NMB Yang'ara Maonesho ya Nane Nane 2026: Suluhisho za Kifedha Zinazofungua Milango ya Kilimo, Ufugaji na Uvuvi Tanzania

        

Maonesho ya 88 ya Kimataifa ya Kilimo, Ufugaji na Uvuvi maarufu kama Nane Nane 2026 yameendelea kuwa jukwaa muhimu la kuunganisha Serikali, taasisi za fedha, sekta binafsi na wazalishaji wa mazao nchini. Miongoni mwa taasisi zinazovutia idadi kubwa ya wageni katika maonesho hayo ni Benki ya NMB, ambayo imeendelea kuonesha uwezo wake wa kutoa suluhisho za kifedha zinazolenga kubadilisha maisha ya wakulima, wafugaji, wavuvi pamoja na wafanyabiashara wa sekta ya kilimo.

Katika kanda mbalimbali ambako maonesho yanaendelea kufanyika, mabanda ya NMB yamekuwa kivutio kikubwa kwa viongozi wa Serikali, wadau wa maendeleo na maelfu ya wananchi wanaotaka kufahamu namna huduma za kifedha zinavyoweza kuongeza tija katika uzalishaji na biashara za kilimo.

Viongozi wa Serikali Watembelea Banda la NMB Dodoma

Katika Maonesho ya Nane Nane yanayoendelea jijini Dodoma, Waziri wa Fedha, Balozi Khamis Mussa Omar, pamoja na Naibu Waziri wa Kilimo, David Silinde, walitembelea banda la Benki ya NMB ambapo walipata maelezo kuhusu huduma mbalimbali zinazotolewa kwa wakulima, wafugaji, wavuvi na wafanyabiashara.

Ziara hiyo inaonesha namna Serikali inavyotambua mchango wa sekta ya fedha katika kufanikisha ajenda ya kuongeza uzalishaji wa chakula, kukuza biashara ya mazao na kuongeza thamani ya bidhaa za kilimo.

Kwa miaka ya hivi karibuni, Serikali imekuwa ikihimiza taasisi za fedha kuandaa bidhaa zinazokidhi mahitaji halisi ya wakulima badala ya kutumia mifumo ya kawaida ya mikopo ambayo mara nyingi haikuzingatia mzunguko wa uzalishaji wa kilimo.

Morogoro: Elimu ya Huduma za Fedha Yazidi Kuwafikia Wananchi

Katika Viwanja vya Mwalimu Julius Nyerere mkoani Morogoro, Naibu Waziri wa Fedha, Laurent Luswetula, alitembelea banda la NMB na kupata maelezo kutoka kwa Meneja Mahusiano wa Benki ya NMB Kanda ya Kati kutoka Idara ya Kilimo na Biashara, Miastela Magoma, kuhusu huduma zinazolenga kukuza sekta ya kilimo.

Mbali na kutangaza bidhaa za benki, maonesho hayo yamekuwa darasa la wazi kwa wananchi wanaotaka kujifunza namna ya:

• kupata mikopo ya kilimo;

• kufungua akaunti za biashara;

• kutumia huduma za kidijitali;

• kufanya miamala salama;

• kuweka akiba kwa ajili ya uwekezaji;

• kupata ushauri wa kifedha.

Elimu hii ni muhimu kwa sababu changamoto kubwa inayowakabili wakulima wengi siyo ukosefu wa fursa pekee, bali pia uelewa mdogo kuhusu namna ya kuzifikia.

Mwanza: Mikopo ya Matrekta na Zana za Kisasa Yavutia Wakulima

                 

Katika Viwanja vya Nyamhongolo mkoani Mwanza, wananchi wengi walijitokeza kupata maelezo kuhusu huduma za kifedha zinazotolewa na NMB.

Meneja Mahusiano wa Biashara kwa Serikali wa Benki ya NMB, Humphrey Kaaya, alieleza fursa mbalimbali zinazowawezesha wakulima kupata mikopo ya matrekta pamoja na fedha za kununua zana za kisasa za kilimo.

Hatua hiyo inaendana na juhudi za Serikali za kuhamasisha matumizi ya teknolojia ili kuongeza uzalishaji.

Leo hii, mkulima anayelima kwa kutumia trekta ana uwezo wa:

• kuongeza eneo la uzalishaji;

• kupunguza gharama za uzalishaji;

• kuokoa muda;

• kuongeza ubora wa maandalizi ya shamba;

• kuongeza mavuno kwa kiwango kikubwa.

Hivyo, mikopo ya zana za kisasa siyo deni bali ni uwekezaji unaoweza kuongeza kipato cha mkulima kwa miaka mingi.

Kwa Nini Benki Zinakuwa Muhimu Katika Kilimo?

       

Kwa muda mrefu, kilimo kilionekana kama shughuli ya kujikimu. Lakini uchumi wa kisasa unaonesha kuwa kilimo ni biashara.

Biashara yoyote inahitaji mtaji.

Mtaji unaweza kutumika kwa:

• kununua mbegu bora;

• mbolea;

• dawa za mazao;

• pampu za umwagiliaji;

• matrekta;

• mashine za kuvunia;

• maghala;

• usafiri;

• usindikaji wa mazao.

Bila fedha za kutosha, mkulima analazimika kutumia teknolojia duni ambayo husababisha uzalishaji mdogo.

Ndiyo maana taasisi kama NMB zimekuwa sehemu muhimu ya safari ya mageuzi ya kilimo nchini.

Elimu ya Fedha ni Silaha ya Mkulima wa Kisasa

Mkulima wa leo anatakiwa kuelewa zaidi ya kulima.

Anapaswa kujua:

• namna ya kuandaa mpango wa biashara;

• kutunza kumbukumbu;

• kufanya bajeti;

• kupanga matumizi;

• kuweka akiba;

• kukopa kwa malengo;

• kulipa mkopo kwa wakati.

Hii ndiyo elimu ambayo taasisi za fedha zimekuwa zikiitoa kupitia maonesho ya Nane Nane.

Bila elimu hiyo, hata mkopo mkubwa unaweza kutumika vibaya na kusababisha hasara.

Kilimo Kinahitaji Ushirikiano wa Wadau Wote

Maendeleo ya sekta ya kilimo hayawezi kufikiwa na Serikali pekee.

Yanahitaji ushirikiano wa:

• Serikali;

• benki;

• kampuni za pembejeo;

• taasisi za utafiti;

• kampuni za bima;

• wanunuzi wa mazao;

• wasindikaji;

• wakulima wenyewe.

Maonesho ya Nane Nane ndiyo sehemu inayowaunganisha wadau hawa wote chini ya jukwaa moja.

NMB na Ajenda ya Uchumi Jumuishi

Udhamini wa NMB katika Maonesho ya Nane Nane 2026 unaonyesha dhamira ya benki hiyo ya kusogeza huduma za kifedha karibu na wananchi.

Kupitia huduma zake, wakulima, wafugaji, wavuvi na wajasiriamali wanapata nafasi ya:

• kuongeza mtaji;

• kuwekeza kwenye teknolojia;

• kuboresha uzalishaji;

• kuongeza thamani ya bidhaa;

• kupanua biashara;

• kufikia masoko makubwa.

Hii ndiyo maana ya uchumi jumuishi ambapo kila mwananchi anapata nafasi ya kushiriki katika maendeleo ya uchumi.

Uchambuzi wa MKULIMA JEMBE

Sekta ya kilimo inaajiri idadi kubwa ya Watanzania na ndiyo uti wa mgongo wa uchumi wa taifa. Hata hivyo, mafanikio ya sekta hii yanategemea uwezo wa wazalishaji kupata huduma za kifedha zinazowasaidia kuwekeza kwa ufanisi.

Uwepo wa Benki ya NMB katika Maonesho ya Nane Nane unaonesha mabadiliko makubwa kutoka kwenye mfumo wa benki kusubiri wateja matawini hadi kuwafuata wananchi walipo. Hii ni hatua muhimu katika kuongeza ujumuishi wa kifedha, hasa kwa wakulima wa vijijini ambao kwa muda mrefu walikuwa na changamoto ya kufikia huduma za benki.

Aidha, mikopo ya matrekta, zana za kisasa, pamoja na huduma za ushauri wa kifedha vinaweza kuwa kichocheo cha kuongeza tija, kupunguza gharama za uzalishaji na kuimarisha ushindani wa bidhaa za kilimo katika soko la ndani na nje ya nchi.

Hata hivyo, mafanikio ya huduma hizi yatategemea pia nidhamu ya wakopaji, matumizi sahihi ya mikopo, uwepo wa masoko ya uhakika, pamoja na matumizi ya teknolojia za kisasa katika uzalishaji. Mikopo inapaswa kutazamwa kama nyenzo ya uwekezaji na si chanzo cha matumizi yasiyo na tija.

Kwa kuunganisha huduma za kifedha na elimu ya biashara, taasisi za fedha kama NMB zina nafasi kubwa ya kuchochea mapinduzi ya kilimo cha kibiashara na kuwawezesha wakulima kutoka katika uzalishaji wa kujikimu kwenda kwenye uzalishaji wenye tija, faida na ushindani.

   

Maonesho ya Nane Nane 2026 yameendelea kuthibitisha kuwa maendeleo ya sekta ya kilimo yanahitaji ushirikiano wa karibu kati ya Serikali, taasisi za fedha na wazalishaji. Kupitia udhamini wake na huduma mbalimbali zinazotolewa kwenye mabanda yake, Benki ya NMB imeonyesha dhamira ya kuwa mshirika wa maendeleo kwa wakulima, wafugaji, wavuvi na wajasiriamali wa Tanzania.

Kwa wakulima wanaotaka kuongeza uzalishaji, kuboresha teknolojia na kupanua biashara zao, kutumia fursa za elimu na huduma za kifedha zinazopatikana katika Maonesho ya Nane Nane ni hatua muhimu kuelekea kilimo cha kisasa, chenye tija na kinachochangia kikamilifu ukuaji wa uchumi wa taifa.

MKULIMA JEMBE
"Ni Juhudi Zetu, Vijiji Kuwa Miji."

Silinde Awataka Wakulima na Wafugaji Kutambua Soko Kabla ya Uzalishaji, Aeleza Njia ya Kufikia Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050

Wakulima na wafugaji wa Kanda ya Kaskazini inayojumuisha mikoa ya Arusha, Kilimanjaro na Manyara wametakiwa kubadili mtazamo wa uzalishaji kwa kuanza kwanza kufanya utafiti wa soko kabla ya kuwekeza kwenye uzalishaji wa mazao na mifugo, hatua ambayo itaongeza tija, kupunguza hasara na kuimarisha mchango wa sekta hizo katika uchumi wa Taifa.

Rai hiyo imetolewa na Naibu Waziri wa Kilimo, Mhe. David Ernest Silinde (Mb) wakati akifungua rasmi Maonesho ya 32 ya Wakulima na Wafugaji pamoja na Sherehe za Wakulima Nanenane Kanda ya Kaskazini, yaliyoanza tarehe Agosti 1, 2026 katika Viwanja vya Themi–Njiro mkoani Arusha.

Kauli hiyo inakuja wakati Tanzania ikiendelea kutekeleza sera mbalimbali zinazolenga kuifanya sekta ya kilimo kuwa ya kisasa, yenye ushindani na inayochangia kwa kiwango kikubwa katika ajira, usalama wa chakula, malighafi za viwanda na ukuaji wa uchumi kuelekea utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

Soko Liwe Mwanzo wa Safari ya Uzalishaji

Akizungumza katika ufunguzi wa maonesho hayo, Mhe. Silinde alisisitiza kuwa changamoto kubwa inayowakabili wakulima wengi nchini si uzalishaji pekee, bali ni kuzalisha bila kufanya tathmini ya mahitaji halisi ya soko.

Alieleza kuwa mkulima au mfugaji anayepanga kuwekeza lazima aanze kwa kujua bidhaa gani zinahitajika, zinahitajika kwa kiwango gani, ubora unaotakiwa ni upi na ni kipindi gani mahitaji hayo huwa makubwa.

