kwa kushirikisha taasisi mbalimbali za kitaifa na kimataifa.

Mkutano huo unatarajiwa kuwa nafasi ya kubadilishana uzoefu, kujenga ushirikiano na kuweka misingi ya hatua za pamoja zitakazosaidia kulinda wachavushaji barani Afrika.

Kwa ujumla, Mkutano wa Kwanza wa Uchavushaji Afrika unaashiria hatua mpya katika kutambua umuhimu wa viumbe hao katika mustakabali wa kilimo. Kadiri changamoto za mabadiliko ya tabianchi, uharibifu wa mazingira na mahitaji ya chakula zinavyoendelea kuongezeka, ulinzi wa wachavushaji unakuwa jambo la kimkakati kwa maendeleo endelevu ya Afrika.

Kupitia ushirikiano wa serikali, sekta binafsi, wataalamu wa mazingira, wakulima na watafiti, Afrika inaweza kujenga mfumo imara wa kilimo unaolinda mazingira huku ukiimarisha uzalishaji na ustawi wa jamii.

Kilimo cha Kahawa BBT Makongora Kinaleta Mapinduzi kwa Vijana

 

Sekta ya kilimo ndiyo uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania, lakini kwa miaka mingi imekuwa ikikabiliwa na changamoto ya kushindwa kuvutia vijana kwa kiwango kinachotarajiwa. Sababu zimekuwa nyingi, zikiwemo ukosefu wa mitaji, ardhi, teknolojia, masoko ya uhakika na miundombinu ya uzalishaji. Hata hivyo, utekelezaji wa miradi ya kuwawezesha vijana kupitia kilimo unaanza kubadili taswira hiyo.

Mfano halisi unaonekana katika shamba la BBT Makongora, wilayani Muleba mkoani Kagera, ambapo vijana 300 wamepewa nafasi ya kulima kahawa katika shamba lenye ukubwa wa ekari 367. Sasa zao hilo limeanza kuiva kuelekea msimu wa mavuno, jambo linaloashiria mwanzo wa matokeo ya uwekezaji uliofanywa katika kuwawezesha vijana kupitia sekta ya kilimo.

Hata hivyo, pamoja na matumaini hayo, kuna maswali muhimu yanayopaswa kujibiwa. Je, mavuno pekee yanatosha kuhakikisha vijana wanatoka kwenye umaskini? Je, bila miundombinu ya kutosha, mradi unaweza kutoa matokeo ya muda mrefu? Hapa ndipo uchambuzi wa maendeleo ya kilimo unapopata nafasi.

Kilimo siyo Kulima Pekee, ni Mfumo Mzima wa Uchumi

Wataalamu wa kilimo wamekuwa wakisisitiza kuwa mafanikio ya mkulima hayapimwi kwa ukubwa wa shamba au wingi wa mazao pekee, bali yanategemea mnyororo mzima wa thamani wa zao husika.

Kwa zao la kahawa, hatua zote ni muhimu kuanzia maandalizi ya shamba, matumizi ya miche bora, huduma za ugani, umwagiliaji, udhibiti wa magonjwa na wadudu, uvunaji, uhifadhi, usindikaji hadi masoko.

Endapo kiungo kimoja kitadorora, faida ya mkulima hupungua hata kama uzalishaji umekuwa mkubwa.

Ndiyo maana kilio cha vijana wa BBT Makongora kuhusu ukosefu wa maghala ya kisasa hakipaswi kutazamwa kama ombi la kawaida, bali kama sehemu muhimu ya kuongeza thamani ya zao la kahawa.

Umwagiliaji ni Bima ya Mkulima Katika Enzi za Mabadiliko ya Tabianchi

Moja ya maombi makubwa yaliyotolewa na vijana hao ni kuboreshwa kwa miundombinu ya umwagiliaji.

Kwa mtazamo wa kitaalamu, ombi hili lina msingi mkubwa.

Mabadiliko ya tabianchi yameongeza vipindi vya ukame visivyotabirika katika maeneo mengi ya uzalishaji nchini. Hali hiyo huathiri ukuaji wa kahawa, hupunguza maua, husababisha matunda kudondoka kabla ya kukomaa na hatimaye kushusha mavuno.

