Nane Nane 2026 Arusha: Queen Sendiga Ahamasisha Wakulima wa Kanda ya Kaskazini Kushiriki Maonyesho ya Kilimo, Mifugo na Biashara

    

Na Mwandishi Wetu | MKULIMA JEMBE BLOG

Maonyesho ya Kilimo, Mifugo, Uvuvi, Maliasili na Biashara maarufu kama Nane Nane yameendelea kuwa jukwaa muhimu la maendeleo ya sekta za uzalishaji nchini Tanzania. Kila mwaka maelfu ya wakulima, wafugaji, wavuvi, watafiti, taasisi za kifedha, makampuni ya pembejeo, wabunifu wa teknolojia na wawekezaji hukutana kwa lengo la kujifunza, kuonesha mafanikio yao na kujenga ushirikiano unaochochea maendeleo ya uchumi.

Kwa mwaka 2026, matarajio ni makubwa zaidi baada ya Mkuu wa Mkoa wa Manyara, Mhe. Queen Cuthbert Sendiga, kutoa wito kwa wakulima, wafugaji, wavuvi, wafanyabiashara pamoja na wananchi wote wa Kanda ya Kaskazini, inayojumuisha mikoa ya Manyara, Arusha na Kilimanjaro, kujitokeza kwa wingi kushiriki Maonyesho ya Nane Nane 2026 yatakayofanyika katika Viwanja vya Nane Nane, Njiro (Femi), Jiji la Arusha, kuanzia Agosti 1 hadi 9, 2026.

Mhe. Sendiga amesema maonyesho hayo ni zaidi ya sehemu ya kuonesha bidhaa; ni jukwaa la kujifunza teknolojia mpya, kubadilishana uzoefu, kutafuta masoko, kuanzisha ushirikiano wa kibiashara na kufungua milango ya uwekezaji katika sekta zinazobeba uchumi wa wananchi wengi wa Tanzania.

Kaulimbiu ya maonyesho ya mwaka huu ni:

"Tambua Soko; Ongeza Tija Kutekeleza DIRA 2050."

Kaulimbiu hiyo inaweka msisitizo mkubwa katika uzalishaji unaoongozwa na mahitaji ya soko badala ya uzalishaji wa mazoea, jambo ambalo ni msingi wa kujenga uchumi wa kisasa wenye ushindani wa kimataifa.

Nane Nane: Zaidi ya Maonesho, Ni Chuo cha Kilimo cha Muda Mfupi

Kwa miaka mingi, Maonyesho ya Nane Nane yamekuwa yakitajwa kama darasa kubwa la wazi kwa wakulima na wadau wengine wa sekta ya kilimo.

Katika kipindi cha siku tisa za maonyesho, washiriki hupata nafasi ya kujifunza kwa vitendo kutoka kwa wataalamu wa taasisi mbalimbali za utafiti, vyuo vikuu, wizara, mashirika ya umma na sekta binafsi.

Teknolojia zinazowasilishwa mara nyingi hujumuisha:

• Mbegu zilizoboreshwa zinazostahimili ukame na magonjwa.

• Kilimo cha kisasa kinachotumia umwagiliaji.

• Matumizi sahihi ya mbolea na viuatilifu.

• Mashine za kisasa za kilimo.

• Ufugaji wenye tija.

• Teknolojia za uvuvi endelevu.

• Uhifadhi wa mazao baada ya kuvuna.

• Uongezaji thamani wa mazao.

• Matumizi ya TEHAMA katika kilimo.

Maarifa haya huwasaidia wazalishaji kuongeza tija na kupunguza gharama za uzalishaji.

Kaulimbiu ya Mwaka Huu Ina Ujumbe Mzito kwa Wakulima

Kaulimbiu ya mwaka huu, "Tambua Soko; Ongeza Tija Kutekeleza DIRA 2050," inabeba ujumbe muhimu kwa kila mdau wa kilimo.

Kwa muda mrefu, changamoto kubwa imekuwa wakulima kuzalisha bila kufanya utafiti wa soko. Matokeo yake ni kuzalisha mazao yanayozidi mahitaji au kushindwa kukidhi viwango vya ubora vinavyohitajika na wanunuzi.

Leo hii, mkulima anatakiwa kujiuliza maswali muhimu kabla ya kupanda:

• Nitauza mazao yangu kwa nani?

• Soko linahitaji ubora gani?

• Je, mazao yangu yanakidhi viwango vya usalama wa chakula?

• Bei ya soko ikoje?

• Je, kuna fursa za kuongeza thamani kabla ya kuuza?

Majibu ya maswali haya ndiyo yanayomwezesha mkulima kuzalisha kwa tija na kupata faida.

DIRA 2050 na Nafasi ya Sekta ya Kilimo

DIRA 2050 inalenga kujenga Tanzania yenye uchumi wa kisasa, unaotegemea uzalishaji wenye tija, matumizi ya teknolojia, ubunifu na ushiriki wa sekta binafsi.

Sekta ya kilimo ina nafasi ya kipekee katika kufanikisha maono hayo kwa kuwa:

• Inatoa ajira kwa idadi kubwa ya Watanzania.

• Inachangia usalama wa chakula.

• Inachochea ukuaji wa viwanda kupitia malighafi.

• Inaongeza mapato ya kaya na ya taifa.

• Inawezesha biashara ya ndani na nje ya nchi.

Hivyo, maonyesho kama Nane Nane ni sehemu ya safari ya kufanikisha dira hiyo kwa kuwa yanawahamasisha wazalishaji kutumia maarifa na teknolojia mpya.

Fursa za Biashara Zitakazopatikana

Mbali na elimu ya uzalishaji, maonyesho haya ni soko kubwa la biashara.

Washiriki watapata nafasi ya:

• Kutangaza bidhaa na huduma zao.

• Kukutana na wanunuzi wa ndani na nje ya nchi.

• Kupata mikataba ya biashara.

• Kujifunza kuhusu huduma za bima na mikopo ya kilimo.

• Kukutana na wawekezaji.

• Kujifunza namna ya kuongeza thamani ya mazao.

Kwa wafanyabiashara wa pembejeo, taasisi za fedha, kampuni za teknolojia na viwanda vya kuongeza thamani, maonyesho haya ni fursa ya kujitangaza na kupanua mtandao wa wateja.

Kwa Nini Wakulima wa Manyara, Arusha na Kilimanjaro Hawapaswi Kukosa?

Kanda ya Kaskazini ni miongoni mwa maeneo yenye uzalishaji mkubwa wa mazao ya biashara na chakula pamoja na shughuli za ufugaji.

Ushiriki wa wakulima wa kanda hii utawasaidia:

• Kujifunza mbinu mpya za uzalishaji.

• Kulinganisha teknolojia mbalimbali zinazopatikana sokoni.

• Kupata ushauri wa kitaalamu kutoka kwa watafiti na maafisa ugani.

• Kutengeneza mitandao ya biashara.

• Kupata taarifa za masoko ya ndani na kimataifa.

Haya ni maarifa ambayo yanaweza kubadilisha uzalishaji wa mkulima kutoka kiwango cha kujikimu kwenda biashara yenye faida.

Umuhimu wa Ushirikiano wa Wadau

Maendeleo ya sekta ya kilimo hayawezi kufikiwa na mkulima mmoja pekee.

Yanahitaji ushirikiano kati ya:

• Serikali.

• Taasisi za utafiti.

• Taasisi za fedha.

• Sekta binafsi.

• Vyama vya ushirika.

• Wataalamu wa ugani.

• Wawekezaji.

• Wanunuzi wa mazao.

Maonyesho ya Nane Nane ndiyo yanayowaweka wadau hawa wote katika eneo moja, hivyo kurahisisha kujenga ushirikiano wenye manufaa ya muda mrefu.

Elimu kwa Vijana na Wanawake

Moja ya mafanikio yanayoendelea kujitokeza katika maonyesho ya Nane Nane ni kuongezeka kwa ushiriki wa vijana na wanawake katika shughuli za kilimo biashara.

Kupitia maonyesho haya, vijana wanaweza kuona kuwa kilimo si shughuli ya jembe la mkono pekee, bali ni biashara inayoweza kutumia:

• Drones.

• Simu janja.

• Programu za kidijitali.

• Mashine za kisasa.

• Mifumo ya umwagiliaji.

• Uchakataji wa mazao.

Hii huchochea ubunifu na kuvutia kizazi kipya kuwekeza katika sekta ya kilimo.

Wito wa Mkuu wa Mkoa wa Manyara

Kupitia mwaliko wake, Mkuu wa Mkoa wa Manyara, Mhe. Queen  Sendiga, amesisitiza umuhimu wa wananchi wa Kanda ya Kaskazini kutumia maonyesho haya kama daraja la kuongeza maarifa, kuanzisha ushirikiano mpya na kutafuta masoko yatakayowawezesha kuongeza kipato na kuinua uchumi wa familia zao.

Ni wito unaolenga kuhakikisha kuwa hakuna mkulima, mfugaji, mvuvi au mfanyabiashara anayebaki nyuma katika safari ya kutumia fursa zinazotolewa na maendeleo ya teknolojia na masoko.

Maonyesho ya Nane Nane 2026 yatakayofanyika kuanzia Agosti 1 hadi 9, 2026, katika Viwanja vya Nane Nane, Njiro (Femi), Jiji la Arusha, yanatarajiwa kuwa miongoni mwa majukwaa muhimu zaidi ya kukuza sekta za kilimo, mifugo, uvuvi, maliasili na biashara nchini.

Wito uliotolewa na Mkuu wa Mkoa wa Manyara, Mhe. Queen  Sendiga, ni mwaliko wa kutumia fursa zinazopatikana kupitia maonyesho hayo ili kujifunza teknolojia za kisasa, kubadilishana uzoefu, kutangaza bidhaa na huduma, kufungua masoko mapya na kuimarisha uwekezaji.

Kwa wakulima, wafugaji na wavuvi, kushiriki Nane Nane si tu kuhudhuria maonyesho, bali ni uwekezaji katika maarifa, ubunifu na mtandao wa biashara unaoweza kubadilisha uzalishaji wao na kuongeza kipato kwa muda mrefu.

🗓 Tarehe: 1–9 Agosti 2026
📍 Mahali: Viwanja vya Nane Nane, Njiro (Femi), Jiji la Arusha
🎯 Kaulimbiu: "Tambua Soko; Ongeza Tija Kutekeleza DIRA 2050."

TADB: Asilimia 73.6 ya Mikopo Yote Imetolewa Ndani ya Miaka Mitatu , Wakulima Wanufaika Zaidi

 Kilimo, ni uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania na chanzo kikuu cha ajira kwa mamilioni ya wananchi, imeendelea kupata nguvu mpya kupitia ongezeko kubwa la upatikanaji wa mikopo inayotolewa na Benki ya Maendeleo ya Kilimo Tanzania (TADB). Hali hiyo imeibuka kuwa moja ya mafanikio makubwa yanayodhihirisha dhamira ya Serikali ya Awamu ya Sita katika kuwekeza kwenye uzalishaji wa chakula na maendeleo ya uchumi wa wananchi.

Benki ya Maendeleo ya Kilimo Tanzania (TADB) imesema asilimia 73.6 ya mikopo yote iliyotolewa katika kipindi cha miaka mitano ilitolewa kati ya mwaka 2022 hadi 2025, kipindi kinachoendana na utekelezaji wa sera na mipango ya Serikali ya Awamu ya Sita ya kuimarisha sekta za kilimo, mifugo na uvuvi.

Akizungumza na waandishi wa habari jijini Dodoma leo Julai 30, 2026, Mkurugenzi Mwendeshaji wa Benki ya Maendeleo ya Kilimo Tanzania (TADB), Frank Nyabundege, amesema mafanikio hayo yamepatikana wakati wa utekelezaji wa mwaka wa fedha 2025/26, huku akieleza pia mwelekeo wa benki katika mwaka wa fedha 2026/27.

Kwa mujibu wa Nyabundege, kuongezeka kwa mtaji wa benki kumeiwezesha TADB kutoa mikopo mingi zaidi kwa wakulima, wafugaji na wavuvi katika maeneo mbalimbali nchini, hatua ambayo imeongeza uwezo wa wananchi kuwekeza katika uzalishaji wa kisasa.

Amesema mikopo hiyo imechangia kuongeza uzalishaji wa mazao, mifugo na uvuvi sambamba na kuimarisha usalama wa chakula nchini pamoja na kuongeza kipato kwa maelfu ya wanufaika.

Kwa Nini Mikopo ya Kilimo ni Muhimu kwa Taifa?

Moja ya changamoto kubwa ambazo zimekuwa zikiwakabili wakulima kwa miaka mingi ni ukosefu wa mitaji ya kutosha ya kuwekeza katika uzalishaji wa kisasa. Wakulima wengi wamekuwa wakitegemea fedha zao binafsi ambazo mara nyingi hazitoshi kununua pembejeo bora, mbegu zilizoboreshwa, mitambo ya umwagiliaji, matrekta, mashine za kuvunia pamoja na vifaa vya kuhifadhi mazao.