"Kwanza, ni muhimu kutambua na kuelewa soko kabla ya kuanza uzalishaji. Mkulima na mfugaji wanapaswa kufahamu mahitaji ya soko, ikiwemo nini kinahitajika, kwa kiasi gani na kwa ubora gani, ili waweze kufanya maamuzi sahihi ya nini cha kuzalisha na kwa wakati gani. Kwa kufanya hivyo, uzalishaji utaweza kuendana na mahitaji ya soko na kuwa na tija na uhakika wa kupata masoko." amesema Mhe. Silinde.

Kwa mujibu wa Naibu Waziri huyo, mfumo huo utaondoa tabia ya kuzalisha kwa mazoea au kufuata mkumbo, jambo ambalo limekuwa likisababisha wakulima wengi kupata hasara kutokana na kuzalisha bidhaa zinazozidi mahitaji ya soko.

UCHAMBUZI: Kwa Nini Kutambua Soko ni Muhimu kwa Mkulima?

      

Katika ulimwengu wa biashara ya kisasa, kilimo hakipaswi kuonekana kama shughuli ya uzalishaji pekee bali ni biashara inayohitaji mipango kama ilivyo kwa sekta nyingine za uchumi.

Mkulima anayefanya utafiti wa soko hupata uwezo wa kujibu maswali muhimu kama vile:

• Ni zao gani lina mahitaji makubwa?

• Ni kipindi gani bei huwa nzuri?

• Ni kiwango gani cha uzalishaji kinahitajika?

• Ni ubora gani unaotakiwa na wanunuzi?

• Ni masoko gani yanahitaji bidhaa hizo?

• Je, bidhaa hiyo inahitajika ndani ya nchi au nje ya nchi?

Majibu ya maswali hayo humsaidia mkulima kupanga uzalishaji wenye tija badala ya kuzalisha kwa kubahatisha.

Leo hii wakulima wengi wanaopata mafanikio makubwa nchini wameanza kutumia taarifa za masoko kabla ya kupanda mazao yao. Hii ndiyo sababu baadhi yao wana mikataba ya mauzo hata kabla ya kuvuna.

Kilimo cha Kisasa Kinahitaji Teknolojia

           

Naibu Waziri huyo pia aliwataka wakulima kuongeza uzalishaji kupitia matumizi ya teknolojia za kisasa.

Alisisitiza matumizi ya:

• Mbegu bora zenye tija.

• Mifugo bora yenye uzalishaji mkubwa.

• Teknolojia za kisasa za uzalishaji.

• Umwagiliaji wa kisasa.

• Kilimo cha kimkakati.

• Mbinu za kupunguza upotevu wa mazao baada ya kuvuna.

Kwa mujibu wake, hatua hizo zitasaidia kuongeza mavuno, kupunguza gharama za uzalishaji na kuongeza ushindani wa bidhaa za Tanzania katika masoko ya ndani na nje ya nchi.

UCHAMBUZI: Mbegu Bora ni Uwekezaji, Siyo Gharama

Wakulima wengi bado huona gharama ya kununua mbegu bora kuwa ni kubwa.

Hata hivyo, wataalamu wa kilimo wanaeleza kuwa mbegu bora huongeza:

• kiwango cha kuota,

• ustahimilivu dhidi ya magonjwa,

• uwezo wa kuhimili ukame,

• ubora wa mazao,

• mavuno mengi kwa ekari.

Kwa hiyo fedha inayowekezwa katika mbegu bora hurudi kupitia ongezeko la uzalishaji na mapato.

Umwagiliaji Ndiye Suluhisho la Mabadiliko ya Tabianchi

Mabadiliko ya tabianchi yamefanya mvua kutotabirika katika maeneo mengi nchini.

Kutokana na hali hiyo, Serikali inaendelea kuhimiza uwekezaji katika kilimo cha umwagiliaji ili wakulima waweze kuzalisha mwaka mzima badala ya kutegemea msimu mmoja wa mvua.

Kilimo cha umwagiliaji pia huongeza uzalishaji wa mazao ya bustani ambayo yana thamani kubwa sokoni.

 

Kupunguza Upotevu wa Mazao Baada ya Kuvuna

Naibu Waziri Silinde pia alisisitiza umuhimu wa kupunguza upotevu wa mazao baada ya kuvuna.

Kwa mujibu wa wataalamu wa sekta ya kilimo, sehemu kubwa ya mazao nchini hupotea kutokana na:

• ukosefu wa maghala bora,

• ukosefu wa vifaa vya kuhifadhi,

• usafirishaji usiozingatia ubora,

• ukosefu wa usindikaji.

Kupunguza upotevu huo ni sawa na kuongeza uzalishaji bila kuongeza eneo la kulima.

Kilimo Kiwape Ajira Vijana na Wanawake

       

Katika hotuba yake, Mhe. Silinde alieleza kuwa matumizi ya teknolojia na uzalishaji wa kimkakati yataongeza ushiriki wa vijana na wanawake katika sekta za:

• Kilimo,

• Mifugo,

• Uvuvi,

• Biashara za mazao,

• Usindikaji,

• Huduma za ugani,

• Teknolojia za kilimo.

Alifafanua kuwa hatua hiyo itaongeza kipato cha wananchi na kuchochea ukuaji wa uchumi wa Taifa.

"Hatua hizi zitawezesha kuongeza uzalishaji na kipato cha wananchi kupitia uzalishaji wa kimkakati, kuchochea ukuaji wa uchumi na kuongeza fursa za ushiriki wa vijana na wanawake katika biashara za kilimo, mifugo na uvuvi na utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 na kufikia uchumi wa kati wa juu unaolenga kuboresha maisha ya Watanzania." amesisitiza Mhe. Silinde.

Uhifadhi wa Mazingira ni Nguzo ya Kilimo Endelevu

Pamoja na kuongeza uzalishaji, Naibu Waziri huyo aliwataka wakulima na wafugaji kuhakikisha kuwa shughuli zao zinaenda sambamba na uhifadhi wa mazingira.

Alisisitiza matumizi ya nishati safi, utunzaji wa ardhi, vyanzo vya maji, misitu na matumizi sahihi ya rasilimali za asili ili kuhakikisha maendeleo ya sekta za kilimo, mifugo na uvuvi yanaendelea kuwa endelevu kwa vizazi vya sasa na vijavyo.

UCHAMBUZI: Kilimo Bila Mazingira Hakina Mustakabali

Kilimo ndicho sekta inayotegemea mazingira kuliko sekta nyingine nyingi.

Iwapo misitu itaendelea kukatwa ovyo, vyanzo vya maji vikaharibiwa na ardhi kupoteza rutuba, uzalishaji wa mazao utaendelea kushuka.

Ndiyo maana wataalamu wanasisitiza matumizi ya mbinu rafiki kwa mazingira kama vile:

• kilimo hifadhi,

• upandaji miti,

• matumizi sahihi ya mbolea,

• uvunaji wa maji ya mvua,

• matumizi ya nishati safi,

• ufugaji unaozingatia uwezo wa maeneo.

Hizi ni hatua zinazoweza kuhakikisha sekta ya kilimo inaendelea kuwa mhimili wa uchumi wa Tanzania kwa muda mrefu.

Maonesho ya Nanenane Yaendelea Kuwa Chuo Kikuu cha Wakulima

        

Maonesho ya Nanenane yameendelea kuwa jukwaa muhimu linalowaunganisha wakulima, wafugaji, watafiti, taasisi za Serikali, sekta binafsi na wadau wa maendeleo.

Kupitia maonesho hayo, wakulima hupata nafasi ya:

• kujifunza teknolojia mpya,

• kuona mbegu na mifugo bora,

• kupata taarifa za masoko,

• kuunganishwa na taasisi za fedha,

• kujifunza usindikaji wa mazao,

• kujenga mitandao ya biashara.

Hivyo, Nanenane si maonesho ya bidhaa pekee, bali ni darasa kubwa la kuongeza maarifa na kuboresha ushindani wa sekta ya kilimo.

      

Ujumbe uliotolewa na Naibu Waziri wa Kilimo, Mhe. David Ernest Silinde, unaonesha mwelekeo mpya wa maendeleo ya sekta ya kilimo nchini—kutoka kwenye uzalishaji wa mazoea kwenda kwenye kilimo kinachoongozwa na taarifa za soko. Mkulima wa kisasa anatakiwa afanye utafiti wa mahitaji ya soko, azalishe kwa ubora unaokubalika, atumie mbegu na teknolojia bora, aimarishe umwagiliaji, apunguze upotevu wa mazao baada ya kuvuna na alinde mazingira.

Iwapo wakulima na wafugaji wa Tanzania watazingatia misingi hiyo, wataongeza tija na kipato, wataimarisha usalama wa chakula, wataongeza ushindani wa bidhaa za Tanzania katika masoko ya ndani na nje ya nchi, na kutoa mchango mkubwa katika utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050, ambayo inalenga kujenga uchumi wa kati wa juu wenye maendeleo jumuishi na maisha bora kwa Watanzania.

© MKULIMA JEMBE BLOG
Kaulimbiu: "Ni Juhudi Zetu, Vijiji Kuwa Miji."

Vijana wa Arusha Waalikwa Kunufaika na Mikopo ya Serikali ya Bilioni 23 kwa Sekta ya Mifugo

Sekta ya mifugo imeendelea kuwa moja ya nguzo muhimu za uchumi wa Tanzania kutokana na mchango wake katika uzalishaji wa chakula, ajira, malighafi za viwandani na mapato ya kaya pamoja na Taifa. Pamoja na umuhimu huo, kwa miaka mingi vijana wamekuwa wakikumbana na changamoto ya ukosefu wa mitaji ya kuanzisha au kupanua shughuli za ufugaji wa kisasa.

  

Katika kutatua changamoto hiyo, Serikali kupitia Wizara ya Mifugo imeendelea kutekeleza mpango wa utoaji wa mikopo kwa vijana wanaojihusisha na shughuli za ufugaji, hatua inayolenga kuwawezesha kiuchumi, kuongeza uzalishaji na kuifanya sekta ya mifugo kuwa chanzo kikubwa cha ajira na maendeleo endelevu.

Serikali Yatoa Wito kwa Vijana wa Arusha

Vijana wanaojishughulisha na shughuli za ufugaji mkoani Arusha wamehimizwa kujitokeza kwa wingi kunufaika na fursa ya mikopo inayotolewa na Serikali kupitia Wizara ya Mifugo, ikiwa ni sehemu ya jitihada za kuwawezesha kiuchumi na kuongeza mchango wa sekta ya mifugo katika maendeleo ya Taifa.

Wito huo umetolewa na Dkt. Sijapenda, ambaye amesema kuwa Serikali imeendelea kutekeleza mpango huo wa mikopo kwa lengo la kuwainua vijana wanaojihusisha na shughuli za ufugaji na kuwapa mtaji utakaowawezesha kupanua shughuli zao za uzalishaji.

Kwa mujibu wa Dkt. Sijapenda, uwekezaji katika vijana ni njia bora ya kujenga sekta ya mifugo yenye ushindani, ubunifu na matumizi makubwa ya teknolojia za kisasa.

Shilingi Milioni 156 Zatolewa kwa Vijana 21 Arusha

Amesema kuwa katika Mkoa wa Arusha, jumla ya shilingi milioni 156 zimetolewa katika awamu ya kwanza ya mikopo hiyo kwa vijana 21 ambao tayari wamehakikiwa na kuthibitishwa kukidhi vigezo vya kunufaika na mpango huo.

Fedha hizo zinatarajiwa kusaidia vijana hao kuanzisha au kupanua shughuli mbalimbali za ufugaji ikiwemo:

• Ufugaji wa ng'ombe wa maziwa na nyama.

• Ufugaji wa kuku wa kisasa.

• Ufugaji wa mbuzi na kondoo.

• Ufugaji wa nguruwe.

• Ufugaji wa sungura.

• Ufugaji wa nyuki.

• Uzalishaji wa chakula cha mifugo.

• Biashara zinazohusiana na mnyororo wa thamani wa mifugo.