Mfumo bora wa umwagiliaji unamwezesha mkulima kuendelea kuzalisha hata mvua zinapochelewa au kuwa chache.

Aidha, umwagiliaji unasaidia kuongeza ubora wa kahawa, jambo ambalo linaongeza thamani yake katika soko la ndani na kimataifa.

Kwa maana hiyo, uwekezaji katika umwagiliaji si gharama bali ni uwekezaji unaoongeza uzalishaji na mapato ya wakulima.

Maghala ya Kisasa ni Nguzo ya Kulinda Ubora wa Kahawa

Baada ya mavuno, changamoto kubwa inayoweza kumrudisha mkulima nyuma ni uhifadhi usiozingatia viwango.

Kahawa ni zao linalohitaji mazingira maalumu ya kuhifadhi ili lisiharibiwe na unyevunyevu, wadudu au uchafu unaoweza kupunguza ubora wake.

Iwapo mkulima atalazimika kuuza kahawa mara moja kwa sababu hana sehemu salama ya kuhifadhi, hupoteza uwezo wa kusubiri bei nzuri sokoni.

Maghala ya kisasa yanamwezesha mkulima kuhifadhi mazao kwa usalama, kupunguza upotevu baada ya mavuno na kuuza wakati soko linapokuwa na bei nzuri.

Hivyo, ujenzi wa maghala siyo tu suala la kuhifadhi mazao, bali ni mkakati wa kuongeza kipato cha mkulima.

Vijana Wameanza Kuona Kilimo kama Biashara

Kwa muda mrefu kulikuwepo na mtazamo kwamba kilimo ni shughuli ya wazee au ya kujikimu.

Lakini mradi wa BBT Makongora unaonyesha kuwa vijana wanaweza kuona kilimo kama biashara yenye faida ikiwa watapatiwa ardhi, elimu, teknolojia na mazingira rafiki ya uzalishaji.

Kupatiwa ekari moja kila mmoja kumewapa nafasi ya kujenga uchumi wao kupitia zao lenye thamani kubwa.

Hii ni hatua inayoweza kupunguza tatizo la ukosefu wa ajira, kuongeza uzalishaji wa mazao ya biashara na kuimarisha usalama wa kipato kwa vijana.

Serikali Imeweka Msingi, Lakini Uwekezaji Uendelee

Ziara ya Mkuu wa Mkoa wa Kagera, Kanali Ramadhan Kido, katika shamba hilo inaonyesha dhamira ya Serikali ya kufuatilia maendeleo ya miradi ya vijana.

Wito wake kwa vijana kuendelea kuyatunza mashamba kwa weledi ni muhimu kwa sababu kilimo cha kahawa kinahitaji usimamizi wa karibu ili kupata mavuno mengi na yenye ubora.

Aidha, kauli yake kwamba Serikali itaendelea kuweka mazingira rafiki kwa vijana kupitia miradi ya uzalishaji mali ni ishara kwamba sekta ya kilimo itaendelea kuwa sehemu ya mkakati wa kukuza uchumi.

Hata hivyo, mazingira rafiki hayapaswi kuishia kwenye ugawaji wa mashamba pekee.

Yanapaswa kujumuisha huduma za ugani, pembejeo bora, umwagiliaji, maghala, usindikaji wa mazao, masoko ya uhakika pamoja na upatikanaji wa mitaji nafuu.

Kahawa Inaweza Kubadili Uchumi wa Kagera

Mkoa wa Kagera ni miongoni mwa maeneo yenye historia kubwa ya uzalishaji wa kahawa nchini.

Iwapo vijana wataendelea kuzalisha kwa tija na changamoto zilizopo zikapatiwa ufumbuzi, uzalishaji unaweza kuongezeka kwa kiwango kikubwa na kuongeza mapato ya wakulima pamoja na fedha za kigeni kupitia mauzo ya nje.

Aidha, kuongezeka kwa uzalishaji kutachochea uwekezaji katika viwanda vya usindikaji wa kahawa, usafirishaji, biashara za pembejeo na huduma nyingine zinazounda mnyororo wa thamani wa zao hilo.

Hii ndiyo maana ya kilimo kuwa injini ya maendeleo ya uchumi.