Kutokana na hali hiyo, upatikanaji wa mikopo kupitia TADB unatoa nafasi kwa wazalishaji kuongeza kiwango cha uzalishaji na kuboresha ubora wa bidhaa zao.

Mkulima mwenye mtaji wa kutosha anaweza:

• Kununua mbegu bora.

• Kutumia mbolea kwa kiwango kinachoshauriwa.

• Kuwekeza kwenye kilimo cha umwagiliaji.

• Kutumia mashine za kisasa.

• Kuhifadhi mazao kwa ubora.

• Kuuza mazao katika masoko yenye faida zaidi.

Hatua hizi zote huongeza tija na kupunguza hasara ambazo zimekuwa zikisababishwa na matumizi ya teknolojia duni.

Ongezeko la Mtaji wa TADB Lina Maana Gani?

Katika taasisi yoyote ya fedha, mtaji ndiyo msingi wa uwezo wa kutoa mikopo.

Kadiri mtaji unavyoongezeka, ndivyo uwezo wa benki kutoa mikopo mingi zaidi unavyoongezeka.

Kwa TADB, kuongezeka kwa mtaji kumefungua milango ya kuwafikia wakulima wengi zaidi kuliko ilivyokuwa miaka ya nyuma.

Hili lina maana kuwa:

• Vikundi vya wakulima vina nafasi kubwa ya kupata mikopo.

• Vyama vya ushirika vinaweza kupata fedha za kuongeza biashara.

• Wafugaji wanaweza kuwekeza katika mifugo bora.

• Wavuvi wanaweza kununua vifaa vya kisasa vya uvuvi.

• Wawekezaji wa viwanda vya kuongeza thamani wanaweza kupata mitaji ya uzalishaji.

Athari Chanya kwa Usalama wa Chakula

Usalama wa chakula haupatikani kwa bahati mbaya.

Unategemea uwekezaji mkubwa katika uzalishaji.

Pale ambapo wakulima wanapata mikopo kwa wakati, uzalishaji huongezeka.

Matokeo yake ni:

• Chakula kinakuwa kingi sokoni.

• Bei huwa tulivu.

• Njaa inapungua.

• Taifa linaweza kuuza ziada ya mazao nje ya nchi.

• Serikali hupata fedha kupitia biashara ya mazao.

Kwa hiyo, mikopo ya TADB siyo msaada kwa mkulima mmoja mmoja pekee, bali ni uwekezaji katika usalama wa chakula wa taifa zima.

Mikopo Inavyoongeza Kipato cha Wakulima

Moja ya malengo ya TADB si kutoa fedha pekee, bali kuhakikisha fedha hizo zinaongeza kipato cha wananchi.

Mkulima anayelima ekari moja kwa teknolojia duni anaweza kupata mavuno madogo.

Lakini mkulima huyo huyo akipata mkopo wa kununua mbegu bora, mbolea, dawa na kutumia umwagiliaji anaweza kuongeza mavuno mara mbili au hata zaidi.

Mapato yanapoongezeka:

• Familia zinaishi vizuri.

• Watoto wanapata elimu.

• Huduma za afya zinaboreshwa.

• Ajira mpya zinaongezeka.

• Uchumi wa vijijini unakuwa.

Mwelekeo wa Mwaka wa Fedha 2026/27

Kauli ya Mkurugenzi Mwendeshaji Frank Nyabundege inaonyesha kuwa TADB inaendelea kujiandaa kuongeza huduma zake katika mwaka mpya wa fedha.

Iwapo kasi hii itaendelea, kuna uwezekano wa kuona:

• Kuongezeka kwa mikopo kwa wakulima wadogo.

• Uwekezaji mkubwa katika kilimo cha umwagiliaji.

• Kuongezeka kwa matumizi ya teknolojia za kisasa.

• Kupanuka kwa mnyororo wa thamani wa mazao.

• Kuongezeka kwa viwanda vya kuongeza thamani ya mazao.

Haya yote yatachangia kuongeza ushindani wa bidhaa za Tanzania katika soko la ndani na la kimataifa.

Changamoto Zinazoweza Kujitokeza

Pamoja na mafanikio hayo, bado kuna maeneo yanayohitaji kuimarishwa ili kuhakikisha mikopo inaleta matokeo yaliyokusudiwa.

Miongoni mwa changamoto hizo ni:

• Elimu ya usimamizi wa fedha kwa wakulima.

• Urejeshaji wa mikopo kwa wakati.

• Upatikanaji wa bima ya kilimo.

• Athari za mabadiliko ya tabianchi.

• Masoko yenye uhakika kwa mazao.

Kutatua changamoto hizi kutasaidia kuongeza ufanisi wa matumizi ya mikopo na kuhakikisha wanufaika wanaendelea kukuza shughuli zao kwa mafanikio.

MKULIMA ANAPASWA KUJIFUNZA NINI?

Habari hii inatoa ujumbe muhimu kwa wakulima, wafugaji na wavuvi kwamba fursa za kupata mitaji zinaendelea kuongezeka.

Hata hivyo, ili kunufaika na mikopo hiyo ni muhimu:

• Kuwa na mpango mzuri wa biashara.

• Kutunza kumbukumbu za uzalishaji.

• Kujiunga na vikundi au vyama vya ushirika pale inapowezekana.

• Kutumia fedha za mkopo kwa shughuli zilizokusudiwa.

• Kurejesha mikopo kwa wakati ili kujenga historia nzuri ya kifedha.

Taarifa ya Benki ya Maendeleo ya Kilimo Tanzania (TADB) kwamba asilimia 73.6 ya mikopo yote iliyotolewa katika kipindi cha miaka mitano imetolewa kati ya mwaka 2022 hadi 2025 ni ishara ya kuongezeka kwa uwekezaji katika sekta zinazobeba maisha ya Watanzania wengi.

Kuongezeka kwa mtaji wa benki kumeleta matumaini mapya kwa wakulima, wafugaji na wavuvi kwa kuwawezesha kupata rasilimali za kuendesha uzalishaji wa kisasa, kuongeza tija, kuboresha kipato na kuchangia usalama wa chakula nchini.

Ikiwa kasi hii itaendelea sambamba na matumizi sahihi ya mikopo, elimu kwa wanufaika na upatikanaji wa masoko ya uhakika, sekta ya kilimo itaendelea kuwa injini muhimu ya ukuaji wa uchumi wa Tanzania. Huu ni ushahidi kuwa uwekezaji katika huduma za kifedha za kilimo unaweza kuwa kichocheo kikubwa cha maendeleo ya vijijini na safari ya kujenga uchumi imara unaotegemea uzalishaji.

REKODI MPYA! Maonesho ya 88 ya Kitaifa Yaweka Historia kwa Waonyeshaji 1,133 – Je, Tanzania Inaingia mabadiliko Mpya ya Kilimo cha Biashara?

       Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Kilimo, Mhandisi Athumani Kilundumya.

Na Mkulima Jembe Blog 

Sekta ya kilimo, ufugaji na uvuvi nchini Tanzania imeendelea kuonesha kasi ya ukuaji na kuvutia wadau wengi zaidi kutoka ndani na nje ya nchi, jambo linalodhihirishwa na rekodi mpya iliyowekwa na Maonesho ya 88 ya Kitaifa ya Kilimo, Ufugaji na Uvuvi yanayotarajiwa kufunguliwa rasmi tarehe 1 Agosti 2026 katika Viwanja vya Maonesho vya Nzuguni, jijini Dodoma.

Maonesho hayo yameweka historia mpya baada ya kufikisha jumla ya waonyeshaji 1,133, ikiwa ni ongezeko la asilimia 26 ikilinganishwa na maonesho ya mwaka uliopita. Rekodi hiyo inaashiria kuongezeka kwa imani ya wadau katika maonesho hayo pamoja na nafasi yake kama jukwaa kubwa la maendeleo ya sekta za uzalishaji nchini.

Washiriki hao ni pamoja na waonyeshaji 24 kutoka mataifa mbalimbali duniani pamoja na wajasiriamali wadogo 20, hatua inayoonyesha kuwa maonesho hayo yanaendelea kukua mwaka hadi mwaka na kuvutia wawekezaji, wataalamu, taasisi za utafiti, kampuni binafsi pamoja na wadau wa maendeleo kutoka ndani na nje ya Tanzania.

 

Dodoma Yajipanga Kuwa Kitovu cha Teknolojia za Kilimo

Akizungumza katika Viwanja vya Maonesho vya Nzuguni baada ya kukagua maandalizi ya maonesho hayo, Mkuu wa Mkoa wa Dodoma, Rosemary Senyamule, amesema maandalizi yote yamekamilika na Dodoma ipo tayari kuwa mwenyeji wa maonesho hayo ya kitaifa na kimataifa.

Amesema washiriki wote wamejipanga kutoa elimu kwa wananchi, kuonesha teknolojia za kisasa pamoja na bidhaa mbalimbali zinazohusu kilimo, ufugaji na uvuvi ili kuwawezesha wananchi kujifunza mbinu bora za kuongeza tija katika uzalishaji.

"Maonesho ya mwaka huu yamepata mwitikio mkubwa zaidi kuliko mwaka uliopita. Waonyeshaji wameongezeka kwa asilimia 26 na kufikia 1,133, jambo ambalo ni rekodi katika historia ya Viwanja vya Maonesho vya Nzuguni," amesema Senyamule.

Kauli hiyo inaonesha wazi kuwa maonesho haya sasa si tukio la kawaida bali yamekuwa kitovu muhimu cha ubunifu, biashara na maendeleo ya sekta ya kilimo nchini Tanzania.

Wananchi Wahimizwa Kutumia Fursa Hii ya Kipekee

Mkuu huyo wa Mkoa amewataka wananchi kutoka mikoa mbalimbali kujitokeza kwa wingi kutembelea maonesho hayo ili kunufaika na elimu, huduma na fursa mbalimbali zinazotolewa na taasisi za Serikali, sekta binafsi pamoja na wadau wa maendeleo waliokusanyika katika eneo moja.

Kwa mkulima, mfugaji au mvuvi, maonesho haya ni darasa la wazi ambapo anaweza kupata suluhisho la changamoto nyingi zinazomkabili bila kulazimika kusafiri maeneo mbalimbali.

Miundombinu Bora Yaongeza Thamani ya Viwanja vya Nzuguni

Aidha, Senyamule amesema miundombinu ya Viwanja vya Nzuguni imeendelea kuboreshwa kwa kujengwa majengo ya kisasa na ya kudumu pamoja na maeneo ya makongamano.

Hatua hiyo itawezesha viwanja hivyo kutumika kwa shughuli mbalimbali za kiuchumi, biashara na kijamii mwaka mzima hata baada ya maonesho kumalizika.

Hii ni hatua muhimu kwa sababu inafanya uwekezaji uliofanyika kuendelea kuwanufaisha wananchi na taasisi mbalimbali kwa muda mrefu badala ya kutumika kipindi cha maonesho pekee.

Serikali Yataka Kilimo Kitoke Kwenye Mazoea Kuelekea Biashara

Kwa upande wake, Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Kilimo, Mhandisi Athumani Kilundumya, amewahamasisha Watanzania kutembelea Maonesho ya 88 ya Kitaifa pamoja na maonesho yanayofanyika katika kanda zote nane nchini ili kujifunza teknolojia zitakazowasaidia kubadili kilimo cha mazoea na kuwa kilimo cha biashara.

Amesema matumizi ya mbegu bora bado ni changamoto kwa wakulima wengi nchini, hivyo maonesho hayo yamekusanya wataalamu mbalimbali watakaotoa elimu kuhusu mbegu bora, teknolojia za kisasa pamoja na mbinu mbalimbali za kuongeza uzalishaji katika sekta za kilimo, uvuvi na ufugaji.

Kauli hiyo inasisitiza ukweli kwamba maendeleo ya sekta ya kilimo hayawezi kupatikana bila matumizi ya teknolojia, mbegu bora, elimu na usimamizi mzuri wa uzalishaji.

Mataifa Mbalimbali Kushiriki

Maonesho ya 88 ya Kitaifa mwaka 2026 yanatarajiwa kushirikisha wadau kutoka mataifa mbalimbali duniani ikiwemo:

• China

• Israel

• Urusi

• Japan

• Saudi Arabia

• Sweden

• pamoja na mataifa mengine mengi.

Ushiriki wa nchi hizo unaifanya Tanzania kuwa sehemu ya majadiliano ya kimataifa kuhusu teknolojia mpya za kilimo, mifumo ya umwagiliaji, uzalishaji wa mbegu, usindikaji wa mazao, ufugaji wa kisasa, uvuvi endelevu pamoja na uwekezaji katika sekta ya chakula.