Hii ni hatua inayodhihirisha dhamira ya Serikali ya kuwafanya vijana kuwa sehemu ya mapinduzi ya sekta ya mifugo nchini.

Bilioni 23 Zatengwa Kitaifa kwa Vijana

Kwa upande wa utekelezaji wa mpango huo kitaifa, Dkt. Sijapenda amesema Serikali imetoa shilingi bilioni 5 kati ya shilingi bilioni 23 zilizotengwa kwa ajili ya mikopo ya kuwawezesha vijana katika sekta ya mifugo.

Kiasi hicho kinaonesha namna Serikali inavyotambua mchango wa vijana katika kukuza uchumi kupitia uzalishaji wa mifugo.

Kwa wataalamu wa maendeleo ya kilimo na mifugo, uwekezaji wa aina hii una manufaa makubwa kwa sababu huongeza:

• Uzalishaji wa nyama.

• Uzalishaji wa maziwa.

• Upatikanaji wa mayai.

• Ajira kwa vijana.

• Mapato ya kaya.

• Malighafi za viwandani.

• Mapato ya Serikali kupitia kodi na biashara.

Awamu ya Pili Kuanza Agosti 15, 2026

Aidha, Dkt. Sijapenda ametoa rai kwa wananchi wa Mkoa wa Arusha, hususan vijana, kujitokeza kwa wingi kuomba mikopo hiyo katika awamu ya pili ambayo inatarajiwa kuanza Agosti 15, 2026, ili waweze kunufaika na fursa hiyo ya maendeleo.

Kwa mujibu wake, hii ni nafasi ambayo vijana hawapaswi kuipuuzia kutokana na ukweli kwamba upatikanaji wa mtaji umekuwa changamoto kubwa kwa wengi wanaotamani kuingia katika biashara ya mifugo.

Masharti ya Kupata Mkopo ni Rahisi

Akifafanua masharti ya kupata mkopo huo, amesema vigezo vilivyowekwa ni rahisi ambapo mwombaji anatakiwa kuwa:

• Mtanzania.

• Mwenye umri wa kati ya miaka 18 hadi 35.

• Mwenye anuani inayotambulika.

• Awe na wadhamini wawili.

Dkt. Sijapenda amesema:

"Napenda kutumia nafasi hii kutoa hamasa kwa wananchi wa Mkoa wa Arusha kujitokeza kwa wingi katika awamu ya pili itakayoanza Agosti 15, 2026. Vigezo ni rahisi; uwe na miaka 18 hadi 35, uwe Mtanzania, uwe na anuani na uwe na wadhamini wawili. Hakuna dhamana ya mali."

Kauli hiyo inaondoa hofu kwa vijana wengi ambao mara nyingi hushindwa kuomba mikopo kwa sababu ya kukosa mali za kuweka rehani.

Kwa Nini Serikali Inawalenga Vijana?

Vijana ndio nguvu kazi kubwa ya Taifa. Wakiwa na mtaji pamoja na elimu sahihi ya ufugaji wana uwezo wa:

• kuongeza uzalishaji wa mifugo,

• kutumia teknolojia za kisasa,

• kuanzisha viwanda vidogo vya kuchakata mazao ya mifugo,

• kuajiri vijana wengine,

• kuongeza usalama wa chakula nchini,

• na kuchangia ukuaji wa uchumi.

Aidha, vijana wengi wana uwezo mkubwa wa kutumia mifumo ya kidijitali katika kusimamia biashara zao, kutafuta masoko na kupata taarifa za kitaalamu.

Fursa Zinazopatikana Katika Sekta ya Mifugo

Mikopo hiyo inaweza kuwa chachu ya kuanzisha biashara mbalimbali zenye tija kama vile:

• Mashamba ya kuzalisha nyasi na malisho.

• Vituo vya kuzalisha vifaranga.

• Mashamba ya kuku wa nyama na mayai.

• Ufugaji wa mbuzi wa maziwa.

• Ufugaji wa ng'ombe wa kisasa.

• Uzalishaji wa chakula cha mifugo.

• Uuzaji wa dawa na pembejeo za mifugo.

• Uchakataji wa maziwa.

• Uzalishaji wa mbolea ya samadi.

• Biashara ya ngozi na bidhaa zake.

Uchambuzi wa MKULIMA JEMBE BLOG

Hatua ya Serikali kutenga shilingi bilioni 23 kwa ajili ya kuwawezesha vijana ni uwekezaji wa kimkakati unaoweza kubadilisha sura ya sekta ya mifugo nchini ikiwa fedha hizo zitatumika kwa malengo yaliyokusudiwa.

Changamoto kubwa kwa vijana wengi si ukosefu wa ari ya kufanya kazi bali ni ukosefu wa mtaji. Kupatikana kwa mikopo yenye masharti nafuu kunaweza kuwapa nafasi ya kuanzisha biashara zenye tija, kuongeza kipato cha familia zao na kuchangia maendeleo ya jamii.

Hata hivyo, mafanikio ya mpango huu yatategemea mambo kadhaa, ikiwemo matumizi sahihi ya fedha, upatikanaji wa huduma za ugani, elimu ya biashara, matumizi ya teknolojia za kisasa, pamoja na uwepo wa masoko ya uhakika ya bidhaa za mifugo.

Ni muhimu pia kwa vijana wanaopata mikopo kuzingatia nidhamu ya fedha, kuweka kumbukumbu za biashara, kufuata ushauri wa wataalamu wa mifugo na kuhakikisha mikopo hiyo inarejeshwa kwa wakati ili kuwapa nafasi vijana wengine kunufaika.

Mpango huo unatarajiwa kuongeza ushiriki wa vijana katika shughuli za ufugaji wa kisasa, kuongeza uzalishaji na tija katika sekta ya mifugo, pamoja na kuchangia ukuaji wa uchumi wa mtu mmoja mmoja na Taifa kwa ujumla.

Kwa vijana wa Mkoa wa Arusha na Tanzania kwa ujumla, huu ni wakati wa kutumia fursa zilizopo badala ya kusubiri ajira rasmi. Ufugaji wa kisasa unaendelea kuwa biashara yenye faida kubwa endapo utaendeshwa kwa kuzingatia elimu, ubunifu, matumizi ya teknolojia na usimamizi mzuri wa rasilimali.

MKULIMA JEMBE BLOG inaamini kuwa uwekezaji kwa vijana ni uwekezaji kwa mustakabali wa sekta ya mifugo na uchumi wa Tanzania. Kila kijana anayechukua hatua ya kunufaika na fursa hizi anakuwa sehemu ya kujenga Taifa lenye uzalishaji mkubwa, usalama wa chakula na maendeleo endelevu.

NMB Yatikisa Nanenane 2026! Yawekeza Mamilioni Kukuza Elimu ya Kilimo, Wakulima Wanufaika na Maarifa, Teknolojia na Huduma za Kifedha

Waziri wa Kilimo, Daniel Chongolo (wapili kushoto), akipokea hundi ya udhamini kutoka kwa Meneja wa NMB Kanda ya Kati, Janeth Shango (wapili kulia), jijini Dodoma kwa ajili ya Maonesho ya Nanenane 2026. Kushoto ni Katibu Mkuu wa Wizara ya Kilimo, Gerald Mweli, na kulia ni Meneja Mwandamizi wa Biashara za Serikali wa NMB, Amanda Feruzi.

                                               ........................................

                                                          .....................................

Sekta ya kilimo ndiyo uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania, ikiwa ndiyo chanzo kikuu cha ajira, chakula, malighafi za viwandani na kipato kwa mamilioni ya wananchi. Pamoja na umuhimu huo, wataalamu wa maendeleo ya kilimo wamekuwa wakisisitiza kuwa mafanikio ya sekta hii hayatokani tu na upatikanaji wa ardhi yenye rutuba au mvua za kutosha, bali yanategemea kwa kiwango kikubwa elimu, teknolojia na uwekezaji wa taasisi mbalimbali zinazowawezesha wakulima kuzalisha kwa tija.

Katika kuendeleza azma hiyo, Benki ya NMB imeendelea kuonesha dhamira yake ya muda mrefu ya kushirikiana na Serikali katika kukuza sekta ya kilimo baada ya kukabidhi hundi ya udhamini kwa Wizara ya Kilimo kwa ajili ya Maonesho ya Nanenane 2026.

Hatua hiyo si tukio la kawaida la udhamini pekee, bali ni sehemu ya mkakati mpana wa kusaidia maendeleo ya wakulima, wafugaji na wavuvi kupitia elimu, huduma za kifedha na matumizi ya teknolojia za kisasa zinazolenga kuongeza uzalishaji na kuinua uchumi wa wananchi.

NMB Yaweka Rekodi ya Miaka Minane ya Mfululizo Kuunga Mkono Nanenane

Makabidhiano ya hundi hiyo yaliyofanyika jana jioni jijini Dodoma yameifanya Benki ya NMB kufikisha jumla ya udhamini wa Shilingi milioni 572 ndani ya kipindi cha miaka minane mfululizo ya kushiriki katika Maonesho ya Nanenane.

Rekodi hiyo inaonesha kuwa benki hiyo imeendelea kuwa mshirika muhimu wa Serikali katika kuimarisha sekta ya kilimo kwa kutambua kuwa maendeleo ya wakulima ndiyo msingi wa ukuaji wa uchumi wa taifa.

Kwa miaka mingi, taasisi za kifedha zimekuwa zikihamasishwa kuwekeza zaidi kwenye sekta ya kilimo ambayo kwa muda mrefu imeonekana kuwa na changamoto nyingi za kifedha kutokana na hatari zinazotokana na mabadiliko ya tabianchi, magonjwa ya mazao na mifugo pamoja na kuyumba kwa masoko.

Kupitia ushiriki wake katika Nanenane, NMB imeonesha kuwa taasisi za fedha zinaweza kuwa sehemu ya suluhisho kwa kuwafikia wakulima kwa elimu na bidhaa maalumu zinazokidhi mahitaji yao.

Nanenane ni Darasa Kubwa la Elimu ya Kilimo

Akizungumza wakati wa makabidhiano hayo, Meneja wa NMB Kanda ya Kati, Janeth Shango, alisema Maonesho ya Nanenane ni jukwaa muhimu linalowaunganisha wazalishaji na wadau mbalimbali wa maendeleo ya kilimo.

Alieleza kuwa kupitia maonesho hayo, wakulima, wafugaji na wavuvi hupata nafasi ya kujifunza teknolojia mpya, mbinu bora za uzalishaji, huduma za kifedha pamoja na fursa mbalimbali za biashara zinazoweza kuongeza tija na mapato yao.

Kauli hiyo inaakisi ukweli kwamba Nanenane si sehemu ya kutembelea mabanda pekee, bali ni chuo cha wazi ambapo mkulima hupata elimu moja kwa moja kutoka kwa wataalamu wa kilimo, watafiti, taasisi za fedha, wazalishaji wa pembejeo, kampuni za mashine za kilimo na wanunuzi wa mazao.

Uchambuzi: Kwa Nini Elimu ya Kilimo ni Muhimu?

Moja ya changamoto kubwa zinazowakabili wakulima wengi nchini si ukosefu wa ardhi, bali ukosefu wa taarifa sahihi na elimu ya kisasa ya kilimo.

Mkulima anayepata elimu ana uwezo wa:

• Kuchagua mbegu bora zinazofaa kwa eneo lake.

• Kutumia mbolea kwa kiwango kinachotakiwa.

• Kutambua magonjwa na wadudu mapema.

• Kutunza mazao baada ya kuvuna ili kupunguza upotevu.

• Kufanya kilimo kinachozingatia mabadiliko ya tabianchi.

• Kupanga uzalishaji kulingana na mahitaji ya soko.

• Kutumia huduma za bima ya kilimo na mikopo kwa ufanisi.

Hivyo, elimu ndiyo mtaji mkubwa unaoweza kubadilisha kilimo cha kujikimu kuwa kilimo cha biashara.

Taasisi za Fedha ni Washirika wa Maendeleo ya Kilimo

Kwa miaka mingi, wakulima wengi walikuwa wakiona benki kama sehemu ya wafanyabiashara wakubwa pekee.