Kuiva kwa kahawa katika shamba la BBT Makongora ni hatua muhimu, lakini mafanikio ya kweli hayatapimwa kwa mavuno pekee. Yatapimwa kwa uwezo wa vijana kuongeza kipato, kuhifadhi mazao kwa usalama, kuuza katika masoko yenye ushindani na kuendeleza uzalishaji kwa miaka mingi ijayo.

Ili kufikia lengo hilo, ni muhimu kuendelea kuwekeza katika miundombinu ya umwagiliaji, maghala ya kisasa, huduma za ugani, pembejeo bora na masoko ya uhakika. Hapo ndipo kilimo cha kahawa kitakapokuwa chachu ya maendeleo ya vijana, Mkoa wa Kagera na uchumi wa Tanzania kwa ujumla.

Kwa mtazamo wa maendeleo ya kilimo, mradi wa BBT Makongora unaonyesha wazi kuwa kumpa kijana ardhi ni mwanzo mzuri, lakini kumpatia mazingira bora ya kuzalisha, kuhifadhi na kuuza mazao yake ndiyo hatua inayokamilisha safari ya kumwezesha kuwa mkulima wa kibiashara mwenye mafanikio.

Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI) Uyole Yahimiza Matumizi ya Mbegu Bora na Mbolea Sahihi Kuongeza Mavuno na Kipato cha Wakulima

                Mtafiti Mwandamizi wa TARI Uyole, Mlowe Fredrick, PICHA KUTOKA MAKITABA

Sekta ya kilimo inaendelea kuwa uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania, ikiwa ndiyo chanzo kikuu cha ajira, chakula na malighafi kwa viwanda. Hata hivyo, changamoto za kupungua kwa rutuba ya udongo, matumizi yasiyo sahihi ya mbolea na matumizi ya mbegu zisizo bora zimekuwa zikichangia kushuka kwa uzalishaji katika maeneo mengi nchini. Wataalamu wa kilimo wanaeleza kuwa suluhisho la changamoto hizi linapatikana kupitia matumizi ya teknolojia za kisasa, utafiti wa kisayansi na ushirikiano wa karibu kati ya watafiti na wakulima.

Katika muktadha huo, Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI) Kituo cha Uyole mkoani Mbeya imewahimiza wakulima kutumia mbegu bora na mbolea kwa kuzingatia mahitaji halisi ya udongo ili kuongeza uzalishaji wa mazao na kuboresha kipato chao. Ushauri huo unakuja wakati ambapo mahitaji ya chakula yanaongezeka sambamba na athari za mabadiliko ya tabianchi zinazohitaji mbinu bora zaidi za uzalishaji.

Umuhimu wa kutumia mbegu bora

Mbegu bora ni msingi wa mafanikio katika uzalishaji wa mazao. Mbegu hizo huwa na uwezo mkubwa wa kuhimili magonjwa, kustahimili mazingira mbalimbali na kutoa mavuno mengi zaidi kuliko mbegu za kawaida. Wataalamu wa kilimo wanaeleza kuwa hata mkulima akitumia mbolea nyingi, bila mbegu bora ni vigumu kufikia kiwango cha juu cha uzalishaji.

Kutokana na hali hiyo, TARI inaendelea kuwahamasisha wakulima kuhakikisha wanatumia mbegu zilizothibitishwa na wataalamu ili kupata mavuno yenye ubora na tija zaidi.

Mbolea itumike kulingana na mahitaji ya udongo

Moja ya makosa yanayofanywa na baadhi ya wakulima ni kutumia mbolea bila kufanya uchunguzi wa udongo. Hali hiyo husababisha matumizi yasiyo na tija, gharama kubwa za uzalishaji na wakati mwingine kupunguza rutuba ya udongo.

Akizungumza katika maadhimisho ya Siku ya Mkulima, Mtafiti Mwandamizi wa TARI Uyole, Mlowe Fredrick, alisema taasisi hiyo inaendelea kutekeleza mradi wa afya ya udongo katika mikoa ya Mbeya, Songwe na Rukwa kwa mazao ya mahindi, mpunga na viazi.

Alisema mradi huo unalenga kutoa mapendekezo sahihi ya matumizi ya mbolea pamoja na kuanzisha mfumo wa kidijitali utakaowasaidia wakulima kufahamu mahitaji ya udongo wa mashamba yao.