Uchambuzi: Rekodi Hii Ina Maana Gani kwa Mkulima wa Tanzania?

Ongezeko la asilimia 26 la waonyeshaji si takwimu ya kawaida. Linaashiria mambo kadhaa muhimu:

Kwanza, linaonyesha kuwa sekta ya kilimo imeendelea kuwa eneo lenye mvuto mkubwa kwa wawekezaji, taasisi za fedha, kampuni za pembejeo, wazalishaji wa mashine na wadau wa maendeleo.

Pili, linaonesha kuwa wakulima wa Tanzania wanaendelea kuwa soko muhimu la teknolojia mpya zinazolenga kuongeza uzalishaji na kupunguza gharama za kilimo.

Tatu, ushiriki wa mataifa mbalimbali unaashiria kuongezeka kwa ushirikiano wa kimataifa katika kuboresha sekta ya kilimo, ufugaji na uvuvi kupitia ubadilishanaji wa maarifa na teknolojia.

Nne, maonesho haya yanatoa nafasi kwa wakulima kujifunza namna ya kuongeza thamani ya mazao yao, kupata masoko mapya na kuingia katika kilimo chenye ushindani wa kimataifa.

Fursa Zitakazopatikana kwa Wakulima

Kupitia maonesho haya, mkulima anaweza kunufaika kwa:

• Kujifunza matumizi sahihi ya mbegu bora.

• Kukutana na wataalamu wa kilimo, mifugo na uvuvi.

• Kupata teknolojia mpya za umwagiliaji na uzalishaji.

• Kujifunza namna ya kuongeza thamani ya mazao.

• Kupata taarifa za masoko.

• Kukutana na wanunuzi wa mazao.

• Kujifunza kuhusu uwekezaji na usindikaji wa bidhaa za kilimo.

• Kupata ushauri wa kitaalamu kutoka taasisi mbalimbali.

• Kufahamu huduma za kifedha zinazotolewa kwa wakulima.

• Kujenga mtandao wa biashara na ushirikiano.

Maonesho Kama Darasa la Maendeleo

Kwa miaka mingi maonesho ya kilimo yalionekana kama sehemu ya kutembelea na kuona bidhaa pekee. Hata hivyo, hali hiyo imebadilika. Leo hii maonesho yamekuwa darasa la kujifunza, kituo cha biashara, sehemu ya uwekezaji na jukwaa la kutengeneza ushirikiano mpya kati ya wakulima, watafiti, wawekezaji, taasisi za fedha na Serikali.

Kwa sababu hiyo, mkulima anayeshiriki maonesho haya ana nafasi kubwa ya kubadilisha mfumo wake wa uzalishaji na kuongeza kipato kupitia teknolojia na maarifa mapya.

Rekodi ya waonyeshaji 1,133 katika Maonesho ya 88 ya Kitaifa ya Kilimo, Ufugaji na Uvuvi si mafanikio ya waandaaji pekee, bali ni ishara kwamba sekta ya kilimo ya Tanzania inaendelea kukua na kuvutia dunia.

Ushiriki wa mataifa mbalimbali, ongezeko kubwa la waonyeshaji, maboresho ya miundombinu ya Viwanja vya Nzuguni pamoja na msisitizo wa Serikali katika matumizi ya teknolojia vinaifanya hafla hii kuwa jukwaa muhimu la kujifunza, kubadilishana uzoefu, kuvutia uwekezaji na kufungua masoko mapya.

Kwa wakulima, wafugaji na wavuvi, huu ni wakati wa kutumia fursa hii kujifunza, kuwekeza kwenye maarifa mapya na kuhamia katika kilimo cha kisasa, chenye tija na biashara. Endapo elimu na teknolojia zitakazotolewa katika maonesho haya zitatumika ipasavyo, zinaweza kuwa chachu ya kuongeza uzalishaji, kuboresha usalama wa chakula na kuinua uchumi wa wananchi pamoja na Taifa kwa ujumla.

Nanenane 2026: RC Nurdin Babu Ahamasisha Wakulima na Wafugaji wa Kilimanjaro Kutumia Fursa ya Maonesho

                                   

Katika kipindi ambacho sekta ya kilimo inaendelea kubadilika kutokana na maendeleo ya sayansi, teknolojia na athari za mabadiliko ya tabianchi, elimu imeendelea kuwa silaha muhimu inayoweza kumwezesha mkulima kuongeza uzalishaji, kupunguza gharama za uzalishaji na kupata masoko yenye tija. Ndiyo maana Maonesho ya Wakulima maarufu kama Nanenane yameendelea kuwa jukwaa muhimu linalowaunganisha wakulima, wafugaji, watafiti, taasisi za serikali, kampuni binafsi na wadau wa maendeleo katika kutafuta suluhisho la pamoja la kuendeleza sekta ya kilimo.

Kwa kutambua umuhimu huo, Mkuu wa Mkoa wa Kilimanjaro, Nurdin Babu, amewataka wakulima, wafugaji na wananchi wa Mkoa wa Kilimanjaro kujitokeza kwa wingi kushiriki Maonesho ya Wakulima (Nanenane) yatakayofanyika katika Viwanja vya Temi, mkoani Arusha, ili kupata maarifa mapya kuhusu kilimo, ufugaji na biashara zinazoweza kuongeza tija na kipato.

Akizungumza na waandishi wa habari ofisini kwake, Mkuu huyo wa Mkoa amesema maonesho hayo ni fursa ya kipekee kwa wakulima na wafugaji kujifunza mbinu za kisasa zinazoweza kubadilisha mfumo wa uzalishaji na kuwawezesha kuendana na mahitaji ya soko la kisasa.

Nanenane Ni Chuo Kikuu cha Mkulima

Kwa miaka mingi, Maonesho ya Nanenane yamekuwa yakijulikana kama darasa kubwa la wazi kwa wakulima. Tofauti na mafunzo ya darasani, maonesho haya huwapa washiriki nafasi ya kuona kwa macho teknolojia zinazotumika mashambani, kufuatilia namna mashine zinavyofanya kazi na kupata majibu ya changamoto zao moja kwa moja kutoka kwa wataalamu.

Nurdin Babu amesema maonesho hayo yatawawezesha wakulima na wafugaji kupata maarifa mapya, kushuhudia teknolojia za kisasa pamoja na kubadilishana uzoefu na wadau mbalimbali wa sekta ya kilimo.

Kauli hiyo inaonesha kuwa lengo la maonesho si kutembelea mabanda pekee, bali kujifunza namna ya kuboresha uzalishaji kupitia matumizi ya mbegu bora, mbinu za kisasa za umwagiliaji, matumizi sahihi ya mbolea, udhibiti wa magonjwa ya mimea na mifugo pamoja na kuongeza thamani ya mazao.

Maadhimisho ya Kitaifa ya Nanenane Yanaendelea Kuimarisha Uchumi wa Kilimo

Mkuu huyo wa Mkoa ameeleza kuwa maadhimisho ya kitaifa ya Siku ya Wakulima hufanyika kila mwaka tarehe 8 Agosti, huku Kanda ya Kaskazini ikiendesha maonesho yake katika Viwanja vya Temi, Arusha kuanzia Agosti Mosi.

Maonesho hayo yatahusisha mikoa ya Kilimanjaro, Arusha na Manyara, ambayo yote ni mikoa inayotegemea kwa kiwango kikubwa shughuli za kilimo, ufugaji na biashara za mazao.

Ushiriki wa mikoa hiyo unatoa nafasi ya kujifunza mafanikio yaliyopatikana katika maeneo mbalimbali, kwani kila mkoa una mazingira na aina tofauti za uzalishaji zinazoweza kuwa somo kwa mwingine.

Kilimanjaro Yaendelea Kuonesha Uwezo Wake

Akizungumzia historia ya ushiriki wa Mkoa wa Kilimanjaro katika maonesho hayo, Nurdin Babu amesema:

"Sisi Kilimanjaro tumekuwa tukishiriki maonesho haya kila mwaka na tumekuwa tukifanya vizuri katika sekta mbalimbali ikiwemo kilimo, ufugaji na biashara ndogondogo. Maonesho ya mwaka huu yatawapa wakulima na wafugaji wetu nafasi ya kuonesha bidhaa zao, ubunifu wao na mafanikio wanayoyapata katika maeneo yao."

Kauli hiyo inaonesha kuwa Mkoa wa Kilimanjaro umeendelea kujijengea sifa katika uzalishaji wa mazao mbalimbali pamoja na ubunifu wa wakulima na wafugaji wake.

Kwa kushiriki maonesho hayo, wakulima hawapati tu nafasi ya kujifunza bali pia hutangaza bidhaa zao, kujitangaza kwa wanunuzi wakubwa na kujenga mahusiano ya kibiashara yanayoweza kudumu kwa muda mrefu.

Teknolojia Mpya Ndiyo Mwelekeo wa Kilimo cha Kisasa

Moja ya mambo yanayotarajiwa kuvutia katika Maonesho ya Nanenane mwaka huu ni ushiriki wa kampuni za ndani na nje ya nchi zitakazowasilisha teknolojia mbalimbali za kisasa.

Kwa mujibu wa Mkuu wa Mkoa, kampuni hizo zitawasilisha teknolojia na bidhaa zitakazosaidia wakulima kuongeza uzalishaji na thamani ya mazao yao.

Teknolojia hizo zinaweza kujumuisha:

• Mashine za kisasa za kilimo.

• Mbegu bora zenye uwezo mkubwa wa kuzalisha.

• Mbolea zenye kuongeza rutuba ya udongo.

• Teknolojia za umwagiliaji.

• Vifaa vya kuhifadhi mazao baada ya kuvuna.

• Teknolojia za kuongeza thamani ya mazao.

• Suluhisho za kidijitali katika masoko ya mazao.

Kupitia maonesho hayo, mkulima anaweza kuona teknolojia hizo zikifanya kazi kabla ya kufanya uamuzi wa kuzinunua au kuzitumia.

Biashara ya Kilimo Inaanzia kwenye Maarifa

Kilimo cha sasa hakitegemei tena uzalishaji pekee. Kinahitaji mkulima kufahamu:

• Mahitaji ya soko.

• Ubora unaotakiwa.

• Namna ya kuongeza thamani ya mazao.

• Njia bora za kufungasha bidhaa.

• Fursa za mikopo.

• Fursa za bima ya kilimo.

• Mbinu za kupata masoko ya ndani na nje ya nchi.

Haya yote hupatikana kwa urahisi kupitia maonesho ya Nanenane ambapo taasisi mbalimbali huweka mabanda ya elimu na ushauri.

Faida kwa Vijana na Wanawake

Maonesho haya pia ni jukwaa muhimu kwa vijana na wanawake wanaotaka kuingia kwenye sekta ya kilimo.

Kupitia maonesho hayo wanaweza:

• Kujifunza fursa mpya za biashara.

• Kukutana na wawekezaji.

• Kupata elimu ya ujasiriamali.

• Kujifunza matumizi ya teknolojia za kisasa.

• Kuanzisha ushirikiano na taasisi mbalimbali.

Hii ni hatua muhimu katika kuvutia kizazi kipya kuona kilimo kama biashara yenye faida badala ya shughuli ya kujikimu pekee.

Kanda ya Kaskazini Ina Fursa Kubwa ya Kilimo na Ufugaji

Mikoa ya Kilimanjaro, Arusha na Manyara imebarikiwa kuwa na mazingira yanayofaa kwa uzalishaji wa mazao ya chakula, mazao ya biashara pamoja na ufugaji wa kisasa.

Maonesho ya Nanenane yanatoa nafasi kwa mikoa hiyo kuonesha mafanikio yake katika:

• Kilimo cha mazao ya chakula.

• Kilimo cha mazao ya biashara.

• Ufugaji wa ng'ombe, mbuzi, kondoo na kuku.

• Uzalishaji wa mbegu.

• Teknolojia za umwagiliaji.

• Uongezaji thamani wa mazao.

• Biashara za kilimo.

Nanenane Ni Daraja la Kuunganisha Wakulima na Wadau

Mbali na elimu, maonesho haya huwakutanisha wakulima na:

• Taasisi za utafiti.

• Benki zinazotoa mikopo ya kilimo.

• Kampuni za pembejeo.

• Wanunuzi wa mazao.

• Wawekezaji.

• Mashirika ya maendeleo.

• Wataalamu wa ugani.

Mahusiano hayo yanaweza kufungua milango mipya ya biashara, uwekezaji na ushirikiano unaoleta matokeo ya muda mrefu.