Hata hivyo, hali hiyo imeendelea kubadilika kadiri taasisi za fedha zinavyoanzisha bidhaa maalumu zinazowalenga wakulima, wafugaji na wavuvi.

Mbali na kutoa mikopo, benki zimeanza kutoa elimu ya usimamizi wa fedha, namna ya kuandaa mipango ya biashara, matumizi ya akaunti za kidijitali pamoja na huduma za malipo zinazorahisisha biashara za mazao.

Hivyo, ushiriki wa NMB katika Nanenane unaonesha kuwa benki inaweza kuwa mshauri wa maendeleo, si mkopeshaji pekee.

Serikali Yaipongeza NMB

Kwa upande wake, Waziri wa Kilimo Daniel Chongolo aliipongeza Benki ya NMB kwa kuendelea kuwa karibu na wakulima na kuitaka kuendeleza ushirikiano huo ili kuwafikia Watanzania wengi zaidi kupitia elimu, teknolojia na huduma za kifedha.

Kauli hiyo inaonesha kuwa Serikali inaona umuhimu wa sekta binafsi kushiriki katika utekelezaji wa agenda ya mageuzi ya kilimo kwa kushirikiana na taasisi za umma.

Kwa mtazamo wa maendeleo, ushirikiano kati ya Serikali na sekta binafsi unaweza kusaidia kuongeza uwekezaji kwenye teknolojia, kuongeza upatikanaji wa mikopo na kuwafikia wakulima wengi zaidi vijijini.

Nanenane na Teknolojia ya Kilimo

Katika miaka ya hivi karibuni, Maonesho ya Nanenane yamekuwa yakionesha mabadiliko makubwa ya kiteknolojia.

Leo mkulima anaweza kuona:

• Trekta na mashine za kisasa.

• Mfumo wa umwagiliaji unaookoa maji.

• Mbegu zinazostahimili ukame.

• Teknolojia za ufugaji wa kisasa.

• Mfumo wa kilimo hifadhi.

• Suluhisho za kidijitali za masoko.

• Huduma za benki kupitia simu za mkononi.

Teknolojia hizi zinawasaidia wakulima kuongeza uzalishaji huku wakipunguza gharama za uzalishaji.

Elimu ya Fedha ni Sehemu ya Kilimo Chenye Faida

Mara nyingi mkulima anaweza kupata mavuno mengi lakini bado asione faida kutokana na kukosa elimu ya usimamizi wa fedha.

Kupitia taasisi kama NMB, wakulima wanapata mafunzo kuhusu:

• Utunzaji wa kumbukumbu za mapato na matumizi.

• Kuandaa bajeti ya msimu wa kilimo.

• Kujiwekea akiba.

• Matumizi sahihi ya mikopo.

• Uwekezaji katika kuongeza thamani ya mazao.

Hii ndiyo sababu elimu ya kifedha imekuwa sehemu muhimu ya maendeleo ya sekta ya kilimo.

Ushirikiano Unaojenga Uchumi wa Taifa

Maendeleo ya kilimo hayawezi kufikiwa na Serikali peke yake.

Yanahitaji ushirikiano wa:

• Benki.

• Taasisi za utafiti.

• Vyuo vya kilimo.

• Kampuni za pembejeo.

• Wanunuzi wa mazao.

• Wadau wa maendeleo.

• Vyama vya ushirika.

• Wakulima wenyewe.

Kadiri wadau hawa wanavyoshirikiana, ndivyo sekta ya kilimo inavyokuwa na uwezo mkubwa wa kuongeza ajira, usalama wa chakula na ukuaji wa uchumi wa taifa.

Udhamini wa Benki ya NMB kwa Maonesho ya Nanenane 2026 unaonesha kuwa maendeleo ya kilimo yanahitaji zaidi ya uwekezaji wa fedha; yanahitaji uwekezaji katika elimu, maarifa na teknolojia.

Makabidhiano ya hundi ya udhamini kwa Wizara ya Kilimo, yaliyofanyika jijini Dodoma, na kufikisha jumla ya udhamini wa Shilingi milioni 572 ndani ya miaka minane mfululizo, ni ishara ya ushirikiano endelevu kati ya sekta binafsi na Serikali katika kuijenga sekta ya kilimo.

Kauli ya Meneja wa NMB Kanda ya Kati, Janeth Shango, kwamba Nanenane ni jukwaa muhimu la kuwafikisha wazalishaji kwenye maarifa, teknolojia na huduma za kifedha zinazoongeza tija na kufungua fursa mpya za biashara, pamoja na pongezi za Waziri wa Kilimo Daniel Chongolo kwa benki hiyo kuendelea kuwa karibu na wakulima, zinadhihirisha kuwa elimu ya kilimo ndiyo nguzo ya mafanikio ya mkulima wa kisasa.

Kwa mkulima wa leo, mafanikio hayatokani tena na kulima kwa mazoea, bali yanatokana na kujifunza kila siku, kutumia teknolojia, kushirikiana na taasisi za fedha, kuzingatia ushauri wa wataalamu na kuzalisha kwa kuzingatia mahitaji ya soko. Hivyo, Maonesho ya Nanenane yanaendelea kuwa darasa muhimu linalowawezesha wakulima, wafugaji na wavuvi kujenga kilimo chenye tija, ushindani na mchango mkubwa katika maendeleo ya Tanzania.

.

Mbegu Bora za ASA Zatajwa Kuwa Suluhisho la Kuongeza Mavuno; Wakulima Wahimizwa Kuepuka Mbegu Feki na Kuchangamkia Teknolojia ya Kilimo

Na Mkulima Jembe Blog

Katika kipindi ambacho Tanzania inaendelea kuweka nguvu kubwa katika kuimarisha sekta ya kilimo ili kuongeza uzalishaji, usalama wa chakula na kipato cha wakulima, matumizi ya mbegu bora yameendelea kutajwa kuwa msingi wa mafanikio ya kilimo cha kisasa. Wataalamu wa kilimo wanaeleza kuwa hata mkulima mwenye shamba kubwa, mbolea ya kutosha na mvua nzuri hawezi kupata mavuno ya kuridhisha ikiwa atatumia mbegu zisizo na ubora.

Ni katika muktadha huo ambapo Wakala Mkuu wa mbegu za Taasisi ya ASA mkoani Iringa, Kampuni ya Mgongolwa Agrovet & Seeds Company Limited, imewahimiza wakulima kutumia mbegu bora zinazozalishwa na Taasisi ya ASA ili kuongeza uzalishaji wa mazao na kuondokana na changamoto ya kutumia mbegu zisizo na ubora au mbegu bandia zinazowasababishia hasara kila msimu wa kilimo.

Kampuni Yapewa Dhamana ya Kusambaza Mbegu za ASA

Akizungumza na waandishi wa habari katika ofisi za Iringa Press Club, Mkurugenzi wa kampuni hiyo, Joseph Saidi Mgongolwa, alisema wamepewa dhamana na Taasisi ya ASA, iliyo chini ya Wizara ya Kilimo, kuhakikisha mbegu bora zinawafikia wakulima wa vijijini na mijini kwa wakati kabla ya kuanza kwa msimu wa kilimo.

Kwa mujibu wa Mgongolwa, hatua hiyo inalenga kuhakikisha wakulima hawachelewi kupata pembejeo muhimu, kwani maandalizi ya mapema ndiyo msingi wa mavuno bora.

Maandalizi ya Nanenane Yaambatana na Kusogeza Huduma Karibu na Wakulima

Mgongolwa alisema hatua hiyo pia ni sehemu ya maandalizi kuelekea maadhimisho ya Siku ya Wakulima (Nanenane), ambapo lengo ni kuhakikisha wakulima wanapata mbegu zenye ubora wa hali ya juu kwa bei nafuu ili kuongeza tija katika uzalishaji wa mazao.

Alisema Taasisi ya ASA imeamua kusogeza huduma karibu na wakulima kupitia mtandao wa mawakala wake ili kuhakikisha kila mkulima, mdogo na mkubwa, anapata mbegu zinazokidhi mahitaji ya maeneo mbalimbali ya kilimo nchini.

Kwa mtazamo wa maendeleo ya sekta ya kilimo, kusogeza huduma karibu na wakulima kunapunguza gharama za usafiri, muda wa kutafuta pembejeo na hatari ya kununua bidhaa zisizo halisi kutoka kwa wauzaji wasio rasmi.

Mbegu Zitakazosambazwa

Mgongolwa alisema kampuni yake itasambaza mbegu mbalimbali zinazofaa kwa mazingira tofauti ya uzalishaji, zikiwemo:

• Mbegu za mahindi kwa maeneo yenye mvua chache;

• Mbegu za mahindi kwa maeneo yenye mvua nyingi;

• Mbegu za mpunga;

• Mbegu za alizeti;

• Mbegu za maharage ya njano;

• Mbegu za maharage mekundu.

Alisisitiza kuwa kila mbegu imezalishwa kwa kuzingatia mazingira ya uzalishaji ili mkulima aweze kupata matokeo bora kulingana na eneo analolimisha.

Wito kwa Wakulima Kuamini Mbegu za ASA

Mgongolwa aliwahimiza wakulima wa Mkoa wa Iringa na Watanzania kwa ujumla kuamini mbegu za ASA, akieleza kuwa zinazalishwa chini ya usimamizi wa Wizara ya Kilimo na zimeonyesha uwezo mkubwa wa kuongeza mavuno huku zikipatikana kwa bei nafuu.

"Tunawaomba wakulima wa Mkoa wa Iringa na Watanzania kwa ujumla kuamini mbegu za ASA ambazo zinazalishwa chini ya Wizara ya Kilimo. Mbegu hizi zimeonyesha uwezo mkubwa wa kuongeza mavuno na zinapatikana kwa bei nafuu ili kumwezesha mkulima kupata tija zaidi," alisema Mgongolwa.

Kauli hii inaakisi umuhimu wa kutumia mbegu zilizothibitishwa badala ya kutegemea mbegu zisizojulikana chanzo chake.

Vituo vya Usambazaji Kusogezwa Vijijini

Katika hatua nyingine, Mgongolwa alisema kampuni yake imejipanga kufungua vituo vya usambazaji katika maeneo mbalimbali ya vijijini ili kurahisisha upatikanaji wa mbegu hizo.

Aidha, alisema duka kuu la kampuni litakuwa katika eneo la CCM Mkoa wa Iringa, huku vituo vingine vikitarajiwa kuwafikia wakulima waliopo mbali na miji.

Hatua hii inatarajiwa kuongeza upatikanaji wa mbegu bora kwa wakati, jambo ambalo ni muhimu kwa mafanikio ya kila msimu wa kilimo.

Mbegu Feki Bado Ni Changamoto Kubwa

Moja ya hoja muhimu iliyotolewa na Mgongolwa ni kuhusu tatizo la mbegu feki.

Alisema uwepo wa mbegu bandia umekuwa chanzo kikubwa cha hasara kwa wakulima wengi, kwani husababisha:

• Kuota kwa kiwango cha chini;

• Mimea isiyokuwa na nguvu;

• Kushambuliwa kirahisi na magonjwa;

• Mavuno hafifu;

• Kupoteza fedha zilizowekezwa katika mbolea, dawa na nguvu kazi.

Kwa mujibu wake, kampuni yake itahakikisha mbegu zote zitakazosambazwa ni halisi kutoka Taasisi ya ASA na zitakuwa na alama maalumu za utambuzi, ikiwemo nembo ya Taifa, ili kuondoa uwezekano wa wakulima kununua mbegu bandia.

Ushuhuda wa Mkulima

Mgongolwa alisema yeye mwenyewe ni mkulima na amewahi kutumia mbegu mbalimbali kabla ya kutumia mbegu za ASA.

"Nami ni mkulima na nimewahi kutumia mbegu mbalimbali. Baada ya kutumia mbegu za ASA nilishuhudia ongezeko kubwa la mavuno, ndiyo maana ninawahamasisha wakulima wenzangu kuzitumia kwa maendeleo ya kilimo chetu," alisema.