Hatua hiyo inaonyesha mwelekeo mpya wa matumizi ya teknolojia katika sekta ya kilimo, ambapo taarifa za kisayansi zinatarajiwa kumsaidia mkulima kufanya maamuzi sahihi kuhusu aina na kiwango cha mbolea kinachohitajika kulingana na hali ya udongo wake badala ya kutumia makadirio.

Mradi wa afya ya udongo waonyesha mafanikio

Kwa mujibu wa TARI Uyole, zaidi ya maeneo 23 tayari yamefanyiwa majaribio ya udongo na mashamba darasa 25 yameanzishwa ili kuwaonesha wakulima kwa vitendo namna bora ya kutumia teknolojia zinazopendekezwa.

Matokeo ya mradi huo yameonyesha mafanikio makubwa ambapo baadhi ya wakulima wameongeza mavuno kutoka magunia 36 hadi 46 kwa ekari moja baada ya kuzingatia ushauri wa watafiti kuhusu matumizi sahihi ya mbegu na mbolea.

Ongezeko hilo la mavuno linaonesha wazi kuwa matumizi ya elimu ya kisayansi yanaweza kuongeza uzalishaji bila kulazimika kupanua eneo la kilimo. Hii ni faida kubwa kwa mkulima kwani hupunguza gharama za uzalishaji huku akiongeza kipato kutokana na mavuno mengi.

Kilimo bora cha mpunga chasisitizwa

Mbali na mazao ya mahindi na viazi, wataalamu wa TARI pia wameendelea kutoa elimu kuhusu uzalishaji wa mpunga.

Naye Mtafiti wa TARI Uyole, Watson Matamu, aliwataka wakulima wa mpunga kupandikiza miche kwa wakati na kutumia mbolea kulingana na ratiba inayopendekezwa ili kuongeza tija na ubora wa mavuno.

Kupandikiza miche kwa wakati kunasaidia mimea kukua vizuri, kutumia virutubisho ipasavyo na kuhimili changamoto mbalimbali zinazoweza kujitokeza wakati wa msimu wa kilimo. Aidha, matumizi ya mbolea kwa kufuata ratiba iliyopangwa huongeza uwezo wa mmea kutumia virutubisho kwa ufanisi na hivyo kuongeza uzalishaji.

Ushirikiano wa taasisi na sekta binafsi

Maendeleo ya kilimo yanahitaji ushirikiano wa wadau mbalimbali. Kwa kutambua hilo, OCP Tanzania imesisitiza kuendelea kushirikiana na TARI katika kuendeleza mashamba darasa na kuwafikishia wakulima elimu pamoja na teknolojia zinazoongeza tija katika uzalishaji wa mazao.

Mashamba darasa yameendelea kuwa sehemu muhimu ya kujifunzia kwa wakulima kwani huwapa nafasi ya kuona kwa vitendo matokeo ya matumizi ya mbegu bora, mbolea sahihi na mbinu za kisasa za kilimo. Kupitia mfumo huo, wakulima wengi hujifunza kwa urahisi na kuhamasika kutumia teknolojia hizo katika mashamba yao.

Elimu ya watafiti yabadilisha maisha ya wakulima

Baadhi ya viongozi wa vijiji na wakulima walioshiriki mafunzo hayo walieleza kuwa elimu wanayoipata kutoka kwa watafiti imewawezesha kutumia mbinu bora za kilimo, kuongeza mavuno na kuboresha kipato cha kaya zao.

Kauli hiyo inaonyesha umuhimu wa kuendelea kuwekeza katika huduma za ugani na utafiti wa kilimo. Kadiri wakulima wanavyopata elimu ya kisasa, ndivyo wanavyoongeza uwezo wa kukabiliana na changamoto za uzalishaji na kuongeza ushindani katika masoko ya ndani na nje ya nchi.

Umuhimu wa kupima afya ya udongo

Afya ya udongo ndiyo msingi wa uzalishaji endelevu wa mazao. Udongo wenye rutuba ya kutosha huwezesha mimea kupata virutubisho muhimu vinavyohitajika kwa ukuaji na maendeleo yake. Kupima udongo kabla ya kuanza msimu wa kilimo kunamsaidia mkulima kufahamu upungufu wa virutubisho na kuchagua mbolea inayofaa badala ya kutumia mbolea kwa mazoea.