             

Wito uliotolewa na Mkuu wa Mkoa wa Kilimanjaro, Nurdin Babu, unapaswa kuonekana kama mwaliko wa kutumia elimu kama nyenzo ya kuongeza tija katika kilimo, ufugaji na biashara. Maonesho ya Nanenane yanayotarajiwa kuanza Agosti Mosi katika Viwanja vya Temi, Arusha, na kuhusisha mikoa ya Kilimanjaro, Arusha na Manyara, si tukio la maonesho pekee bali ni jukwaa la kujifunza, kuonesha ubunifu, kutafuta masoko, kuimarisha ushirikiano na kukutana na teknolojia mpya kutoka kwa kampuni za ndani na nje ya nchi.

Kwa wakulima na wafugaji wa leo, ushindani wa soko unahitaji maarifa, ubunifu na uwezo wa kuendana na mabadiliko ya teknolojia. Hivyo, kushiriki Nanenane ni uwekezaji katika elimu na maendeleo ya biashara ya kilimo. Kadiri wakulima wanavyoongeza ujuzi na kutumia mbinu za kisasa, ndivyo wanavyoongeza uzalishaji, thamani ya mazao na kipato cha familia zao, huku wakichangia kwa kiasi kikubwa ukuaji wa uchumi wa Mkoa wa Kilimanjaro na Taifa kwa ujumla.

Wakuu wa Mikoa na Wakuu wa Wilaya Wahamasisha Wananchi Kushiriki Maonesho ya Kilimo na Mifugo Nanenane 2026

 

 

Mkuu wa Mkoa wa Arusha Mhe. CPA Amos Gabriel Makalla ametoa wito kwa Viongozi, watendaji na wananchi wa Mikoa ya Arusha, Manyara na Kilimanjaro kujitokeza kwa wingi kwenye maonesho ya 32 ya Kilimo na mifugo na sherehe za Nanenane, Kanda ya Kaskazini, zinazotarajiwa kuanza Agosti Mosi, 2026 kwenye Viwanja vya Themi Njiro Jijini Arusha kuanzia Agosti Mosi hadi 09, 2026.

Mhe. Makalla ambaye pia ni Mwenyekiti wa Kamati kuu ya Maandalizi ya maonesho na sherehe hizo, ametoa wito huo  Jumatatu Julai 27, 2026 alipoongoza kikao kazi cha Kamati hiyo, akisisitiza umuhimu wa kutofanya maonesho hayo kwa mazoea na badala yake yatumike kuongeza tija na kuimarisha shughuli za kilimo, uvuvi na ufugaji kwa wananchi.

“Sisi wenyewe Viongozi na watendaji tuwe mstari wa mbele kuhudhuria maonesho haya kwani ujio wetu utahamasisha pia wananchi wengine kuja kujifunza masuala mbalimbali ikiwemo teknolojia mpya na uongezaji wa thamani wa bidhaa za kilimo, uvuvi na ufugaji.” Amesema Mhe. Makalla.

Kwa upande wake Mkuu wa Mkoa wa Kilimanjaro Mhe. Nurdin Hassan Babu ambaye pia ni Mwenyekiti Mwenza wa kamati hiyo amesisi
tiza umuhimu wa Wakuu wa Wilaya, Wenyeviti wa Halmashauri na Mameya kuhamasisha wananchi kuhudhuria maonesho hayo akimuhakikisha Mhe. Makalla kuwa Mkoa wa Kilimanjaro umejipanga vizuri kuhudhuria maonesho hayo kikamilifu.

Aidha Mwenyekiti Mwenza mwingine, Mkuu wa Mkoa wa Manyara Mhe. Queen Cuthbeth Sendiga ameeleza kuhusu mpangilio wa wafanyabiashara katika maonesho hayo, akiitaka Kamati tendaji kuwapanga wafanyabiashara hao vizuri ili kuondoa msongamano wa watu katika baadhi ya maeneo machache ambao wengi wamekuwa wakifuata bidhaa fulani ambazo zimekuwa zikiwekwa eneo moja.

Uchambuzi wa Mkulima Jembe Blog

Nanenane si Sherehe Pekee, ni Darasa Kubwa la Kilimo cha Kisasa

Kauli ya Mkuu wa Mkoa wa Arusha kwamba maonesho yasifanyike kwa mazoea inabeba ujumbe mzito unaopaswa kueleweka na kila mdau wa sekta ya kilimo. Kwa miaka mingi, wananchi wengi wamekuwa wakiyaona maonesho ya Nanenane kama sehemu ya kutembea, kufanya manunuzi au kushuhudia burudani mbalimbali. Hata hivyo, mwelekeo mpya unaosisitizwa ni kwamba maonesho hayo yawe chachu ya mageuzi ya sekta ya uzalishaji.

Katika dunia ya sasa, kilimo hakiwezi tena kutegemea mbinu za jadi pekee. Ushindani wa soko, mabadiliko ya tabianchi, ongezeko la gharama za uzalishaji na mahitaji ya chakula salama vinahitaji wakulima kupata maarifa mapya kila mwaka. Nanenane ndiyo jukwaa muhimu zaidi la kukutana na wataalamu, taasisi za utafiti, kampuni za pembejeo, taasisi za fedha na wanunuzi wa mazao.

Kwa Nini Kanda ya Kaskazini ni Muhimu?

Mikoa ya Arusha, Kilimanjaro na Manyara ni miongoni mwa maeneo yenye uzalishaji mkubwa wa mazao ya biashara na chakula nchini. Kanda hii huzalisha kahawa, ngano, mahindi, alizeti, maharage, mboga mboga, matunda, pamoja na kuwa kitovu kikubwa cha ufugaji wa ng'ombe, mbuzi na kondoo.

Pia ni eneo lenye shughuli kubwa za utalii, jambo linaloongeza mahitaji ya bidhaa za kilimo na mifugo zenye ubora wa juu. Hivyo maonesho haya yanakuwa daraja la kuwaunganisha wazalishaji na masoko mapya ya ndani na nje ya nchi.

Teknolojia Ndiyo Silaha ya Mkulima wa Kesho

Moja ya mambo aliyosisitiza Mhe. Makalla ni wananchi kujifunza teknolojia mpya.

Teknolojia hizo zinajumuisha:

• Mbegu zinazostahimili ukame na magonjwa.

• Mfumo bora wa umwagiliaji unaookoa maji.

• Mashine za kisasa za kuvuna na kuchakata mazao.

• Teknolojia za ufugaji wenye tija.

• Mbinu za kisasa za uongezaji thamani.

• Kilimo kinachozingatia mabadiliko ya tabianchi.

• Matumizi ya TEHAMA katika kupata masoko na taarifa za bei.

Kwa mkulima anayehudhuria maonesho akiwa na lengo la kujifunza, siku chache za maonesho zinaweza kubadilisha kabisa namna anavyoendesha shughuli zake kwa miaka mingi ijayo.

Uongezaji Thamani Ndiyo Njia ya Kuongeza Kipato

Kauli ya Mkuu wa Mkoa kuhusu uongezaji thamani inaonyesha mwelekeo wa Serikali wa kutaka wakulima wasiuze mazao ghafi pekee.

Leo hii:

• Mahindi yanaweza kusindikwa kuwa unga wenye virutubisho.

• Nyanya zinaweza kutengenezwa kuwa tomato sauce.

• Matunda yanaweza kusindikwa kuwa juisi.

• Maziwa yanaweza kuwa mtindi, siagi au jibini.

• Asali inaweza kufungashwa kwa viwango vya kimataifa.

• Nyama inaweza kusindikwa na kufungashwa kisasa.

Bidhaa zilizoongezwa thamani huuzwa kwa bei kubwa zaidi, hudumu kwa muda mrefu na kufungua masoko mapya.

Viongozi Wakiwa Mstari wa Mbele Hujenga Imani

Mhe. Makalla amewataka viongozi na watendaji kuwa wa kwanza kuhudhuria maonesho.

Hii ina maana kubwa kwa sababu viongozi wanaposhiriki kikamilifu:

• Wanajionea changamoto za wakulima.

• Wanapata nafasi ya kusikiliza maoni ya wananchi.

• Wanajifunza teknolojia mpya pamoja na wananchi.

• Wanajenga motisha kwa wakulima na wafugaji.

Uongozi unaoshiriki moja kwa moja kwenye shughuli za maendeleo huongeza kasi ya utekelezaji wa sera na miradi ya kilimo.

Ushirikiano wa Mikoa Mitatu ni Mfano wa Maendeleo ya Pamoja

Kauli za Wakuu wa Mikoa ya Kilimanjaro na Manyara zinaonyesha kuwa maendeleo ya sekta ya kilimo hayawezi kufanywa na mkoa mmoja pekee.

Arusha, Kilimanjaro na Manyara zinafanana katika shughuli nyingi za uzalishaji. Ushirikiano wao unaweza kusaidia:

• Kubadilishana uzoefu.

• Kupanua masoko ya mazao.

• Kuvutia wawekezaji.

• Kuimarisha biashara za pembejeo.

• Kuongeza ushirikiano wa taasisi za utafiti.

Mpangilio Bora wa Wafanyabiashara Unaongeza Ufanisi

Hoja iliyotolewa na Mkuu wa Mkoa wa Manyara kuhusu upangaji wa wafanyabiashara ni muhimu sana.

Katika maonesho makubwa, msongamano unaweza kuwafanya baadhi ya washiriki kushindwa kufika kwenye mabanda mengi yenye taarifa muhimu.

Mpangilio mzuri husaidia:

• Wageni kutembelea mabanda yote kwa urahisi.

• Wafanyabiashara kupata wateja kwa usawa.

• Kupunguza msongamano.

• Kuongeza usalama.

• Kuboresha uzoefu wa washiriki.

Nanenane ni Mahali pa Kutengeneza Mitandao ya Biashara

Mbali na kujifunza, maonesho yanatoa nafasi ya:

• Kupata wanunuzi wa mazao.

• Kukutana na taasisi zinazotoa mikopo.

• Kufahamiana na wawekezaji.

• Kujifunza namna ya kufungasha bidhaa.

• Kupata masoko mapya.

• Kujifunza kuhusu viwango vya ubora.

Kwa vijana wanaotafuta fursa za biashara, maonesho haya yanaweza kuwa mwanzo wa safari ya mafanikio.

Vijana Wanapaswa Kutumia Fursa Hii

Kilimo cha kisasa kinahitaji ubunifu wa vijana.

Kupitia maonesho wanaweza kujifunza:

• Kilimo cha kutumia teknolojia.

• Biashara za kuongeza thamani.

• Ujasiriamali wa kilimo.

• Uzalishaji wa kisasa wa mifugo.

• Matumizi ya mitandao ya kidijitali kutafuta masoko.

Hii inaweza kupunguza ukosefu wa ajira huku ikiifanya sekta ya kilimo kuwa ya kisasa zaidi.

Wananchi Wasiende Kutazama Pekee, Waende Kujifunza

Changamoto kubwa inayojitokeza katika maonesho mengi ni baadhi ya watu kwenda kama watazamaji pekee.

Mkulima anapaswa kwenda akiwa na orodha ya mambo anayotaka kujifunza, maswali ya kuwauliza wataalamu na mipango ya kuboresha shughuli zake baada ya maonesho.

Maarifa anayopata yanaweza kuongeza uzalishaji, kupunguza gharama na kuongeza kipato kwa muda mrefu.

           

Wito wa Mkuu wa Mkoa wa Arusha Mhe. CPA Amos Gabriel Makalla unatoa taswira mpya ya maonesho ya Nanenane kama jukwaa la kujifunza, kubadilishana uzoefu na kuharakisha maendeleo ya sekta ya kilimo, mifugo na uvuvi. Ushirikiano wa viongozi wa Arusha, Kilimanjaro na Manyara unaonyesha dhamira ya pamoja ya kuhakikisha maonesho hayo yanakuwa yenye tija kwa wananchi wote.

Kwa wakulima, wafugaji, wavuvi, vijana, wafanyabiashara na wadau wengine wa maendeleo, Nanenane 2026 ni zaidi ya maonesho; ni fursa ya kujifunza teknolojia mpya, kupata masoko, kujenga mitandao ya biashara na kuongeza ushindani wa bidhaa za Tanzania. Mafanikio ya sekta ya kilimo hayatategemea uwepo wa maonesho pekee, bali namna wananchi watakavyotumia maarifa wanayoyapata kuyageuza kuwa vitendo vinavyoongeza uzalishaji, thamani ya mazao na kipato cha familia zao. Huo ndio msingi wa kujenga kilimo chenye tija, biashara endelevu na uchumi imara wa Taifa.

TARI na FAO Waongeza Nguvu Kilimo cha Tende Tanzania: Suluhisho la Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi na Fursa Mpya kwa Wakulima

 

Kadri athari za mabadiliko ya tabianchi zinavyoendelea kuongezeka duniani, sekta ya kilimo imeendelea kutafuta mazao yanayoweza kustahimili ukame, kuongeza usalama wa chakula na kuinua kipato cha wakulima. Tanzania ikiwa ni miongoni mwa nchi zinazokabiliwa na vipindi virefu vya ukame katika baadhi ya maeneo, imeanza kuelekeza nguvu katika kuendeleza mazao yanayoweza kuhimili hali hiyo.