Ingawa uzoefu wa mkulima mmoja hauwezi kutumika kama kipimo cha matokeo kwa kila shamba, ushuhuda huu unaonyesha umuhimu wa kuchagua mbegu zilizoidhinishwa na kufuata kanuni bora za kilimo ili kuongeza nafasi ya kupata mavuno mazuri.

Sifa za Mbegu ya Mahindi T105

Mgongolwa alieleza kuwa mbegu ya mahindi aina ya T105 ina sifa zifuatazo:

• Hustawi katika maeneo yenye urefu wa mita 800 hadi 1,500 kutoka usawa wa bahari.

• Hukomaa ndani ya siku 105 hadi 115.

• Inaweza kutoa magunia 18 hadi 22 kwa ekari endapo mkulima atazingatia kanuni bora za kilimo.

Kwa wataalamu wa kilimo, matokeo hayo yanategemea pia mambo kama rutuba ya udongo, matumizi sahihi ya mbolea, udhibiti wa magugu na wadudu, pamoja na upatikanaji wa unyevu wa kutosha.

Mbegu ya Mpunga TXD 306 (Saro 5)

Kwa upande wa mpunga, Mgongolwa alisema mbegu ya TXD 306 (Saro 5) imekusudiwa kwa maeneo ya mabondeni na skimu za umwagiliaji.

Mbegu hiyo:

• Hukomaa ndani ya siku 110 hadi 120.

• Hutoa mchele usiovunjika kirahisi wakati wa kukobolewa.

• Ina harufu nzuri inayopendwa na walaji.

Sifa hizi zinaifanya kuwa chaguo linaloweza kuongeza thamani ya zao sokoni kutokana na ubora wa mchele unaozalishwa.

Mbegu ya Alizeti Record

Kwa upande wa alizeti aina ya Record, Mgongolwa alisema:

• Hustawi katika maeneo yenye urefu wa mita 0 hadi 2,400 kutoka usawa wa bahari.

• Hukomaa ndani ya siku 110 hadi 120.

• Inaweza kutoa mavuno ya kilo 600 hadi 800 kwa ekari.

• Ina kiwango cha mafuta kati ya asilimia 32 hadi 48.

Kwa kuwa mahitaji ya mafuta ya kula yanaendelea kuongezeka nchini, matumizi ya mbegu zenye uwezo mkubwa wa kutoa mafuta yanaweza kuongeza thamani ya zao kwa mkulima na kwa viwanda vya kuchakata alizeti.

Uchambuzi: Kwa Nini Mbegu Bora Ni Uwekezaji, Siyo Gharama?

Wakulima wengi bado huona kununua mbegu bora kuwa gharama kubwa. Hata hivyo, wataalamu wa kilimo wanaeleza kuwa mbegu bora ni uwekezaji unaoweza kuongeza tija ikiwa utaambatana na:

• maandalizi sahihi ya shamba;

• matumizi ya mbolea kulingana na ushauri wa kitaalamu;

• kupanda kwa nafasi zinazopendekezwa;

• udhibiti wa magugu, wadudu na magonjwa;

• uvunaji kwa wakati.

Mbegu bora haziwezi peke yake kuhakikisha mavuno makubwa, bali ni sehemu ya mfumo mzima wa uzalishaji unaohitaji usimamizi mzuri wa shamba.

Wito kwa Wakulima

Mgongolwa alitoa wito kwa wakulima kutumia mbegu bora zilizoidhinishwa na serikali ili kuongeza uzalishaji wa mazao, kuimarisha usalama wa chakula na kuongeza kipato cha kaya kupitia kilimo chenye tija.

Kwa MKULIMA JEMBE BLOG, ujumbe huu ni ukumbusho kwamba safari ya kuongeza uzalishaji wa kilimo inaanza na uchaguzi sahihi wa mbegu. Mbegu bora, zinapounganishwa na kanuni bora za kilimo, matumizi sahihi ya pembejeo na ushauri wa wataalamu wa ugani, zinaweza kuwa msingi wa mapinduzi ya uzalishaji na kuongeza kipato cha wakulima nchini. Kauli mbiu ya "Ni Juhudi Zetu, Vijiji Kuwa Miji" inaendelea kupata maana halisi pale mkulima anapowekeza katika teknolojia sahihi na kufanya maamuzi yanayotegemea ubora badala ya gharama ya awali pekee.

Mfumo wa Stakabadhi za Ghala Waingiza Zaidi ya Shilingi Trilioni 2.2 kwa Wakulima; Wataalamu Waona Ni Nguzo Muhimu ya Masoko ya Kilimo Tanzania

Na Mkulima Jembe Blog

Sekta ya kilimo nchini Tanzania inaendelea kushuhudia mageuzi makubwa yanayolenga kuongeza tija, kipato cha wakulima na ukuaji wa uchumi wa taifa. Miongoni mwa mageuzi hayo ni kuimarika kwa Mfumo wa Stakabadhi za Ghala (Warehouse Receipt System – WRS), ambao umeendelea kujidhihirisha kama suluhisho la changamoto za muda mrefu zilizokuwa zikiwakabili wakulima katika masoko ya mazao.

Katika mwaka wa fedha 2025/2026, mfumo huo umeandika historia mpya baada ya kuwawezesha wakulima na wazalishaji kuingiza zaidi ya Shilingi trilioni 2.298 kupitia mauzo ya mazao yaliyofanyika kwa uwazi kupitia minada ya kidijitali. Mafanikio hayo yameambatana na ongezeko la asilimia 43.6 la kiasi cha mazao yaliyouzwa kupitia mfumo huo ikilinganishwa na mwaka uliopita.

Kwa wachambuzi wa uchumi wa kilimo, mafanikio haya yanaonyesha kuwa Tanzania inaendelea kujenga mfumo wa kisasa unaolenga kumlinda mkulima dhidi ya unyonyaji wa bei, kuongeza ushindani wa soko na kuhakikisha mazao yanauzwa kwa thamani inayostahili.

WRRB Yaeleza Mafanikio ya Mwaka wa Fedha 2025/2026

Akitoa taarifa kwa vyombo vya habari leo jijini Dodoma kuhusu utekelezaji wa miradi ya maendeleo ya Bodi ya Usimamizi wa Stakabadhi za Ghala (WRRB) kwa mwaka wa fedha 2025/2026 pamoja na mwelekeo wa mwaka wa fedha 2026/2027, Mkurugenzi Mtendaji wa WRRB, Asangye Bangu, amesema mafanikio hayo yanaakisi kuongezeka kwa imani ya wakulima pamoja na wadau mbalimbali katika matumizi ya mfumo huo.

Kwa mujibu wa Bangu, kuongezeka kwa matumizi ya Mfumo wa Stakabadhi za Ghala ni ishara kwamba wakulima wameanza kutambua manufaa ya kuuza mazao yao kupitia mfumo rasmi unaotoa uwazi wa bei, ushindani wa wanunuzi na uhakika wa malipo.

Kutoka Korosho Pekee Hadi Mazao na Bidhaa 18

Moja ya mafanikio makubwa ya mfumo huu ni kupanuka kwake kwa kiwango kikubwa.

Awali, Mfumo wa Stakabadhi za Ghala ulianza kutekelezwa kwa zao la korosho pekee, lakini sasa umejumuisha mazao na bidhaa 18, ambazo ni:

• Korosho

• Kahawa

• Kakao

• Ufuta

• Soya

• Mbaazi

• Dengu

• Choroko

• Mahindi

• Mpunga

• Mchele

• Chai

• Maharage

• Karanga

• Asali

• Mihogo

• Vitunguu swaumu

Pia mfumo huu sasa unatekelezwa katika mikoa 23 nchini, jambo linaloonyesha kupanuka kwa huduma na kuongezeka kwa fursa za wakulima wengi zaidi kunufaika.

Serikali Yawekeza Katika Kuimarisha Mfumo

Katika mwaka wa fedha 2025/2026, Serikali ilitoa Shilingi milioni 950 kwa ajili ya utekelezaji wa miradi ya maendeleo ya WRRB.

Fedha hizo zilitumika katika maeneo muhimu ambayo ni:

• utoaji wa elimu kwa wakulima na wadau;

• uhamasishaji wa matumizi ya mfumo;

• kuboresha miundombinu ya TEHAMA;

• kuendeleza mifumo ya kidijitali;

• kuimarisha ukaguzi na usimamizi wa maghala;

• kununua vitendea kazi vilivyoongeza ufanisi wa WRRB.

Kwa mujibu wa Bangu, uwekezaji huo umeongeza uwezo wa WRRB kusimamia Mfumo wa Stakabadhi za Ghala kwa ufanisi zaidi na kuhakikisha wananchi wanapata huduma bora.

Zaidi ya Kilo Bilioni 1.12 Zauzwa Kupitia Minada ya Kidijitali

Takwimu zilizotolewa zinaonyesha kuwa jumla ya:

Kilo 1,122,246,475

za mazao tisa ziliuzwa kupitia minada ya kidijitali inayosimamiwa na Soko la Bidhaa Tanzania (TMX).

Mazao hayo ni:

• Korosho

• Ufuta

• Kahawa

• Kakao

• Mbaazi

• Dengu

• Choroko

• Soya

• Chai

Mwaka uliopita kiasi kilichouzwa kilikuwa:

Kilo 781,659,285

Hivyo ndani ya mwaka mmoja pekee kumekuwa na ongezeko la zaidi ya:

Kilo milioni 340

Bangu amesema:

"Ongezeko hili la zaidi ya kilo milioni 340 ndani ya mwaka mmoja linaonesha kuwa wakulima wengi zaidi wanaendelea kuuamini Mfumo wa Stakabadhi za Ghala kutokana na uwazi, ushindani wa bei na uhakika wa soko unaopatikana kupitia mfumo huu."

Wakulima Waingiza Trilioni 2.298

Kutokana na mauzo hayo:

• Wakulima na wauzaji walilipwa jumla ya Shilingi trilioni 2.298.

• Serikali za Mitaa zilikusanya Shilingi bilioni 61.05 kupitia ushuru wa mazao (CESS).

• Thamani yote ya biashara iliyofanyika kupitia mfumo huo ilifikia Shilingi trilioni 2.679.

Hizi ni takwimu zinazoonyesha jinsi kilimo kinavyoendelea kuwa injini muhimu ya uchumi wa Tanzania.

Uchambuzi: Kwa Nini Mfumo Huu Ni Muhimu kwa Wakulima?

Kwa miaka mingi, wakulima wengi walikuwa wanauza mazao mara tu baada ya mavuno kwa sababu ya ukosefu wa sehemu salama za kuhifadhi. Hali hiyo ilisababisha:

• kushuka kwa bei;

• udalali;

• hasara kubwa kwa wakulima;

• kukosekana kwa ushindani wa wanunuzi.

Mfumo wa Stakabadhi za Ghala umeleta mabadiliko makubwa kwa kuruhusu mazao kuhifadhiwa katika maghala yaliyoidhinishwa huku mkulima akipata stakabadhi inayotambulika kisheria. Bidhaa huuzwa baadaye kupitia minada ya wazi, hivyo kuongeza nafasi ya kupata bei yenye ushindani.

Minada ya Kidijitali Yaleta Uwazi

Matumizi ya minada ya kidijitali kupitia TMX yameondoa changamoto nyingi zilizokuwa zikisababisha wakulima kuuza mazao kwa bei ya chini.

Faida zake ni pamoja na:

• ushindani wa wanunuzi wengi;

• uwazi wa bei;

• kupunguza mianya ya rushwa;

• kuongeza imani ya wakulima;

• kuharakisha malipo.

Hii ni hatua muhimu katika safari ya Tanzania kuelekea uchumi wa kidijitali katika sekta ya kilimo.

Faida kwa Kaya za Wakulima

Fedha zilizowafikia wakulima zimeendelea kuleta mabadiliko makubwa katika maisha yao.

Kwa mujibu wa WRRB, mapato hayo yamechangia kuwawezesha wakulima:

• kugharamia elimu ya watoto;

• kupata huduma bora za afya;

• kuboresha makazi;

• kuongeza uwekezaji katika shughuli za uzalishaji;

• kununua pembejeo bora;

• kupanua mashamba;

• kuongeza uzalishaji wa misimu inayofuata.