Kwa kufanya hivyo, mkulima hupunguza gharama zisizo za lazima, huongeza ufanisi wa matumizi ya pembejeo na kupata mavuno yenye ubora zaidi.

Jitihada zinazofanywa na Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI) Kituo cha Uyole zinaonyesha wazi kuwa matumizi ya mbegu bora, uchunguzi wa afya ya udongo, matumizi sahihi ya mbolea na elimu ya watafiti ni nguzo muhimu za kuongeza uzalishaji wa mazao nchini.

Mafanikio yaliyopatikana kupitia mradi wa afya ya udongo katika mikoa ya Mbeya, Songwe na Rukwa ni ushahidi kuwa teknolojia na utafiti vinaweza kubadilisha kilimo kutoka uzalishaji wa kawaida kwenda kilimo chenye tija na faida kubwa zaidi kwa mkulima.

Kwa hiyo, ni muhimu kwa wakulima kuendelea kushirikiana na wataalamu wa kilimo, kutumia mbegu bora, kupima afya ya udongo, kufuata mapendekezo ya matumizi ya mbolea na kushiriki katika mashamba darasa ili kuongeza uzalishaji, kuboresha kipato cha familia na kuchangia usalama wa chakula nchini.

SERIKALI YAWAOMBA WAKULIMA WAWE NA SUBIRA

Na Mkulima Jembe

Serikali imewaomba wakulima mkoani Rukwa kuwa na subira wakati ikiendelea kulifanyia kazi suala la kushuka kwa bei ya mahindi nchini, hali ambayo imeendelea kuwa chanzo cha malalamiko kutoka kwa wazalishaji wa zao hilo katika maeneo mbalimbali ya Tanzania.

Kauli hiyo imekuja wakati ambapo maelfu ya wakulima wamekuwa wakikabiliwa na changamoto ya kuuza mahindi kwa bei ndogo, jambo linalopunguza faida ya uzalishaji na kuathiri uwezo wao wa kujiandaa kwa msimu mpya wa kilimo.

Kilio cha Wakulima Kafika Serikalini

Akitoa ufafanuzi huo baada ya Mkuu wa Wilaya ya Sumbawanga, aliyemwakilisha Mkuu wa Mkoa wa Rukwa, Nyakia Chirukile, kumuomba Waziri wa Katiba na Sheria, Juma Homera, serikali ichukue hatua za kupandisha bei ya mahindi mkoani humo, Homera alisema Serikali ya Awamu ya Sita chini ya Rais Dk. Samia Suluhu Hassan inalifahamu tatizo hilo na tayari inalifanyia kazi.

Kauli hiyo ilitolewa wakati Waziri Homera alipokuwa akikagua ujenzi wa Stendi ya Mabasi ya Laela, akiwa katika ziara yake ya kikazi mkoani Rukwa.

Kwa mujibu wa Homera, serikali inaendelea kushughulikia changamoto zinazowakabili wananchi, ikiwemo kuhakikisha wakulima wanaondokana na athari za bei ndogo ya mahindi ili kuinua uchumi wao na kuongeza tija katika sekta ya kilimo.

Alisema:

"Niseme suala la bei ya mazao kila sehemu hii changamoto ipo. Ukienda mimi jimbo langu ni Namtumbo, pale wanalima mahindi. Miongoni mwa mikoa inayolima mahindi ni Ruvuma, Rukwa, Katavi na nadhani Iringa pia. Lakini bei ya mahindi huku kwetu imeshuka kwa kiwango kikubwa. Ndugu zangu niwatoe mashaka, hili jambo serikali ya CCM inayoongozwa na Dk. Samia Suluhu Hassan chini ya Waziri wa Kilimo Daniel Chongolo inalifahamu. Kwa hiyo tuendelee kuwa na subira kidogo serikali inapolifanyia kazi."

Kwa Nini Bei ya Mahindi Imeshuka?