Katika jitihada hizo, Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI) imepokea ugeni kutoka Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO) nchini, ukiwa na lengo la kuimarisha na kuendeleza kilimo cha tende kama mkakati wa kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi.

Ziara hiyo ilifanyika Julai 21, 2026, katika ukumbi wa Maabara ya Kilimo Mtumba jijini Dodoma, ambapo wajumbe wa FAO walipata fursa ya kujionea mafanikio ya utekelezaji wa mradi wa kilimo cha tende unaoratibiwa na TARI Kituo cha Hombolo, ukifadhiliwa na FAO na kusimamiwa na Wizara ya Kilimo.

Kwa sasa mradi huo unatekelezwa katika Wilaya ya Chamwino ukihusisha kijiji cha Chalinze Nyama pamoja na vijiji vya Mvumi Mission, Makangwa na Handali sambamba na eneo la Hombolo jijini Dodoma.

Akizungumza wakati wa ziara hiyo, Mkurugenzi Mkuu wa TARI, Dkt. Thomas Bwana, alisema kuwa mradi huo unalenga kupunguza athari za mabadiliko ya tabianchi, hasa katika maeneo ya ukame, kutokana na uwezo mkubwa wa zao la tende kustahimili mazingira hayo.

Aidha, alisema kupitia mradi huo, mbegu mpya za kisasa zimesambazwa kwa wakulima ili kuondoa kilimo cha mazoea na kuongeza tija katika uzalishaji.

"Kutokana na mwitikio mkubwa wa wakulima, TARI imeanza mchakato wa kuzalisha mbegu za tende hapa nchini. Hii itasaidia kukidhi mahitaji yanayokua kwa kasi badala ya kuendelea kutegemea kuagiza mbegu kutoka nje ya nchi," alisema Dkt. Bwana.

Kwa upande wake, Mwakilishi na Mkurugenzi Mkazi wa FAO nchini Tanzania, Dkt. Nyabenyi Tipo, alisema ameridhishwa na maendeleo ya utekelezaji wa mradi huo, akibainisha kuwa wakulima wameonyesha hamasa kubwa ya kuanza kulima zao hilo jipya.

Alisisitiza kuwa FAO itaendelea kuunga mkono miradi inayochangia kuimarisha usalama wa chakula na kuongeza uwezo wa wakulima kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi.

Naye Mratibu wa Mradi kutoka TARI, Dkt. Nicholaus Kuboja, alisema hadi sasa mradi umesambaza miche 55 ya tende ambapo kila mkulima anayeshiriki amepata miche 22. Pia zimeanzishwa mashamba darasa matatu yatakayosaidia kuwajengea uwezo wakulima pamoja na kurahisisha upatikanaji wa mbegu bora.

Baada ya mazungumzo hayo, ujumbe wa FAO ulitembelea Kituo cha TARI Hombolo kujionea shughuli mbalimbali za uzalishaji wa mbegu za tende.

Uchambuzi: Kwa nini Tende ni zao la kimkakati kwa Tanzania?

Kwa miaka mingi Tanzania imejikita zaidi katika mazao kama mahindi, mpunga, alizeti, pamba, kahawa na korosho. Hata hivyo, mabadiliko ya tabianchi yamebadili mazingira ya uzalishaji, huku baadhi ya maeneo yakikabiliwa na ukame wa mara kwa mara unaopunguza mavuno.

Katika mazingira hayo, tende zinaonekana kuwa miongoni mwa mazao yenye uwezo mkubwa wa kuhimili ukame na kuendelea kuzalisha hata katika maeneo yenye mvua chache.

Hii ndiyo sababu TARI na FAO wameamua kuwekeza katika utafiti na uenezaji wa zao hilo kama sehemu ya mkakati wa kuongeza ustahimilivu wa sekta ya kilimo dhidi ya athari za tabianchi.

Tende zina faida gani kwa mkulima?

Tofauti na baadhi ya mazao yanayohitaji mvua nyingi au umwagiliaji wa mara kwa mara, mitende inaweza kustawi vizuri katika maeneo yenye ukame wa wastani hadi mkubwa ikiwa itaanzishwa kwa usahihi.

Faida zake ni pamoja na:

• Kuvumilia ukame kwa muda mrefu.

• Kuishi na kuzalisha kwa miaka mingi.

• Kuwa na gharama ndogo za matunzo baada ya kuimarika.

• Kutoa matunda yenye thamani kubwa sokoni.

• Kuongeza kipato cha mkulima kwa muda mrefu.

Kwa mkulima wa maeneo ya Dodoma, Singida, Manyara, Shinyanga, Tabora na sehemu nyingine zenye hali ya ukame, zao hili linaweza kuwa mbadala muhimu wa kuongeza kipato.

Mabadiliko ya tabianchi yanahitaji mazao mapya

Kwa sasa wakulima wengi wamekuwa wakishuhudia:

• kuchelewa kwa mvua;

• mvua zisizotabirika;

• vipindi virefu vya ukame;

• ongezeko la joto;

• kupungua kwa mavuno.

Kutegemea zao moja pekee katika mazingira haya kunaongeza hatari ya hasara.

Ndiyo maana wataalamu wa kilimo wanashauri wakulima kuanza kuangalia mazao yanayoweza kuhimili hali hizo mpya za tabianchi.

Kilimo cha tende ni sehemu ya suluhisho hilo.

Mbegu bora ni msingi wa mafanikio

Moja ya hatua muhimu zilizochukuliwa na TARI ni kusambaza mbegu bora kwa wakulima.

Mbegu bora zina faida nyingi ikiwa ni pamoja na:

• kuota kwa kiwango kikubwa;

• ukuaji wa haraka;

• uzalishaji mkubwa;

• ubora wa matunda;

• ustahimilivu dhidi ya baadhi ya magonjwa.

Hatua ya TARI kuanza kuzalisha mbegu za tende hapa nchini ni habari njema kwa sababu itapunguza utegemezi wa mbegu kutoka nje ya Tanzania, kupunguza gharama kwa wakulima na kuongeza upatikanaji wa miche bora kwa wakati.

Mashamba darasa yanaongeza ujuzi kwa wakulima

Mradi umeanzisha mashamba darasa matatu ambayo yatakuwa vituo vya kujifunzia kwa wakulima.

Mashamba hayo yatawasaidia:

• kujifunza upandaji sahihi;

• kufahamu matumizi ya mbolea;

• kujifunza njia za umwagiliaji;

• kudhibiti magonjwa na wadudu;

• kuvuna kwa wakati;

• kuhifadhi na kuuza mazao kwa ubora.

Mfumo huu wa kujifunza kwa vitendo umeendelea kuonyesha mafanikio katika mazao mengi nchini.

Fursa za biashara ya tende

Soko la tende linaendelea kukua duniani kutokana na matumizi yake katika:

• chakula;

• utengenezaji wa juisi;

• bidhaa za lishe;

• bidhaa za afya;

• bidhaa za viwandani.

Kadiri uzalishaji utakavyoongezeka, Tanzania inaweza kupunguza uagizaji wa tende kutoka nje na hata kuuza katika masoko ya kikanda na kimataifa.

Hii itachangia kuongeza fedha za kigeni na kuimarisha uchumi wa wakulima.

Ushirikiano wa TARI na FAO una maana gani?

Ushirikiano kati ya taasisi ya utafiti na shirika la kimataifa unaonyesha umuhimu wa kuunganisha:

• utafiti wa kisayansi;

• teknolojia za kisasa;

• mafunzo kwa wakulima;

• upatikanaji wa mbegu bora;

• ufadhili wa miradi ya maendeleo.

Kwa kufanya kazi pamoja, uwezekano wa mafanikio ya mradi unaongezeka na matokeo yake yanaweza kufikia wakulima wengi zaidi.

Ushauri kwa wakulima

Kwa wakulima wanaoishi katika maeneo yenye ukame au mvua zisizotabirika, ni wakati wa kuanza kufuatilia kwa karibu fursa zinazotolewa na TARI na maafisa ugani kuhusu kilimo cha tende.

Ni muhimu pia:

• kutumia miche iliyothibitishwa na wataalamu;

• kushiriki katika mashamba darasa na mafunzo;

• kuzingatia ushauri wa wataalamu wa kilimo;

• kupanga masoko mapema kabla ya kuanza uzalishaji mkubwa;

• kujiunga na vikundi vya wakulima ili kurahisisha upatikanaji wa pembejeo na huduma za kifedha.

Hatua hizi zinaweza kuongeza mafanikio ya kilimo cha tende na kuhakikisha uwekezaji wa mkulima unaleta matokeo chanya.

Ziara ya FAO katika TARI Hombolo si tukio la kawaida, bali ni ishara ya umuhimu unaowekwa katika kuendeleza kilimo chenye uwezo wa kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi. Mradi wa kilimo cha tende unaotekelezwa Dodoma unaonyesha namna utafiti, ushirikiano wa kimataifa na uwekezaji katika mbegu bora vinavyoweza kufungua ukurasa mpya wa maendeleo ya kilimo nchini.

Kwa wasomaji wa Mkulima Jembe Blog, ujumbe mkubwa ni kwamba mustakabali wa kilimo cha Tanzania utategemea uwezo wa wakulima kupokea teknolojia mpya, kutumia mbegu bora na kuwekeza katika mazao yanayostahimili mabadiliko ya tabianchi. Kilimo cha tende kinaweza kuwa moja ya mazao yatakayochangia kuongeza usalama wa chakula, kuinua kipato cha kaya na kujenga uchumi wa kilimo unaostahimili changamoto za mazingira katika miaka ijayo.

NMB Yapata Mtaji wa Sh262 Bilioni: Fursa Mpya kwa Wakulima, Wajasiriamali na Biashara za Kilimo Tanzania

 

     Kwenye picha ni Ofisa Mtendaji Mkuu na Mkurugenzi Mtendaji wa NMB Ruth Zaipuna .

Sekta ya kilimo ndiyo uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania, ikiajiri idadi kubwa ya wananchi na kuchangia kwa kiwango kikubwa katika usalama wa chakula, biashara na ukuaji wa pato la taifa. Hata hivyo, changamoto kubwa ambayo kwa miaka mingi imekuwa ikiwakabili wakulima na wafanyabiashara wa mazao ni upatikanaji wa mitaji nafuu na huduma za kifedha zinazokidhi mahitaji yao.

Katika hatua inayotarajiwa kuleta mabadiliko makubwa katika sekta hiyo, Benki ya NMB imeeleza kuwa itatumia mtaji wa Sh262 bilioni uliopatikana kupitia ushirikiano wake na Shirika la Fedha la Kimataifa (IFC), kupanua huduma za kifedha kwa wafanyabiashara wadogo na wa kati (SMEs), wanawake wajasiriamali, wakulima pamoja na sekta ya biashara ya kilimo (agribusiness).

Akizungumza Julai 25, 2026 katika hafla ya uorodheshaji wa hati katika Soko la Hisa la London (London Stock Exchange), Ofisa Mtendaji Mkuu na Mkurugenzi Mtendaji wa NMB Ruth Zaipuna amesema  kuwa kupata mtaji huo si mafanikio ya kifedha pekee, bali ni fursa ya kuongeza athari chanya katika uchumi kwa kusaidia biashara kukua, kuzalisha ajira na kuboresha maisha ya wananchi.

Alieleza kuwa mafanikio ya ushirikiano huo yatapimwa kwa manufaa yatakayo wafikia wananchi na biashara zitakazonufaika kupitia huduma hizo mpya za kifedha.

Aidha, ameishukuru IFC kwa kuendelea kuiamini NMB na kushirikiana nayo katika juhudi za kupeleka huduma za kifedha kwa makundi yenye mchango mkubwa katika uchumi wa Tanzania.

Katika hotuba yake, pia aliipongeza Serikali ya Tanzania kwa kuendelea kujenga mazingira mazuri ya uwekezaji kupitia Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 pamoja na Mpango wa Nne wa Taifa wa Maendeleo wa Miaka Mitano, akisema sera hizo zimeongeza imani ya wawekezaji wa kimataifa katika uchumi wa Tanzania.

Uchambuzi: Kwa nini mtaji huu ni habari njema kwa sekta ya kilimo?

Kwa muda mrefu, wakulima wengi wamekuwa wakikabiliwa na changamoto ya kukosa mitaji ya kuendesha shughuli zao za uzalishaji.

Changamoto hizo zimekuwa zikijumuisha:

• Kukosa fedha za kununua mbegu bora.

• Gharama kubwa za pembejeo.

• Upatikanaji mdogo wa mashine za kilimo.

• Ugumu wa kupata mikopo yenye masharti rafiki.

• Ukosefu wa fedha za kuhifadhi, kusindika na kusafirisha mazao.