Kwa mtazamo wa maendeleo ya vijijini, ongezeko la kipato cha mkulima lina maana ya kuongezeka kwa mzunguko wa fedha katika uchumi wa maeneo hayo.

Serikali za Mitaa Nazo Zafaidika

Mbali na wakulima, Halmashauri nazo zimeendelea kunufaika kupitia ushuru wa mazao.

Mapato ya Shilingi bilioni 61.05 yaliyokusanywa kupitia CESS yanazisaidia Halmashauri kuwekeza katika:

• ujenzi wa barabara;

• ukarabati wa miundombinu;

• shule;

• vituo vya afya;

• masoko ya kisasa;

• miradi mingine ya maendeleo.

Hii inaonyesha kuwa mafanikio ya mfumo huu hayamnufaishi mkulima pekee bali pia yanachochea maendeleo ya jamii nzima.

Mustakabali wa Mfumo wa Stakabadhi za Ghala

Kadiri mazao mengi yanavyoendelea kuingizwa kwenye mfumo na mikoa zaidi kujiunga, matarajio ni kuona wakulima wengi zaidi wakifikiwa na manufaa ya masoko yenye ushindani.

Hata hivyo, wataalamu wanaona bado kuna haja ya kuendelea:

• kuongeza elimu kwa wakulima kuhusu matumizi ya mfumo;

• kuboresha maghala na miundombinu ya kuhifadhi;

• kuimarisha matumizi ya teknolojia za kidijitali;

• kuongeza upatikanaji wa mikopo inayotumia stakabadhi za ghala kama dhamana;

• kuhamasisha ushiriki wa vyama vya ushirika na sekta binafsi ili mfumo uzidi kuwa jumuishi.

Mafanikio ya Mfumo wa Stakabadhi za Ghala katika mwaka wa fedha 2025/2026 yanaonyesha kuwa Tanzania inaendelea kujenga soko la kisasa la mazao linalomweka mkulima katikati ya maendeleo. Kuongezeka kwa kiasi cha mazao yaliyouzwa kwa asilimia 43.6, mauzo yenye thamani ya zaidi ya Shilingi trilioni 2.298 na mapato ya Shilingi bilioni 61.05 kwa Halmashauri ni ushahidi kwamba uwekezaji katika mifumo ya masoko, TEHAMA na usimamizi wa maghala una matokeo chanya kwa uchumi wa kaya na taifa.

Kwa MKULIMA JEMBE BLOG, maendeleo haya yanaonyesha kwamba safari ya kuifanya sekta ya kilimo kuwa biashara yenye tija inazidi kushika kasi. Mfumo wa Stakabadhi za Ghala si njia ya kuhifadhi mazao pekee, bali ni nyenzo ya kujenga uchumi wa mkulima, kuongeza uwazi wa masoko na kuimarisha maendeleo endelevu ya vijiji na taifa kwa ujumla.

DORECU Yawalipa Wakulima Bilioni 25 kwa Ufuta, Mfumo wa Stakabadhi za Ghala Waendelea Kubadili Kilimo Tanzania

Sekta ya ushirika nchini Tanzania inaendelea kujidhihirisha kuwa nguzo muhimu katika kuinua uchumi wa wakulima wadogo kwa kuwaunganisha katika uzalishaji, uhifadhi na uuzaji wa mazao kwa pamoja. Mfumo huu umeendelea kuleta matokeo chanya hasa kupitia matumizi ya Mfumo wa Stakabadhi za Ghala (Warehouse Receipt System - WRS), ambao umeongeza uwazi wa biashara, kuondoa unyonyaji wa madalali na kuhakikisha wakulima wanapata bei zenye ushindani.

Mafanikio hayo yanaonekana wazi katika Mkoa wa Dodoma ambako Chama Kikuu cha Ushirika Mkoa wa Dodoma (DORECU) kimefanikiwa kuuza zaidi ya tani 11,000 za ufuta na kuwalipa wakulima zaidi ya shilingi bilioni 25. Hii ni hatua kubwa inayoonyesha namna ushirika unavyoweza kuwa chachu ya maendeleo ya kilimo na uchumi wa wananchi.

Mbali na mafanikio hayo, DORECU pia kimetangaza kuwa kinajiandaa kuanza mauzo ya mazao ya pamba na dengu, hatua inayotarajiwa kuongeza fursa za masoko kwa wakulima wa Mkoa wa Dodoma na maeneo jirani.

DORECU Yaendelea Kuimarisha Uchumi wa Wakulima

Akizungumza na waandishi wa habari mara baada ya kuhitimisha mafunzo ya siku tatu kwa wanaushirika 80 kutoka wilaya mbalimbali za Mkoa wa Dodoma, Meneja Mkuu wa DORECU, Feruzi Hassan Mwindi, alisema chama hicho kimefanikiwa kuuza zaidi ya tani 11,000 za ufuta na kuwalipa wakulima zaidi ya shilingi bilioni 25.

Alieleza kuwa mafanikio hayo ni matokeo ya usimamizi mzuri wa mfumo wa stakabadhi za ghala pamoja na ushirikiano kati ya vyama vya msingi vya ushirika, wakulima na taasisi zinazoratibu sekta hiyo.

Aidha, alitangaza kuwa DORECU sasa kinaelekea katika hatua nyingine ya kuanza mauzo ya mazao ya pamba na dengu, jambo linaloashiria kupanuka kwa huduma za chama hicho kwa mazao mbalimbali yenye thamani kubwa sokoni.

Mafunzo Yalenga Kuimarisha Vyama vya Ushirika

Kwa mujibu wa Bw. Mwindi, mafunzo hayo ya siku tatu yalikuwa na malengo makuu matatu:

• Kufanya tathmini ya utekelezaji wa mfumo wa stakabadhi za ghala katika msimu uliopita.

• Kuimarisha utunzaji wa kumbukumbu na takwimu.

• Kuwajengea uwezo viongozi wa vyama vya ushirika katika usimamizi wa shughuli zao.

Washiriki 80 waliotoka wilaya mbalimbali za Mkoa wa Dodoma walipata elimu kuhusu namna bora ya kuendesha vyama vya ushirika kwa kuzingatia misingi ya uwazi, uwajibikaji na matumizi sahihi ya taarifa.

Wakulima Wapya Wanufaika Zaidi

 

Mwindi alisema mafunzo hayo yana umuhimu mkubwa kwa wakulima wengi ambao ni wageni katika matumizi ya mfumo wa stakabadhi za ghala.

Kupitia mafunzo hayo, wakulima wataweza:

• Kutunza kumbukumbu kwa usahihi.

• Kuhifadhi taarifa za uzalishaji.

• Kufuatilia mapato na matumizi.

• Kuandaa taarifa za vyama kwa wakati.

• Kuendesha shughuli za ushirika kwa ufanisi zaidi.

Hii ni hatua muhimu kwa sababu usimamizi mzuri wa taarifa huongeza uwazi katika vyama vya ushirika na kujenga imani kwa wanachama.

Mfumo wa Stakabadhi za Ghala Waendelea Kuleta Mapinduzi

Makamu Mwenyekiti wa DORECU, David Mtimbi Mwaka, alisema wanachama wa Mkoa wa Dodoma wameendelea kunufaika na matumizi ya mfumo wa stakabadhi za ghala.

Kwa mujibu wake, mfumo huo umechangia kwa kiasi kikubwa kudhibiti madalali (aggregators) waliokuwa wakinunua mazao kwa bei ndogo kutoka kwa wakulima.

Alisema mafanikio yaliyopatikana kupitia mfumo huo yanatoa matumaini makubwa ya kufanya vizuri zaidi katika msimu ujao wa kilimo.

Kauli hiyo inaonyesha kuwa ushirika unaendelea kuwa chombo muhimu cha kulinda maslahi ya wakulima kwa kuwawezesha kuuza mazao yao kwa utaratibu wenye ushindani na uwazi.

TCDC Yasistiza Uwajibikaji katika Vyama vya Ushirika

Naye Mrajisi Msaidizi anayesimamia vyama vya ushirika visivyo vya kifedha kutoka Tume ya Maendeleo ya Ushirika Tanzania (TCDC), Richard Izengo, alisema mafunzo hayo ni sehemu ya utaratibu wa kila mwaka wa kuimarisha usimamizi na ukaguzi wa vyama vya ushirika.

Alieleza kuwa lengo ni kuhakikisha vyama vinaendeshwa kwa kuzingatia sheria, kanuni na taratibu zinazolinda maslahi ya wanachama.

Aidha, alisisitiza umuhimu wa kuandaa na kuwasilisha hesabu kwa mkaguzi wa nje ili taarifa za utekelezaji wa shughuli za vyama ziwasilishwe kwenye mikutano mikuu ya mwaka.

Hatua hiyo inalenga kuongeza uwajibikaji kwa viongozi pamoja na kuwapa wanachama fursa ya kufahamu hali halisi ya vyama vyao.

Uchambuzi: Kwa Nini Mfumo wa Stakabadhi za Ghala Unaendelea Kuimarika?

Mfumo wa stakabadhi za ghala umeendelea kuwa moja ya mafanikio makubwa katika mageuzi ya biashara ya mazao nchini Tanzania. Mfumo huu unamwezesha mkulima kuhifadhi mazao yake katika ghala lililosajiliwa na kupata stakabadhi inayotumika kuthibitisha umiliki wa mazao hayo. Badala ya kuuza mazao mara moja wakati bei zikiwa chini, mkulima anaweza kusubiri hadi soko litakapokuwa na bei nzuri, hivyo kuongeza kipato chake.

Faida nyingine ni kupunguza nafasi ya walanguzi na madalali kuwanyonya wakulima kwa kununua mazao kwa bei isiyoendana na thamani halisi ya soko. Kupitia ushirika, mazao hukusanywa kwa pamoja na kuuzwa kwa mnada au kwa wanunuzi wanaokidhi masharti ya ushindani, jambo linaloongeza uwazi na mapato ya wakulima.

Mafanikio ya DORECU ya kuuza zaidi ya tani 11,000 za ufuta na kulipa zaidi ya shilingi bilioni 25 ni ushahidi kwamba mfumo huu unaweza kubadilisha maisha ya wakulima ikiwa utaendelea kusimamiwa kwa uadilifu na uwajibikaji.

Mafunzo kwa Wakulima na Viongozi wa Ushirika

Kutokana na mafanikio haya, kuna mafunzo muhimu ambayo wakulima na viongozi wa vyama vya ushirika wanapaswa kuyazingatia:

• Tunza kumbukumbu kwa usahihi: Rekodi za uzalishaji, mauzo na mapato ni msingi wa usimamizi mzuri wa ushirika.

• Shiriki kikamilifu kwenye mikutano ya chama: Huko ndiko maamuzi muhimu kuhusu bei, masoko na maendeleo ya chama hufanyika.

• Tumia mfumo wa stakabadhi za ghala: Mfumo huu unaweza kukuwezesha kupata bei nzuri zaidi kuliko kuuza mazao mara baada ya kuvuna.

• Dumisha uwazi na uwajibikaji: Viongozi wanapaswa kuwasilisha taarifa za fedha na shughuli kwa wanachama kwa wakati ili kujenga imani.

• Jifunze kila msimu: Mafunzo ya mara kwa mara huongeza uwezo wa wanachama kukabiliana na changamoto za biashara ya mazao.

DORECU na Mustakabali wa Kilimo cha Biashara

Tangazo la kuanza kwa mauzo ya pamba na dengu linaonyesha kuwa DORECU inaendelea kupanua wigo wa huduma zake. Hii ni fursa kwa wakulima wa mazao mbalimbali kupata masoko ya uhakika kupitia mfumo wa ushirika.

Kadri vyama vya ushirika vinavyoendelea kuimarishwa, ndivyo wakulima wanavyoweza kupata nguvu ya pamoja katika kujadiliana bei, kupata huduma za kifedha, pembejeo, elimu ya kilimo na masoko yenye ushindani.