Ingawa serikali imesisitiza kuwa inashughulikia changamoto hiyo, wataalamu wa sekta ya kilimo wanaeleza kuwa kushuka kwa bei ya mahindi kunachangiwa na sababu mbalimbali.

Moja ya sababu kubwa ni kuongezeka kwa uzalishaji katika baadhi ya mikoa, hali inayosababisha soko kujazwa mahindi mengi kuliko mahitaji yaliyopo kwa wakati mmoja. Aidha, changamoto za masoko ya ndani na nje ya nchi, pamoja na gharama za usafirishaji, zimekuwa zikichangia kushuka kwa bei.

Wakulima wengi wamekuwa wakilazimika kuuza mazao yao mara tu baada ya mavuno ili kupata fedha za kulipa madeni, gharama za familia na kujiandaa kwa msimu mpya. Hali hiyo husababisha mazao mengi kuingia sokoni kwa wakati mmoja na kushusha bei zaidi.

Rukwa: Miongoni mwa Vinara wa Uzalishaji wa Mahindi

Mkoa wa Rukwa ni moja ya maeneo muhimu yanayochangia uzalishaji wa mahindi nchini. Kilimo ndiyo uti wa mgongo wa uchumi wa wananchi wengi wa mkoa huo, huku maelfu ya familia zikitegemea zao hilo kama chanzo kikuu cha kipato.

Ndiyo maana mabadiliko ya bei ya mahindi yana athari kubwa kwa uchumi wa kaya, biashara za vijijini na uwezo wa wakulima kuwekeza katika uzalishaji wa msimu unaofuata.

Iwapo bei itaendelea kuwa chini kwa muda mrefu, baadhi ya wakulima wanaweza kupunguza eneo la uzalishaji au kushindwa kumudu gharama za pembejeo, jambo ambalo linaweza kuathiri uzalishaji wa baadaye.

Serikali Yasema Suluhisho Linaendelea Kutafutwa

Kauli ya Waziri Homera inaashiria kuwa serikali inaendelea kutafuta suluhisho la kudumu kuhusu bei ya mahindi.

Kwa miaka ya hivi karibuni serikali imekuwa ikichukua hatua mbalimbali za kuimarisha sekta ya kilimo, ikiwemo kuimarisha masoko ya mazao, kuwezesha biashara ya mazao ndani na nje ya nchi pamoja na kuhamasisha uwekezaji katika maghala na viwanda vya kuongeza thamani ya mazao.

Wakulima wengi sasa wanasubiri kuona hatua zitakazochukuliwa ili kuhakikisha bei ya mahindi inarejea katika kiwango kinachoweza kumwezesha mkulima kupata faida stahiki kutokana na jasho lake.

Serikali Yaendelea Kushughulikia Suala la Mbolea

Mbali na suala la bei ya mahindi, Homera amesema serikali ya Awamu ya Sita inaendelea kushughulikia changamoto ya upatikanaji wa mbolea.

Amesisitiza kuwa wakulima waendelee kujiandikisha ili waweze kunufaika na mpango wa mbolea za ruzuku unaolenga kupunguza gharama za uzalishaji na kuongeza tija mashambani.

Mbolea imeendelea kuwa moja ya pembejeo muhimu katika kuongeza uzalishaji wa mazao, hivyo ushiriki wa wakulima katika mfumo wa usajili unatajwa kuwa hatua muhimu ya kuhakikisha ruzuku inawafikia walengwa kwa wakati.

Mtazamo wa Mkulima Jembe

Kwa wakulima wa mahindi, kauli ya serikali ya kutaka wavute subira inaleta matumaini kwamba hatua za kuboresha soko la zao hilo zinaendelea kutafutwa. Hata hivyo, matarajio makubwa yapo katika kuona hatua za haraka na zenye matokeo, kwani kilimo ni biashara inayotegemea mzunguko wa misimu.

Wakulima wanahitaji si tu bei nzuri ya mazao yao, bali pia masoko ya uhakika, gharama nafuu za uzalishaji, upatikanaji wa pembejeo kwa wakati na sera zinazowawezesha kunufaika na jasho lao. Endapo mambo hayo yataimarishwa kwa pamoja, sekta ya mahindi itaendelea kuwa nguzo muhimu ya usalama wa chakula na uchumi wa Tanzania.