Mtaji wa Sh262 bilioni unatarajiwa kusaidia kupunguza baadhi ya changamoto hizi kwa kuongeza uwezo wa NMB kutoa huduma za kifedha kwa makundi muhimu yanayochochea uchumi.

Agribusiness ndiyo dira mpya ya maendeleo

Leo hii dunia haizungumzi tena kuhusu kilimo cha kawaida pekee, bali biashara ya kilimo (Agribusiness).

Hii ni mfumo unaojumuisha mlolongo mzima wa thamani wa kilimo kuanzia:

• uzalishaji wa mazao;

• upatikanaji wa pembejeo;

• usindikaji wa mazao;

• uhifadhi;

• usafirishaji;

• masoko ya ndani na nje ya nchi;

• huduma za kifedha.

Hivyo, NMB inaposema itaelekeza sehemu ya mtaji huo katika biashara ya kilimo, maana yake si kuwakopesha wakulima pekee, bali pia kuwafikia wadau wote wanaohusika katika kuongeza thamani ya mazao.

Wakulima watanufaikaje?

Ikiwa fedha hizi zitatumika ipasavyo, wakulima wanaweza kunufaika kupitia:

Kuongezeka kwa mikopo ya kilimo

Benki itakuwa na uwezo mkubwa zaidi wa kutoa mikopo kwa wakulima wa mazao mbalimbali kama:

• mahindi;

• mpunga;

• kahawa;

• chai;

• pamba;

• korosho;

• ufuta;

• alizeti;

• maharage;

• mboga na matunda.

Mikopo hiyo inaweza kusaidia kuongeza uzalishaji na tija mashambani.

Uwekezaji katika umwagiliaji

Mabadiliko ya tabianchi yamefanya kilimo cha kutegemea mvua kuwa na hatari kubwa.

Kupitia huduma za kifedha, wakulima wengi wanaweza kupata uwezo wa kuwekeza katika:

• pampu za umwagiliaji;

• visima;

• matenki ya kuhifadhi maji;

• mifumo ya kisasa ya umwagiliaji.

Hatua hii itasaidia kuongeza uzalishaji mwaka mzima.

Wanawake wajasiriamali wanapata nafasi kubwa zaidi

Wanawake wameendelea kuwa nguvu muhimu katika sekta ya kilimo na biashara.

Wengi wao wanajihusisha na:

• uzalishaji wa mazao;

• usindikaji wa chakula;

• biashara za pembejeo;

• masoko ya mazao;

• vikundi vya uzalishaji.

Lakini mara nyingi hukumbana na changamoto ya ukosefu wa dhamana na mitaji.

Kuelekezwa kwa sehemu ya mtaji huu kwa wanawake wajasiriamali kunaweza kuongeza ushiriki wao katika uchumi, kukuza biashara zao na kuongeza kipato cha familia.

SMEs ndiyo injini ya uchumi

Biashara ndogo na za kati (SMEs) zina mchango mkubwa katika uchumi wa Tanzania.

Katika sekta ya kilimo, biashara hizi zinahusisha:

• wauzaji wa pembejeo;

• wasafirishaji wa mazao;

• wasindikaji wa bidhaa;

• maghala ya kuhifadhi mazao;

• wafanyabiashara wa bidhaa za kilimo;

• kampuni za teknolojia za kilimo.

Mitaji ya kutosha inaweza kusaidia biashara hizi kuongeza uzalishaji, kupanua huduma na kuajiri watu zaidi.

Athari chanya kwa ajira

Fedha zinapoingia katika sekta ya uzalishaji, athari zake huonekana katika ajira.

Mkulima anayepata mtaji:

• huongeza eneo la uzalishaji;

• huajiri wafanyakazi zaidi;

• hununua vifaa zaidi;

• huongeza mauzo.

Biashara inapokua, vijana wengi hupata ajira katika shughuli za uzalishaji, usafirishaji, usindikaji na masoko.

Hivyo, mtaji huu unaweza kuwa kichocheo cha ajira mpya hasa vijijini ambako kilimo ndiyo shughuli kuu ya kiuchumi.

Uwekezaji wa kimataifa unaongeza imani kwa Tanzania

Ushirikiano kati ya NMB na IFC unaonesha kuwa taasisi za fedha za kimataifa zinaendelea kuona Tanzania kama eneo lenye fursa za uwekezaji.

Hii ina maana kwamba:

• uchumi unaendelea kuaminika;

• sekta ya fedha inaimarika;

• mazingira ya biashara yanazidi kuboreka;

• wawekezaji wanaona uwezekano wa kupata matokeo chanya kutokana na uwekezaji wao.

Kwa wakulima na wafanyabiashara, hali hii inaweza kufungua milango ya huduma mpya za kifedha na uwekezaji katika mnyororo mzima wa thamani wa kilimo.

Serikali inaendelea kujenga mazingira bora ya uwekezaji

Kauli ya NMB kuhusu Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 na Mpango wa Nne wa Taifa wa Maendeleo wa Miaka Mitano inaonesha umuhimu wa sera thabiti katika kuvutia mitaji.

Pale ambapo sera zinaweka mazingira mazuri ya biashara:

• benki huongeza mikopo;

• wawekezaji huwekeza zaidi;

• viwanda huongezeka;

• masoko yanapanuka;

• wakulima hupata fursa zaidi za kuuza mazao yao kwa bei nzuri.

Kwa maana hiyo, maendeleo ya sekta ya kilimo hayaishii shambani pekee, bali yanategemea pia mazingira bora ya kifedha, sera na uwekezaji.

Ushauri kwa wakulima na wajasiriamali

Ili kunufaika na fursa kama hizi, wakulima wanapaswa:

• Kujiunga katika vikundi au ushirika ili kuongeza uwezo wa kupata mikopo.

• Kuweka kumbukumbu sahihi za uzalishaji na mapato.

• Kutumia huduma rasmi za benki badala ya kutegemea mikopo isiyo rasmi yenye gharama kubwa.

• Kuandaa mipango ya biashara inayoonyesha namna mkopo utakavyotumika na kurejeshwa.

• Kuwekeza katika shughuli zinazoongeza thamani ya mazao, kama usindikaji, ufungashaji na uhifadhi.

Hatua hizi zinaongeza uwezekano wa kupata huduma za kifedha na kutumia mikopo kwa ufanisi.

Kupatikana kwa mtaji wa Sh262 bilioni kupitia ushirikiano kati ya Benki ya NMB na IFC ni hatua muhimu inayoweza kuimarisha upatikanaji wa huduma za kifedha kwa wakulima, wanawake wajasiriamali, wafanyabiashara wadogo na wa kati pamoja na sekta ya biashara ya kilimo nchini Tanzania.

Iwapo fedha hizi zitaelekezwa katika miradi yenye tija, zitaongeza uzalishaji wa mazao, kuchochea biashara za kilimo, kuimarisha usindikaji wa mazao, kufungua ajira mpya na kuongeza kipato cha wananchi. Hii inaendana na azma ya Tanzania ya kujenga uchumi shindani unaotegemea kilimo cha kisasa, biashara endelevu na ushiriki mpana wa sekta binafsi.

Kwa wasomaji wa Mkulima Jembe Blog, ujumbe mkubwa ni kwamba fursa za maendeleo katika kilimo hazitategemei ardhi na mvua pekee. Upatikanaji wa mitaji, matumizi ya huduma rasmi za kifedha, uwekezaji katika teknolojia na usimamizi mzuri wa biashara ni nguzo muhimu za kumwezesha mkulima kuwa mzalishaji mwenye tija na mshindani katika soko la ndani na la kimataifa.

Serikali Yakaza Ulinzi wa Vyanzo vya Maji Same: Uchimbaji Haramu wa Madini Watishia Kilimo, Mifugo na Maisha ya Wananchi

 

  

Vyanzo vya maji ni uti wa mgongo wa maendeleo ya kilimo, mifugo, mazingira na ustawi wa jamii. Bila maji ya kutosha na salama, uzalishaji wa mazao hupungua, mifugo hukosa huduma muhimu na mazingira huharibika kwa kasi. Ndiyo maana Serikali imeendelea kusisitiza ulinzi wa maeneo yote yanayozunguka vyanzo vya maji ili kuhakikisha rasilimali hiyo muhimu inalindwa kwa manufaa ya kizazi cha sasa na kijacho.

Katika hatua ya kuimarisha usimamizi huo, Mkuu wa Wilaya ya Same, Kasilda Mgeni, amewaonya wananchi wanaojihusisha na uchimbaji haramu wa madini ndani ya mita 60 kutoka kwenye vyanzo vya maji, akisisitiza kuwa hakuna mtu au mwekezaji mwenye kibali cha kufanya shughuli za uchimbaji huo.

Amesema Serikali ya wilaya imeanza kuwachukulia hatua za kisheria, kwa lengo la kulinda vyanzo vya maji, mazingira na maslahi ya wananchi.

Hatua hiyo imekuja baada ya Kasilda, akiambatana na Kamati ya Ulinzi na Usalama ya Wilaya pamoja na wataalamu kutoka Ofisi ya Madini na Bonde la Mto Pangani, kutembelea baadhi ya maeneo yanayofanyika uchimbaji haramu wa madini na kujionea uharibifu mkubwa wa mazingira katika vyanzo vya maji vilivyopo Kata ya Mhezi.

Kasilda alisema ni kosa kisheria kuanza shughuli za uchimbaji wa madini bila kuwa na leseni au kibali kutoka Ofisi ya Madini, pamoja na kufanya shughuli yoyote ndani ya umbali wa mita 60 kutoka kwenye vyanzo vya maji bila kibali kutoka Bonde la Mto Pangani.

Alibainisha kuwa Serikali imeanza kuwachukulia hatua wahusika wote ili kunusuru uharibifu wa mazingira na athari zinazoweza kujitokeza kutokana na shughuli hizo haramu.

"Ni kosa kisheria kuanza kuchimba madini bila kuwa na leseni au kibali husika kutoka Ofisi ya Madini na kufanya shughuli yoyote ndani ya mita 60 kutoka kwenye chanzo cha maji bila kibali kutoka Ofisi za Bonde. Wote wanaohusika tumeanza kuwashughulikia mara moja kwa lengo la kunusuru uharibifu na athari kubwa zinazoweza kutokea kutokana na uchimbaji huo haramu," alisema Kasilda.

 

Uchambuzi: Kwa nini Serikali inalinda mita 60 kutoka kwenye vyanzo vya maji?

Sheria na kanuni za usimamizi wa mazingira zimeweka masharti ya kulinda maeneo yanayozunguka mito, chemchemi na vyanzo vingine vya maji kwa sababu ndiyo maeneo nyeti yanayohakikisha maji yanaendelea kupatikana kwa ubora na kwa wingi.

Shughuli za uchimbaji wa madini karibu na vyanzo vya maji zinaweza kusababisha:

• Kubadilika kwa mkondo wa maji.

• Kuongezeka kwa mmomonyoko wa ardhi.

• Uchafuzi wa maji kwa matope na kemikali.

• Kukauka kwa chemchemi kutokana na kuharibika kwa tabaka la ardhi.

• Kupungua kwa viumbe hai wanaotegemea mazingira hayo.

Hivyo, sheria inalenga kuzuia madhara kabla hayajatokea badala ya kusubiri kuyarekebisha baadaye.

Madhara kwa sekta ya kilimo

Kwa wasomaji wa Mkulima Jembe Blog, suala hili lina umuhimu mkubwa kwa sababu kilimo kinategemea maji kwa kiwango kikubwa.

Mto unapoharibiwa au chemchemi inapokauka:

• mashamba ya umwagiliaji hukosa maji;

• uzalishaji wa mazao hupungua;

• gharama za uzalishaji huongezeka;

• wakulima hulazimika kuhamia maeneo mengine kutafuta maji;

• usalama wa chakula huathirika.

Kwa mfano, maeneo mengi ya Kilimanjaro na Same yanategemea mito na chemchemi zinazotiririka kutoka milimani. Vyanzo hivyo vikiharibiwa, athari zake zinaweza kuonekana hata katika wilaya nyingine zinazotumia maji hayo kwa kilimo.

Mifugo nayo huathirika

Maji ni hitaji la msingi kwa mifugo.

Ng'ombe, mbuzi, kondoo na wanyama wengine wanahitaji maji safi kila siku.

Vyanzo vya maji vinapoharibiwa:

• mifugo hukosa maji ya kunywa;

• magonjwa huongezeka kutokana na kutumia maji machafu;

• uzalishaji wa maziwa hupungua;

• uzito wa mifugo hushuka;

• wafugaji hulazimika kusafiri umbali mrefu kutafuta maji.

Hivyo, kulinda vyanzo vya maji ni kulinda pia uchumi wa wafugaji.

Athari kwa wananchi

Uharibifu wa mazingira hauishii kwa wakulima pekee.