Mafanikio ya Chama Kikuu cha Ushirika Mkoa wa Dodoma (DORECU) ya kuuza zaidi ya tani 11,000 za ufuta na kuwalipa wakulima zaidi ya shilingi bilioni 25 yanaonyesha wazi kuwa ushirika wenye uongozi bora, matumizi sahihi ya mfumo wa stakabadhi za ghala na usimamizi wa kitaalamu unaweza kuwa chachu ya maendeleo ya wakulima na uchumi wa taifa.

Kwa kuendelea kutoa mafunzo kwa viongozi na wanachama, kuimarisha utunzaji wa kumbukumbu, kuzingatia uwajibikaji wa kifedha na kupanua masoko ya mazao kama pamba na dengu, DORECU inaweka mfano wa namna vyama vya ushirika vinavyoweza kuwa injini ya mapinduzi ya kilimo cha biashara nchini. Kwa wakulima, ujumbe ni wazi: kujiunga na ushirika unaosimamiwa vizuri, kushiriki mafunzo na kutumia mfumo wa stakabadhi za ghala ni hatua muhimu kuelekea kuongeza tija, kipato na ustawi wa maisha.

Visima 67,000 kwajili ya umwagiliaji , Mkulima Mdogo Kuondokana na Utegemezi wa Mvua

Katika kipindi ambacho mabadiliko ya tabianchi yanaendelea kuathiri uzalishaji wa mazao kutokana na kutokuwa na uhakika wa mvua, Serikali ya Tanzania imeendelea kuwekeza katika suluhisho la muda mrefu litakalomkomboa mkulima mdogo kutoka kwenye utegemezi wa mvua. Suluhisho hilo ni kuimarisha kilimo cha umwagiliaji kupitia mpango mkubwa wa uchimbaji wa visima 67,000 unaotekelezwa na Tume ya Taifa ya Umwagiliaji (NIRC).

Mpango huo unatajwa kuwa miongoni mwa mikakati mikubwa zaidi kuwahi kutekelezwa nchini katika sekta ya umwagiliaji, ukilenga kuongeza uzalishaji wa mazao, kutengeneza maelfu ya ajira kwa vijana, kuongeza kipato cha wakulima, kuimarisha usalama wa chakula na kuifanya sekta ya kilimo kuwa ya kisasa, yenye tija na inayoweza kukabiliana na changamoto za mabadiliko ya tabianchi.

Serikali Yaimarisha Dira ya Kilimo Kisichotegemea Mvua

Akiwasilisha mikakati ya Tume ya Taifa ya Umwagiliaji katika Kongamano la 10 la Ununuzi wa Umma Mwaka 2026 lililofanyika jijini Arusha, Mkurugenzi Mkuu wa Tume hiyo, Bw. Raymond Mndolwa, amesema mpango wa uchimbaji wa visima 67,000 unatekelezwa kufuatia maelekezo ya Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan aliyoyatoa wakati wa uzinduzi wa mradi wa uchimbaji wa visima kwa wakulima wadogo katika Maonesho ya Kilimo Nanenane yaliyofanyika jijini Mbeya mwaka 2023.

Kwa mujibu wa Bw. Mndolwa, lengo kuu ni kuhakikisha wakulima wadogo wanapata maji ya uhakika kwa ajili ya uzalishaji wa mwaka mzima badala ya kutegemea msimu wa mvua pekee.

Hatua hiyo inalenga kubadili mfumo wa kilimo kutoka kilimo cha kujikimu kwenda kilimo cha biashara kinachozalisha kwa tija na kinachoweza kuchangia kwa kiwango kikubwa katika ukuaji wa uchumi wa taifa.

Kwa Nini Umwagiliaji Ni Suluhisho la Kudumu?

Kwa miaka mingi, changamoto kubwa inayowakabili wakulima wadogo imekuwa ni kutegemea mvua ambazo kwa sasa zimekuwa hazitabiriki kutokana na athari za mabadiliko ya tabianchi.

Mvua zisizotabirika husababisha:

• Kupungua kwa mavuno.

• Hasara kwa wakulima.

• Upungufu wa chakula.

• Kuongezeka kwa umaskini vijijini.

• Kushuka kwa uzalishaji wa malighafi za viwandani.

Kupitia mpango huu, Serikali inalenga kuhakikisha kuwa uzalishaji wa mazao unaendelea katika misimu yote ya mwaka bila kujali hali ya hewa.

Hii ndiyo maana wataalamu wa kilimo wanautazama mradi huu kama nguzo muhimu ya mageuzi ya sekta ya kilimo nchini.

Visima 67,000: Mapinduzi Makubwa kwa Mkulima Mdogo

Moja ya mambo yanayoufanya mradi huu kuwa wa kipekee ni kwamba unawalenga wakulima wadogo ambao kwa muda mrefu hawajawahi kunufaika na skimu rasmi za umwagiliaji.

Bw. Mndolwa amesema mpango huo unakusudia kufikisha huduma za umwagiliaji kwa makundi ambayo hayapo ndani ya mfumo wa kawaida wa skimu za umwagiliaji.

Hii ina maana kuwa hata wakulima waliopo maeneo ya mbali wataweza kupata maji ya uhakika kupitia visima vitakavyochimbwa karibu na maeneo yao.

Matokeo yake yanatarajiwa kuwa:

• Kuongezeka kwa uzalishaji wa mazao.

• Kuongezeka kwa kipato cha kaya.

• Kupungua kwa umasikini.

• Kuongezeka kwa usalama wa chakula.

• Kukuza uchumi wa vijijini.

Ajira kwa Vijana Zakuwa Kipaumbele

Mbali na kuongeza uzalishaji wa kilimo, mpango huu umebeba ajenda kubwa ya kutengeneza ajira.

Kwa mujibu wa Tume ya Taifa ya Umwagiliaji, utekelezaji wa uchimbaji wa visima pamoja na usambazaji wa pampu unatarajiwa kuzalisha ajira kati ya vijana 2,000 hadi 4,000.

Ajira hizo zitatokana na:

• Uchimbaji wa visima.

• Ufungaji wa pampu.

• Usimamizi wa miradi.

• Matengenezo ya mifumo ya umwagiliaji.

• Huduma za kiufundi.

• Uendeshaji wa mifumo ya maji.

Aidha, vijana wanaosomea fani za ufundi zinazohusiana na mifumo ya umwagiliaji watapata nafasi ya kushiriki moja kwa moja katika utekelezaji wa miradi hiyo.

Hii ni hatua inayolenga kujenga wataalamu wazawa watakaoweza kuendeleza sekta ya umwagiliaji kwa miaka mingi ijayo.

Ruzuku ya Serikali Yarahisisha Utekelezaji

Serikali imeamua kupunguza mzigo wa gharama kwa wakulima kupitia utoaji wa ruzuku katika maeneo mawili muhimu:

• Uchimbaji wa visima.

• Ununuzi wa pampu za kusukuma maji.

Hatua hii inalenga kuhakikisha kuwa wakulima wadogo ambao hawana uwezo mkubwa wa kifedha wanapata fursa ya kuingia katika kilimo cha umwagiliaji bila kubeba gharama kubwa.

Kwa kufanya hivyo, Serikali inaondoa moja ya vikwazo vikubwa vilivyokuwa vinawazuia wakulima wengi kuwekeza katika teknolojia za kisasa za uzalishaji.

Kisima Kimoja Kinaweza Kubadilisha Maisha ya Wakulima 16

Moja ya takwimu zinazovutia zaidi katika mpango huu ni uwezo wa kila kisima.

Kwa mujibu wa Tume:

• Kisima kimoja kinahudumia takribani wakulima 16.

• Kina uwezo wa kumwagilia hadi ekari 40.

Hii inaonyesha kuwa kila kisima kina uwezo mkubwa wa kuongeza uzalishaji wa mazao katika eneo husika.

Utambuzi wa maeneo yanayostahili kunufaika unafanywa kwa ushirikiano wa karibu kati ya Tume ya Taifa ya Umwagiliaji na Halmashauri za Wilaya ili kuhakikisha huduma zinawafikia walengwa halisi.

Mafanikio Tayari Yameanza Kuonekana

Ingawa utekelezaji wa mpango mkubwa wa visima 67,000 bado unaendelea, mafanikio ya awali tayari yanaonekana.

Kwa mujibu wa Bw. Raymond Mndolwa:

• Visima 390 tayari vimechimbwa.

• Vipo katika mikoa 15 nchini.

Serikali pia imenunua:

• Pampu 2,000.

• Pampu 1,000 tayari zimepokelewa na kusambazwa.

Mikoa iliyonufaika hadi sasa ni:

• Mwanza

• Mara

• Kagera

• Kigoma

• Simiyu

• Geita

• Katavi

Hii inaonyesha utekelezaji wa mpango umeanza kuzaa matunda na unapanuka hatua kwa hatua.

Zaidi ya Wakulima 15,000 Wanufaika

Mpango huo tayari umeonyesha mafanikio makubwa kwa upande wa walengwa.

Kwa mujibu wa takwimu zilizowasilishwa:

• Wakulima walionufaika ni 15,022.

• Wanawake ni 6,335.

• Wanaume ni 8,702.

• Vikundi vilivyonufaika ni 769.

• Eneo litakalomwagiliwa katika hatua ya awali ni ekari 13,518.75.

Takwimu hizi zinaonyesha kuwa Serikali inaendelea kuhakikisha wanawake na wanaume wanapata fursa sawa za kushiriki katika mapinduzi ya kilimo cha umwagiliaji.

Miradi Mingine Inaendelea Sambamba

Mbali na uchimbaji wa visima, Tume ya Taifa ya Umwagiliaji inaendelea kutekeleza majukumu yake ya msingi ya kuratibu, kuendeleza na kusimamia maendeleo ya sekta ya umwagiliaji nchini.

Kwa sasa, miradi mingine inayoendelea ni pamoja na:

• Miradi 146 ya ujenzi.

• Miradi 634 ya upembuzi yakinifu na usanifu wa kina wa skimu pamoja na mabwawa ya umwagiliaji.

Miradi hii inaweka msingi wa kupanua zaidi miundombinu ya umwagiliaji katika maeneo mengi ya Tanzania.

Ushirikiano wa Taasisi Ni Nguzo ya Mafanikio

Tume ya Taifa ya Umwagiliaji imeendelea kusisitiza kuwa mafanikio ya mpango huu yanatokana na ushirikiano wa karibu kati ya taasisi mbalimbali za Serikali na wadau wa maendeleo.

Miongoni mwa washirika muhimu ni:

• Halmashauri zote 184 nchini.

• Mamlaka ya Udhibiti wa Ununuzi wa Umma (PPRA).

• Mamlaka ya Elimu na Mafunzo ya Ufundi Stadi (VETA).

• Vyuo mbalimbali vya ufundi nchini.

Ushirikiano huu unasaidia kuhakikisha miradi inatekelezwa kwa uwazi, ufanisi na kwa kuzingatia viwango vya kitaalamu.

Uchambuzi: Je, Mpango Huu Una Maana Gani kwa Mustakabali wa Kilimo Tanzania?

Kwa mtazamo wa maendeleo ya sekta ya kilimo, mpango wa visima 67,000 si mradi wa kawaida bali ni uwekezaji wa kimkakati wenye uwezo wa kubadilisha mfumo mzima wa uzalishaji wa chakula nchini.

Kwanza, utaongeza uwezo wa wakulima kulima zaidi ya msimu mmoja kwa mwaka, jambo litakaloongeza uzalishaji na kipato. Pili, utapunguza athari za ukame na mabadiliko ya tabianchi ambazo zimekuwa zikisababisha hasara kubwa kwa wakulima. Tatu, utachochea ajira kwa vijana kupitia shughuli za uchimbaji, usimamizi na matengenezo ya mifumo ya umwagiliaji pamoja na huduma za ugani.

Aidha, uwekezaji huu utaongeza upatikanaji wa malighafi kwa viwanda vya kusindika mazao, hivyo kuchochea ukuaji wa sekta ya viwanda na biashara. Kwa upande wa jamii, ongezeko la uzalishaji linatarajiwa kuimarisha usalama wa chakula, kupunguza umasikini wa vijijini na kuongeza mapato ya kaya na ya taifa kwa ujumla.

Hata hivyo, ili mafanikio yawe endelevu, ni muhimu kuendelea kutoa mafunzo kwa wakulima kuhusu matumizi bora ya maji, utunzaji wa miundombinu ya umwagiliaji, usimamizi wa vikundi vya wakulima na matumizi ya teknolojia za kisasa ili kuhakikisha uwekezaji huu unaleta matokeo yaliyokusudiwa kwa muda mrefu.

Mpango wa Tume ya Taifa ya Umwagiliaji wa kuchimba visima 67,000 ni hatua kubwa inayodhihirisha dhamira ya Serikali ya kujenga sekta ya kilimo yenye tija, inayostahimili mabadiliko ya tabianchi na inayotoa fursa za ajira na maendeleo kwa Watanzania. Kupitia ruzuku ya uchimbaji wa visima na ununuzi wa pampu, pamoja na ushirikiano wa Halmashauri, taasisi za mafunzo na wadau wengine, wakulima wadogo wanaanza kupata msingi imara wa kulima mwaka mzima.

Iwapo utekelezaji utaendelea kwa kasi na ubora uliopangwa, mpango huu unaweza kuwa miongoni mwa miradi itakayobadilisha historia ya kilimo nchini kwa kuongeza uzalishaji, kuimarisha usalama wa chakula, kukuza uchumi wa vijijini na kuifanya Tanzania kuwa na mfumo wa kilimo unaotegemea teknolojia na uhakika wa maji badala ya kutegemea mvua pekee.

Nane Nane 2026 Arusha: Queen Sendiga Ahamasisha Wakulima wa Kanda ya Kaskazini Kushiriki Maonyesho ya Kilimo, Mifugo na Biashara

    

Na Mwandishi Wetu | MKULIMA JEMBE BLOG

Maonyesho ya Kilimo, Mifugo, Uvuvi, Maliasili na Biashara maarufu kama Nane Nane yameendelea kuwa jukwaa muhimu la maendeleo ya sekta za uzalishaji nchini Tanzania. Kila mwaka maelfu ya wakulima, wafugaji, wavuvi, watafiti, taasisi za kifedha, makampuni ya pembejeo, wabunifu wa teknolojia na wawekezaji hukutana kwa lengo la kujifunza, kuonesha mafanikio yao na kujenga ushirikiano unaochochea maendeleo ya uchumi.

Kwa mwaka 2026, matarajio ni makubwa zaidi baada ya Mkuu wa Mkoa wa Manyara, Mhe. Queen Cuthbert Sendiga, kutoa wito kwa wakulima, wafugaji, wavuvi, wafanyabiashara pamoja na wananchi wote wa Kanda ya Kaskazini, inayojumuisha mikoa ya Manyara, Arusha na Kilimanjaro, kujitokeza kwa wingi kushiriki Maonyesho ya Nane Nane 2026 yatakayofanyika katika Viwanja vya Nane Nane, Njiro (Femi), Jiji la Arusha, kuanzia Agosti 1 hadi 9, 2026.

Mhe. Sendiga amesema maonyesho hayo ni zaidi ya sehemu ya kuonesha bidhaa; ni jukwaa la kujifunza teknolojia mpya, kubadilishana uzoefu, kutafuta masoko, kuanzisha ushirikiano wa kibiashara na kufungua milango ya uwekezaji katika sekta zinazobeba uchumi wa wananchi wengi wa Tanzania.

Kaulimbiu ya maonyesho ya mwaka huu ni:

"Tambua Soko; Ongeza Tija Kutekeleza DIRA 2050."

Kaulimbiu hiyo inaweka msisitizo mkubwa katika uzalishaji unaoongozwa na mahitaji ya soko badala ya uzalishaji wa mazoea, jambo ambalo ni msingi wa kujenga uchumi wa kisasa wenye ushindani wa kimataifa.

Nane Nane: Zaidi ya Maonesho, Ni Chuo cha Kilimo cha Muda Mfupi

Kwa miaka mingi, Maonyesho ya Nane Nane yamekuwa yakitajwa kama darasa kubwa la wazi kwa wakulima na wadau wengine wa sekta ya kilimo.

Katika kipindi cha siku tisa za maonyesho, washiriki hupata nafasi ya kujifunza kwa vitendo kutoka kwa wataalamu wa taasisi mbalimbali za utafiti, vyuo vikuu, wizara, mashirika ya umma na sekta binafsi.

Teknolojia zinazowasilishwa mara nyingi hujumuisha:

• Mbegu zilizoboreshwa zinazostahimili ukame na magonjwa.

• Kilimo cha kisasa kinachotumia umwagiliaji.

• Matumizi sahihi ya mbolea na viuatilifu.

• Mashine za kisasa za kilimo.

• Ufugaji wenye tija.

• Teknolojia za uvuvi endelevu.

• Uhifadhi wa mazao baada ya kuvuna.

• Uongezaji thamani wa mazao.

• Matumizi ya TEHAMA katika kilimo.

Maarifa haya huwasaidia wazalishaji kuongeza tija na kupunguza gharama za uzalishaji.

Kaulimbiu ya Mwaka Huu Ina Ujumbe Mzito kwa Wakulima

Kaulimbiu ya mwaka huu, "Tambua Soko; Ongeza Tija Kutekeleza DIRA 2050," inabeba ujumbe muhimu kwa kila mdau wa kilimo.

Kwa muda mrefu, changamoto kubwa imekuwa wakulima kuzalisha bila kufanya utafiti wa soko. Matokeo yake ni kuzalisha mazao yanayozidi mahitaji au kushindwa kukidhi viwango vya ubora vinavyohitajika na wanunuzi.

Leo hii, mkulima anatakiwa kujiuliza maswali muhimu kabla ya kupanda:

• Nitauza mazao yangu kwa nani?

• Soko linahitaji ubora gani?

• Je, mazao yangu yanakidhi viwango vya usalama wa chakula?

• Bei ya soko ikoje?

• Je, kuna fursa za kuongeza thamani kabla ya kuuza?

Majibu ya maswali haya ndiyo yanayomwezesha mkulima kuzalisha kwa tija na kupata faida.

DIRA 2050 na Nafasi ya Sekta ya Kilimo

DIRA 2050 inalenga kujenga Tanzania yenye uchumi wa kisasa, unaotegemea uzalishaji wenye tija, matumizi ya teknolojia, ubunifu na ushiriki wa sekta binafsi.

Sekta ya kilimo ina nafasi ya kipekee katika kufanikisha maono hayo kwa kuwa:

• Inatoa ajira kwa idadi kubwa ya Watanzania.

• Inachangia usalama wa chakula.

• Inachochea ukuaji wa viwanda kupitia malighafi.

• Inaongeza mapato ya kaya na ya taifa.

• Inawezesha biashara ya ndani na nje ya nchi.

Hivyo, maonyesho kama Nane Nane ni sehemu ya safari ya kufanikisha dira hiyo kwa kuwa yanawahamasisha wazalishaji kutumia maarifa na teknolojia mpya.

Fursa za Biashara Zitakazopatikana

Mbali na elimu ya uzalishaji, maonyesho haya ni soko kubwa la biashara.

Washiriki watapata nafasi ya:

• Kutangaza bidhaa na huduma zao.

• Kukutana na wanunuzi wa ndani na nje ya nchi.

• Kupata mikataba ya biashara.

• Kujifunza kuhusu huduma za bima na mikopo ya kilimo.

• Kukutana na wawekezaji.

• Kujifunza namna ya kuongeza thamani ya mazao.

Kwa wafanyabiashara wa pembejeo, taasisi za fedha, kampuni za teknolojia na viwanda vya kuongeza thamani, maonyesho haya ni fursa ya kujitangaza na kupanua mtandao wa wateja.

Kwa Nini Wakulima wa Manyara, Arusha na Kilimanjaro Hawapaswi Kukosa?

Kanda ya Kaskazini ni miongoni mwa maeneo yenye uzalishaji mkubwa wa mazao ya biashara na chakula pamoja na shughuli za ufugaji.

Ushiriki wa wakulima wa kanda hii utawasaidia:

• Kujifunza mbinu mpya za uzalishaji.

• Kulinganisha teknolojia mbalimbali zinazopatikana sokoni.

• Kupata ushauri wa kitaalamu kutoka kwa watafiti na maafisa ugani.

• Kutengeneza mitandao ya biashara.

• Kupata taarifa za masoko ya ndani na kimataifa.

Haya ni maarifa ambayo yanaweza kubadilisha uzalishaji wa mkulima kutoka kiwango cha kujikimu kwenda biashara yenye faida.

Umuhimu wa Ushirikiano wa Wadau

Maendeleo ya sekta ya kilimo hayawezi kufikiwa na mkulima mmoja pekee.

Yanahitaji ushirikiano kati ya:

• Serikali.

• Taasisi za utafiti.

• Taasisi za fedha.

• Sekta binafsi.

• Vyama vya ushirika.

• Wataalamu wa ugani.

• Wawekezaji.

• Wanunuzi wa mazao.

Maonyesho ya Nane Nane ndiyo yanayowaweka wadau hawa wote katika eneo moja, hivyo kurahisisha kujenga ushirikiano wenye manufaa ya muda mrefu.

Elimu kwa Vijana na Wanawake

Moja ya mafanikio yanayoendelea kujitokeza katika maonyesho ya Nane Nane ni kuongezeka kwa ushiriki wa vijana na wanawake katika shughuli za kilimo biashara.

Kupitia maonyesho haya, vijana wanaweza kuona kuwa kilimo si shughuli ya jembe la mkono pekee, bali ni biashara inayoweza kutumia:

• Drones.

• Simu janja.

• Programu za kidijitali.

• Mashine za kisasa.

• Mifumo ya umwagiliaji.

• Uchakataji wa mazao.

Hii huchochea ubunifu na kuvutia kizazi kipya kuwekeza katika sekta ya kilimo.

Wito wa Mkuu wa Mkoa wa Manyara

Kupitia mwaliko wake, Mkuu wa Mkoa wa Manyara, Mhe. Queen  Sendiga, amesisitiza umuhimu wa wananchi wa Kanda ya Kaskazini kutumia maonyesho haya kama daraja la kuongeza maarifa, kuanzisha ushirikiano mpya na kutafuta masoko yatakayowawezesha kuongeza kipato na kuinua uchumi wa familia zao.

Ni wito unaolenga kuhakikisha kuwa hakuna mkulima, mfugaji, mvuvi au mfanyabiashara anayebaki nyuma katika safari ya kutumia fursa zinazotolewa na maendeleo ya teknolojia na masoko.

Maonyesho ya Nane Nane 2026 yatakayofanyika kuanzia Agosti 1 hadi 9, 2026, katika Viwanja vya Nane Nane, Njiro (Femi), Jiji la Arusha, yanatarajiwa kuwa miongoni mwa majukwaa muhimu zaidi ya kukuza sekta za kilimo, mifugo, uvuvi, maliasili na biashara nchini.

Wito uliotolewa na Mkuu wa Mkoa wa Manyara, Mhe. Queen  Sendiga, ni mwaliko wa kutumia fursa zinazopatikana kupitia maonyesho hayo ili kujifunza teknolojia za kisasa, kubadilishana uzoefu, kutangaza bidhaa na huduma, kufungua masoko mapya na kuimarisha uwekezaji.

Kwa wakulima, wafugaji na wavuvi, kushiriki Nane Nane si tu kuhudhuria maonyesho, bali ni uwekezaji katika maarifa, ubunifu na mtandao wa biashara unaoweza kubadilisha uzalishaji wao na kuongeza kipato kwa muda mrefu.

🗓 Tarehe: 1–9 Agosti 2026
📍 Mahali: Viwanja vya Nane Nane, Njiro (Femi), Jiji la Arusha
🎯 Kaulimbiu: "Tambua Soko; Ongeza Tija Kutekeleza DIRA 2050."