Wananchi wengi hutegemea mito na chemchemi kwa matumizi ya:

• kunywa;

• kupikia;

• kufua;

• shughuli ndogo za biashara;

• ujenzi;

• bustani za mboga.

Chanzo cha maji kinapoharibiwa, gharama za kupata maji huongezeka na wakati mwingine wananchi hulazimika kutumia maji yasiyo salama.

Kwa nini uchimbaji haramu ni hatari zaidi?

Uchimbaji haramu mara nyingi hufanyika bila:

• tathmini ya athari kwa mazingira;

• mpango wa kurejesha eneo baada ya uchimbaji;

• usimamizi wa wataalamu;

• matumizi ya teknolojia salama;

• ufuatiliaji wa Serikali.

Kutokana na hali hiyo, maeneo mengi huachwa yakiwa na mashimo makubwa, ardhi iliyoharibiwa na vyanzo vya maji vilivyojaa matope.

Ndiyo maana Serikali imeweka masharti ya kupata leseni na vibali kabla ya kuanza shughuli za uchimbaji.

Umuhimu wa Ofisi ya Madini na Bonde la Mto Pangani

Taasisi hizi zina jukumu la kuhakikisha shughuli zote zinazohusiana na uchimbaji wa madini na matumizi ya maji zinafanyika kwa kufuata sheria.

Majukumu yao ni pamoja na:

• kutoa vibali pale masharti yanapokidhiwa;

• kufanya ukaguzi wa maeneo ya uchimbaji;

• kusimamia uhifadhi wa mazingira;

• kuhakikisha wananchi hawafanyi shughuli zinazoweza kuharibu vyanzo vya maji.

Ushirikiano kati ya Ofisi ya Madini, Bonde la Mto Pangani, Halmashauri na Kamati za Ulinzi na Usalama unasaidia kudhibiti shughuli haramu kabla hazijasababisha madhara makubwa.

Elimu kwa wananchi ni muhimu

Pamoja na hatua za kisheria, elimu kwa wananchi ina nafasi kubwa katika kulinda mazingira.

Wananchi wanapaswa kuelewa kwamba:

• maji ni rasilimali ya wote;

• mazingira yakiharibika, kila mtu huathirika;

• faida ya muda mfupi ya uchimbaji haramu haiwezi kulinganisha na hasara ya muda mrefu ya kupoteza vyanzo vya maji;

• maendeleo endelevu yanahitaji matumizi sahihi ya rasilimali za asili.

Wito kwa wachimbaji wa madini

Badala ya kufanya shughuli kwa siri au bila vibali, wachimbaji wanapaswa:

• kufuata sheria za madini;

• kupata leseni zinazotakiwa;

• kufanya tathmini ya mazingira pale inapohitajika;

• kuheshimu mipaka ya vyanzo vya maji;

• kushirikiana na mamlaka husika.

Hatua hizi zitawasaidia kufanya shughuli zao kwa usalama na kuepuka migogoro na Serikali.

Kilimo endelevu kinaanza na mazingira salama

Hakuna kilimo cha kisasa bila maji.

Hakuna mifugo yenye tija bila maji.

Hakuna usalama wa chakula bila mazingira yanayolindwa.

Kwa sababu hiyo, kila mwananchi ana wajibu wa kushiriki kulinda mito, chemchemi, mabonde na maeneo yote yanayochangia upatikanaji wa maji.

Hatua ya Serikali ya Wilaya ya Same kuwachukulia hatua wanaojihusisha na uchimbaji haramu karibu na vyanzo vya maji ni ishara ya dhamira ya kuhakikisha sheria zinafuatwa na rasilimali za taifa zinalindwa.

Kauli ya Mkuu wa Wilaya ya Same, Kasilda Mgeni, inatoa ujumbe mzito kwamba ulinzi wa mazingira si jukumu la Serikali pekee bali ni wajibu wa kila mwananchi. Uchimbaji haramu wa madini ndani ya mita 60 kutoka kwenye vyanzo vya maji unahatarisha usalama wa maji, uzalishaji wa kilimo, maendeleo ya mifugo na afya ya jamii kwa ujumla.

Kwa wasomaji wa Mkulima Jembe Blog, somo kubwa ni kwamba maendeleo ya sekta ya kilimo hayawezi kutenganishwa na uhifadhi wa mazingira. Tunapolinda vyanzo vya maji leo, tunalinda mavuno ya kesho, tunahifadhi maisha ya mifugo na kuhakikisha vizazi vijavyo vinaendelea kunufaika na rasilimali za asili za Tanzania. Serikali, wananchi, wachimbaji na wadau wote wanapaswa kushirikiana kuhakikisha sheria zinafuatwa na mazingira yanabaki salama kwa maendeleo endelevu ya taifa.

Aggregators Wabadilisha Taswira ya Biashara ya Ufuta Manyara: Wakulima Wanufaika na Soko la Haraka, Ushindani na Uwazi

           

Mfumo wa Wakusanyaji Mazao (Aggregators) Wazidi Kuimarisha Safari ya Mkulima Kutoka Shambani Hadi Sokoni

             

Kwa muda mrefu, changamoto kubwa iliyokuwa ikiwakabili wakulima wengi nchini Tanzania imekuwa si uzalishaji pekee, bali pia namna ya kupata soko la uhakika, bei nzuri na huduma zinazowafikia kwa wakati. Katika muktadha huo, kuibuka kwa mfumo wa Wakusanyaji Mazao maarufu kama Aggregators kumeanza kuonekana kama suluhisho linalosaidia kuziba baadhi ya mapungufu yaliyokuwepo katika mnyororo wa biashara ya mazao.

Mkoani Manyara, wakulima wa ufuta wameendelea kutoa mrejesho chanya kuhusu mfumo huo, wakieleza kuwa umewarahisishia kuuza mazao yao karibu na maeneo wanayoishi, kupunguza usumbufu wa kutafuta wanunuzi na kuongeza kasi ya upatikanaji wa huduma za biashara.

Kwa mujibu wa Ripoti ya Utekelezaji wa Shughuli za Wakusanyaji Mazao kwa msimu wa ufuta 2026/2027, jumla ya tani 3,416 za ufuta zilikusanywa na kuingizwa katika Mfumo wa Stakabadhi za Ghala kupitia Aggregators 10 waliotekeleza shughuli zao katika Wilaya za Babati Mjini na Babati Vijijini.

Hatua hiyo inaonyesha mabadiliko makubwa katika mfumo wa biashara ya mazao, ambapo mkulima anaanza kupata njia mbadala za kufikisha mazao yake sokoni bila kutegemea mfumo mmoja pekee.

Aggregators Si Walanguzi Bali Ni Sehemu ya Mfumo Rasmi wa Biashara ya Mazao

Miongoni mwa changamoto zilizowahi kujitokeza katika sekta ya kilimo ni dhana kwamba kila mfanyabiashara anayenunua mazao kutoka kwa mkulima ni dalali au mlanguzi. Hata hivyo, wadau wa mfumo wa Aggregators wanasisitiza kuwa kuna tofauti kubwa kati ya mkusanyaji rasmi wa mazao na mfanyabiashara asiye na utaratibu.

Mwenyekiti wa Wakusanyaji Mazao Mkoa wa Manyara, Philipo Fabiano, amesema kuwa Aggregators wanafanya kazi kwa kufuata sheria, kanuni na taratibu zilizowekwa na Serikali, huku wakisisitiza kuwa lengo lao ni kuunganisha mkulima na soko rasmi.

“Sisi tunafanya kazi kwa kufuata taratibu zote zilizowekwa na mamlaka husika. Hatuna shughuli za udalali wala ulanguzi, bali tunakusanya mazao na kuyapeleka kwenye mfumo rasmi wa Stakabadhi za Ghala kwa manufaa ya wakulima na Taifa,” amesema Fabiano.

Kauli hii inaonyesha umuhimu wa kuwa na uelewa mpana kuhusu nafasi ya Aggregators katika uchumi wa kilimo. Katika nchi nyingi zinazolenga kuendeleza kilimo cha kibiashara, wakusanyaji wa mazao wamekuwa kiungo muhimu kati ya wakulima wadogo na masoko makubwa.

Kwa Nini Wakulima Wanaanza Kuamini Mfumo wa Aggregators?

             

Moja ya sababu kubwa inayowafanya wakulima kuendelea kuunga mkono mfumo huu ni upatikanaji wa huduma kwa wakati.

Katika baadhi ya maeneo, wakulima wamekuwa wakilalamikia changamoto zinazotokana na kuchelewa kwa maamuzi katika baadhi ya vyama vya ushirika. Wakati mwingine taratibu za vikao na maamuzi ya pamoja zinaweza kuchukua muda mrefu, jambo ambalo linaweza kumfanya mkulima kuchelewa kuuza mazao yake au kukosa fursa nzuri ya soko.

Katibu wa Wakusanyaji Mazao Mkoa wa Manyara, Kaji Sijaona, amesema kuwa mkulima ana uhuru wa kuchagua mfumo anaoutaka, lakini Aggregators wameendelea kupata imani kutokana na kasi ya huduma wanazotoa.

“Ni hiari ya mkulima kuchagua anapouza mazao yake. Sisi tupo kutokana na mapungufu yaliyopo kwenye baadhi ya vyama vya ushirika ambapo mara nyingi maamuzi huchukua muda mrefu. Aggregators tunawahudumia wakulima kwa wakati,” amesema Sijaona.

Hapa kuna hoja muhimu ya kuangalia; maendeleo ya kilimo hayahitaji mfumo mmoja pekee, bali mifumo mbalimbali inayoweza kushindana na kutoa huduma bora zaidi kwa mkulima.

Ushindani wa Soko Unavyoweza Kumnufaisha Mkulima

Ushindani katika biashara ya mazao ni jambo muhimu kwa sababu humsaidia mkulima kupata nafasi ya kuchagua mnunuzi anayempa huduma bora zaidi.

Mfumo wa Aggregators umeongeza idadi ya wadau wanaoshiriki katika ukusanyaji wa mazao, jambo ambalo linaweza kusaidia:

• Kuongeza ushindani wa bei ya mazao.

• Kupunguza uwezekano wa mkulima kuuziwa bei ndogo kutokana na kukosa chaguo.

• Kuongeza uwazi katika biashara ya mazao.

• Kurahisisha upatikanaji wa taarifa za masoko.

Kaimu Meneja wa Chemba ya Wafanyabiashara Mkoa wa Manyara (TNCC), Annamariam Leone Moshi, amesema mfumo huo una faida ya kufanya maamuzi ya biashara kwa haraka tofauti na baadhi ya mifumo inayohitaji kusubiri taratibu ndefu kabla ya kufanya maamuzi.

Mfumo wa Stakabadhi za Ghala: Nguzo ya Uwazi na Uaminifu

Moja ya mafanikio makubwa yanayohusishwa na mfumo wa Aggregators ni kuhusishwa kwake na Mfumo wa Stakabadhi za Ghala, ambao unalenga kuhakikisha biashara ya mazao inakuwa na uwazi zaidi.

Kupitia mfumo huu, mazao yanapokusanywa yanaingia kwenye utaratibu unaotambulika rasmi, jambo linalosaidia:

• Kufuatilia kiasi cha mazao yanayouzwa.

• Kupunguza mianya ya udanganyifu katika biashara.

• Kuimarisha uaminifu kati ya wakulima, wanunuzi na taasisi za kifedha.

• Kuwezesha mipango bora ya masoko ya mazao.

Kwa mkulima mdogo, suala la uwazi ni muhimu kwa sababu linaweza kuamua kama atapata faida au hasara baada ya msimu wa mavuno.

Ajira na Fursa Mpya Kupitia Mfumo wa Aggregators

Mbali na kuwasaidia wakulima kuuza mazao yao, mfumo huu pia umeanza kutoa fursa za ajira kwa vijana katika maeneo mbalimbali.

Katika mchakato wa ukusanyaji wa mazao kunahitajika:

• Wataalamu wa ubora wa mazao.

• Wapakiaji na wapangaji wa mizigo.

• Wasafirishaji.

• Wahudumu wa maghala.

• Wataalamu wa masoko na biashara.

Hivyo, maendeleo ya mnyororo wa thamani wa kilimo yanaweza kuwa chanzo kikubwa cha ajira kwa vijana wanaoishi vijijini.

Changamoto Zinazopaswa Kuangaliwa Ili Mfumo Uendelee Kufanikiwa

Pamoja na mafanikio yanayoonekana, mfumo wa Aggregators unahitaji kuendelea kusimamiwa kwa karibu ili kuhakikisha maslahi ya mkulima yanabaki kuwa kipaumbele.

Baadhi ya maeneo yanayohitaji kupewa nguvu ni pamoja na:

1. Uwazi wa Bei

Wakulima wanahitaji kupata taarifa sahihi za bei ili waweze kufanya maamuzi yenye manufaa.

2. Elimu kwa Wakulima

Baadhi ya wakulima bado hawana uelewa wa kutosha kuhusu namna mifumo rasmi ya masoko inavyofanya kazi.

3. Usimamizi wa Ubora wa Mazao

Ili mkulima apate bei nzuri, ni muhimu kuzingatia ubora wa ufuta kuanzia shambani hadi sokoni.

4. Kuimarisha Ushirikiano

Badala ya kuona Aggregators na vyama vya ushirika kama washindani wanaopigana, ni muhimu kuona kila mmoja ana nafasi yake katika kumsaidia mkulima.

 Mkulima Anahitaji Mfumo Unaompa Chaguo na Nguvu ya Kibiashara

Maendeleo ya kilimo yanategemea uwezo wa mkulima kupata soko lenye ushindani, huduma za haraka na mfumo unaolinda thamani ya jasho lake.

Uzoefu wa Mkoa wa Manyara unaonyesha kuwa mfumo wa Aggregators unaweza kuwa sehemu muhimu ya mageuzi ya biashara ya mazao endapo utaendelea kuendeshwa kwa uwazi, kufuata sheria na kuweka maslahi ya mkulima mbele.

Kwa mkulima wa sasa, suala kubwa si nani atanunua mazao yake pekee, bali ni nani atakayemsaidia kupata bei nzuri, huduma bora na nafasi ya kushiriki kikamilifu katika uchumi wa kilimo.

Mkulima mwenye taarifa, soko lenye ushindani na mfumo wa biashara wenye uwazi ndiyo msingi wa kilimo chenye tija na maendeleo endelevu.

Miche 5,000 ya Miti Yatolewa Kulinda Mlima Kilimanjaro: Hatua Muhimu Katika Vita Dhidi ya Mabadiliko ya Tabianchi

 

Mlima Kilimanjaro si fahari ya Tanzania pekee, bali ni urithi wa dunia unaobeba thamani kubwa katika utalii, uchumi, mazingira na ustawi wa maisha ya mamilioni ya wananchi. Hata hivyo, kwa miaka ya hivi karibuni mlima huo umekuwa ukikabiliwa na changamoto kubwa zinazotokana na mabadiliko ya tabianchi, ukataji wa miti, ongezeko la shughuli za kibinadamu na uharibifu wa mazingira unaopunguza uwezo wake wa kuhifadhi maji na kulinda mfumo wa ikolojia.

Katika kuendelea na juhudi za kurejesha uoto wa asili na kulinda mazingira ya Mlima Kilimanjaro, Mgodi wa Dhahabu wa Geita (GGML) kupitia kampeni yake ya GGM Kili Challenge umetoa miche 5,000 ya miti ambayo imekabidhiwa kwa ajili ya kuimarisha uhifadhi wa mazingira ya mlima huo. Miche hiyo imezinduliwa rasmi katika wilaya ya Hai, mkoani Kilimanjaro, ikiwa ni sehemu ya juhudi za pamoja za kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi.

Hatua hii inaonyesha kuwa mapambano dhidi ya uharibifu wa mazingira yanahitaji ushirikiano wa serikali, sekta binafsi, taasisi zisizo za kiserikali pamoja na wananchi ili kuhakikisha rasilimali za asili zinaendelea kuwepo kwa manufaa ya kizazi cha sasa na kijacho.

Mlima Kilimanjaro ni Chanzo Muhimu cha Maisha

Watu wengi huutazama Mlima Kilimanjaro kama kivutio kikubwa cha utalii, lakini umuhimu wake unazidi mbali sekta hiyo pekee.

Mlima huu ni chanzo kikubwa cha:

• maji kwa matumizi ya nyumbani na kilimo;

• mito inayotegemewa na maelfu ya wakulima;

• bioanuwai ya mimea na wanyama;

• hali nzuri ya hewa kwa maeneo yanayouzunguka;

• shughuli za kiuchumi zinazotegemea mazingira salama.

Misitu inayouzunguka mlima hufanya kazi kubwa ya kuvuta mvua, kuhifadhi maji ardhini, kuzuia mmomonyoko wa udongo na kusaidia uzalishaji wa mazao katika maeneo mengi ya Kilimanjaro na mikoa jirani.

Iwapo misitu hii itaendelea kupungua, athari zake hazitaishia katika mazingira pekee bali pia zitaathiri uzalishaji wa kilimo, upatikanaji wa maji na maisha ya wananchi.

Kupanda Miti ni Uwekezaji wa Muda Mrefu

Tofauti na mitazamo ya baadhi ya watu wanaoona kupanda mti kama shughuli ya kawaida, wataalamu wa mazingira wanaeleza kuwa kila mti unaopandwa ni uwekezaji wa muda mrefu katika maisha ya binadamu.

Mti mmoja unaweza:

• kufyonza hewa ya ukaa (Carbon Dioxide);

• kuzalisha hewa safi ya oksijeni;

• kuhifadhi unyevunyevu wa udongo;

• kupunguza kasi ya mmomonyoko wa ardhi;

• kuongeza rutuba ya udongo;

• kuvutia mvua kwa kuboresha mfumo wa ikolojia;

• kuwa makazi ya viumbe mbalimbali muhimu kwa mazingira.

Ndiyo maana miche 5,000 iliyotolewa si idadi ya miti pekee, bali ni hatua ya kuimarisha mfumo wa mazingira ambao unategemewa na jamii nzima.

Mabadiliko ya Tabianchi Yanahitaji Hatua za Haraka

Mabadiliko ya tabianchi yanaendelea kuathiri sekta ya kilimo duniani kote.

Tanzania nayo imeendelea kushuhudia:

• vipindi virefu vya ukame;

• mvua zisizotabirika;

• mafuriko katika baadhi ya maeneo;

• ongezeko la joto;

• kupungua kwa vyanzo vya maji;

• kuongezeka kwa magonjwa ya mimea na mifugo.

Kwa wakulima, hali hizi humaanisha mavuno kupungua, gharama za uzalishaji kuongezeka na kipato kushuka.

Kupanda miti ni mojawapo ya hatua zinazosaidia kupunguza athari hizo kwa kuongeza uwezo wa mazingira kuhifadhi maji na kuboresha hali ya hewa.

GGML Yaonyesha Uwajibikaji wa Kijamii

Kupitia kampeni ya GGM Kili Challenge, Mgodi wa Dhahabu wa Geita umeonyesha kuwa kampuni za sekta binafsi zina nafasi muhimu katika kuhifadhi mazingira.

Akizungumza wakati wa uzinduzi wa kampeni hiyo, Mkurugenzi Mtendaji wa GGML, Ashraf Suryaningrat, amesema kampuni hiyo itaendelea kushiriki katika miradi ya uhifadhi wa mazingira sambamba na shughuli zake za uchimbaji, akisisitiza kuwa maendeleo endelevu hayawezi kupatikana bila kulinda rasilimali za asili.

Kauli hiyo inaonesha umuhimu wa sekta binafsi kuwekeza katika miradi inayorejesha mazingira na kuchangia maendeleo ya jamii zinazozunguka maeneo ya shughuli zao.

Wilaya ya Hai Yaendelea na Mkakati wa Upandaji Miti

Akizindua kampeni hiyo, Mkuu wa Wilaya ya Hai, Hassan Omar Bomboko, amepongeza GGML kwa mchango huo akieleza kuwa unaunga mkono mkakati wa wilaya wa kupanda miti milioni 2.5 kwa lengo la kuimarisha uhifadhi wa Mlima Kilimanjaro pamoja na mazingira yanayouzunguka.

Huu ni mkakati unaolenga kurejesha maeneo yaliyoharibiwa, kuongeza uoto wa asili na kuhakikisha vyanzo vya maji vinaendelea kuwepo kwa manufaa ya wananchi.

Kadiri idadi ya miti inavyoongezeka, ndivyo uwezo wa mazingira kujirekebisha dhidi ya athari za mabadiliko ya tabianchi unavyoongezeka.

Ushirikiano wa Wadau ni Muhimu

Katika shughuli za uhifadhi wa mazingira, hakuna taasisi moja inayoweza kufanikisha malengo makubwa peke yake.

Mafanikio yanahitaji ushirikiano kati ya:

• Serikali;

• sekta binafsi;

• taasisi za kiraia;

• wakulima;

• vijana;

• shule;

• viongozi wa dini;

• na wananchi kwa ujumla.

Ndiyo maana mchango wa GGML unaounganishwa na juhudi za Serikali na taasisi nyingine unaongeza nguvu ya kufikia malengo ya uhifadhi wa mazingira.

Taasisi ya Nessa Yaongeza Kasi ya Kampeni

Kwa mujibu wa Mkurugenzi Mtendaji wa Taasisi ya Nessa, Deborah Nyakisinda, miche hiyo itasaidia kuongeza kasi ya utekelezaji wa lengo la kupanda miti milioni mbili kila mwaka kuzunguka Mlima Kilimanjaro.

Lengo hili linaonesha dhamira ya kuhakikisha maeneo yanayozunguka mlima yanaendelea kuwa na uoto wa kutosha utakaosaidia kuhifadhi maji, kupunguza athari za ukame na kulinda bioanuwai.

Faida za Miti kwa Mkulima

Kwa mkulima, kupanda miti si suala la mazingira pekee bali pia ni sehemu ya kuongeza tija katika uzalishaji.

Miti husaidia:

• kulinda mashamba dhidi ya upepo mkali;

• kuongeza rutuba ya udongo kupitia mabaki ya majani;

• kuhifadhi unyevunyevu wa udongo;

• kupunguza mmomonyoko wa ardhi;

• kuongeza kivuli kwa baadhi ya mazao;

• kutoa kuni na mbao kwa matumizi endelevu;

• kuchangia ufugaji wa nyuki kupitia maua yake;

• kuboresha uzalishaji wa mazao kwa mazingira yenye afya.

Kilimo kinapounganishwa na upandaji miti kupitia mifumo ya kilimo mseto (agroforestry), mkulima hupata faida za kiuchumi na kimazingira kwa wakati mmoja.

Elimu kwa Wakulima na Jamii

Kupanda mti ni mwanzo tu; mafanikio yanategemea namna unavyotunzwa hadi ukue. Wakulima na wananchi wanapaswa kuhakikisha miche inapandwa kwa wakati unaofaa, inalindwa dhidi ya mifugo, inamwagiliwa inapohitajika na kupewa nafasi ya kukua bila kuharibiwa.

Ni vyema pia kuchagua aina za miti zinazofaa kwa mazingira husika, ikiwemo miti ya asili inayosaidia kurejesha mfumo wa ikolojia pamoja na miti yenye manufaa ya kiuchumi kama ya matunda au mbao, mradi isiharibu mazingira ya eneo husika.

Aidha, uhifadhi wa mazingira haupaswi kuonekana kama jukumu la taasisi fulani pekee. Kila mwananchi ana nafasi ya kuchangia kwa kupanda miti, kutunza misitu iliyopo, kuepuka uchomaji holela wa misitu na kutumia rasilimali za asili kwa njia endelevu.

Uhifadhi wa Mazingira ni Ulinzi wa Uchumi wa Kilimo

Kilimo kinaendelea kuwa uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania, lakini mafanikio yake yanategemea mazingira yenye afya. Bila misitu, maji ya uhakika na mvua zinazotabirika, uzalishaji wa mazao na mifugo huathirika moja kwa moja.

Kwa hiyo, juhudi za kupanda miti zinazofanyika leo ni uwekezaji wa kulinda usalama wa chakula, kuongeza kipato cha wakulima na kuhakikisha rasilimali za asili zinaendelea kuwanufaisha Watanzania kwa vizazi vijavyo.

Ugawaji wa miche 5,000 ya miti kwa ajili ya kuimarisha uhifadhi wa mazingira ya Mlima Kilimanjaro ni hatua muhimu inayodhihirisha kuwa mapambano dhidi ya mabadiliko ya tabianchi yanahitaji ushirikiano wa wadau wote. Mchango wa GGML kupitia kampeni ya GGM Kili Challenge, pamoja na ushirikiano wa Serikali na taasisi mbalimbali, unaongeza nguvu katika juhudi za kurejesha uoto wa asili na kulinda mfumo wa ikolojia wa mlima huo.

Kwa wakulima, ujumbe ni wazi: kulinda mazingira ni kulinda kilimo, maji, mifugo na maisha yetu. Kila mti unaopandwa leo ni mchango wa kujenga kesho yenye mvua za uhakika, ardhi yenye rutuba, uzalishaji mkubwa na uchumi imara. Hivyo, upandaji na utunzaji wa miti unapaswa kuwa sehemu ya utamaduni wa kila jamii, ili Mlima Kilimanjaro na mazingira yake viendelee kuwa hazina ya taifa na urithi salama kwa vizazi vijavyo.