Na MKULIMA JEMBE BLOG
NI JUHUDI ZETU VIJIJI KUWA MIJI
Parachichi ni miongoni mwa mazao ya matunda yanayozidi kupata umaarufu kutokana na matumizi yake katika chakula, vinywaji, vipodozi, bidhaa za afya na viwanda vya kuchakata mafuta. Kwa mkulima anayelima kwa mtazamo wa kibiashara, parachichi si tunda la kula pekee, bali ni zao linaloweza kuwa chanzo cha biashara kuanzia shambani hadi kwenye viwanda vya kuchakata.
Changamoto kubwa kwa wakulima wengi si uzalishaji pekee, bali ni namna ya kupata thamani zaidi baada ya kuvuna. Mkulima anaweza kuuza parachichi ghafi kwa bei fulani, lakini akichakata sehemu ya mazao yake kuwa mafuta, siagi ya parachichi, bidhaa za vipodozi au bidhaa nyingine, anaweza kujenga vyanzo vya mapato vinavyokwenda zaidi ya kuuza tunda lenyewe.
Kwa hiyo, swali muhimu si “Parachichi linauzwa kwa bei gani?” bali ni “Ninawezaje kuongeza thamani ya kila parachichi nililolima?”
PARACHICHI NI ZAO LA BIASHARA, SI TUNDA LA KULA PEKEE
Parachichi lina matumizi mengi katika maisha ya kila siku. Nyama yake hutumika katika chakula, saladi, sandwichi, vinywaji na vyakula mbalimbali. Mafuta yake hutumika katika mapishi, vipodozi na bidhaa za ngozi.
Mbegu na maganda pia zinaweza kuwa na matumizi katika baadhi ya mifumo ya uchakataji na utafiti wa bidhaa, ingawa matumizi hayo yanahitaji utafiti wa usalama, teknolojia sahihi na udhibiti unaohitajika kabla ya kuuzwa kama bidhaa ya matumizi ya binadamu au vipodozi.
Hii ina maana kwamba mkulima anaweza kujenga biashara yenye ngazi kadhaa:
Miche → shamba → parachichi safi → upangaji na ufungashaji → uchakataji → bidhaa → chapa → soko.
Mkulima anayefikia hatua hizi anakuwa amehama kutoka kuwa muuzaji wa mazao ghafi na kuanza kuwa mzalishaji wa bidhaa zenye thamani zaidi.
JINSI YA KUANZA KILIMO CHA PARACHICHI KWA MTAZAMO WA KIBIASHARA
1. CHAGUA ENEO LINALOFAA
Parachichi linahitaji mazingira yanayofaa kulingana na aina inayolimwa. Kabla ya kuanzisha shamba kubwa, mkulima anapaswa kuangalia:
hali ya hewa;
mvua;
upatikanaji wa maji;
aina ya udongo;
mwinuko wa eneo;
mifereji ya maji;
upatikanaji wa barabara;
masoko;
huduma za pembejeo;
upatikanaji wa wataalamu wa kilimo.
Udongo unaotuamisha maji kwa muda mrefu unaweza kuleta matatizo makubwa kwenye mizizi. Kwa hiyo, mifereji mizuri ya maji ni jambo la msingi.
Mkulima anayepanga kilimo cha kibiashara anapaswa pia kufanya uchunguzi wa udongo kabla ya kuanzisha shamba kubwa.
2. CHAGUA MICHE BORA
Miche ndiyo msingi wa shamba la parachichi.
Mkulima hapaswi kununua miche kwa sababu tu inaonekana mizuri. Ni muhimu kujua:
aina ya parachichi;
chanzo cha miche;
ubora wa miche;
uwezo wa aina hiyo kustawi katika eneo husika;
mahitaji ya soko;
muda wa kufikia uzalishaji;
uwezo wa kustahimili changamoto mbalimbali.
Kwa biashara ya kuuza nje au kusindika, mkulima anapaswa kuwasiliana na wanunuzi na wasindikaji kabla ya kupanda ekari nyingi.
Hii ni kwa sababu soko linapaswa kuongoza uzalishaji.
Usipande maelfu ya miti halafu uanze kuuliza mnunuzi baada ya miaka kadhaa.
3. ANDAA SHAMBA KWA USAHIHI
Baada ya kuchagua eneo, mkulima anatakiwa kuandaa shamba.
Hatua muhimu zinaweza kujumuisha:
kusafisha eneo;
kupima shamba;
kupanga mistari;
kuchimba mashimo kwa vipimo vinavyoshauriwa na mtaalamu kulingana na aina na mazingira;
kuweka mboji au mbolea iliyooza vizuri pale inapopendekezwa;
kupanda miche kwa uangalifu;
kuweka matandazo;
kuanzisha mfumo wa umwagiliaji pale unapohitajika.
Spacing si jambo la kuchukulia kawaida. Umbali wa miti unatakiwa kuzingatia aina ya mti, rutuba ya udongo, mfumo wa kupogoa na usimamizi wa shamba.
4. MAJI NI MAISHA YA SHAMBA LA PARACHICHI
Maji mengi kupita kiasi yanaweza kuwa tatizo kama ilivyo kwa ukame.
Mkulima anapaswa kulenga kupata unyevu unaofaa kwenye eneo la mizizi bila kusababisha maji kusimama.
Katika maeneo yenye uhaba wa mvua, mfumo wa umwagiliaji wa kisasa unaweza kusaidia kudhibiti upatikanaji wa maji.
Mifumo ya drip irrigation inaweza kusaidia kutumia maji kwa ufanisi zaidi, hasa pale inapopangwa na kusimamiwa vizuri.
Lakini mkulima asifanye uamuzi wa mfumo wa umwagiliaji kwa kuangalia vifaa pekee. Anapaswa kuangalia:
chanzo cha maji + kiasi cha maji + mahitaji ya miti + udongo + gharama za uendeshaji.
5. LISHE YA PARACHICHI IWE KWA MPANGO
Mkulima anapaswa kuacha tabia ya kuweka mbolea bila kujua mahitaji ya shamba.
Uchunguzi wa udongo unaweza kusaidia kuelewa hali ya rutuba na kutoa msingi wa mpango wa lishe.
Virutubisho muhimu vinavyohusika katika ukuaji wa mimea ni pamoja na nitrogen, phosphorus, potassium pamoja na virutubisho vidogo kama zinc, boron, calcium na magnesium, lakini kiasi na muda wa matumizi vinapaswa kuongozwa na uchambuzi wa udongo, hatua ya ukuaji wa mti na ushauri wa kitaalamu.
Mbolea nyingi si sawa na mavuno mengi.
Kilimo bora kinahitaji usahihi.
6. KUPALILIA, KUPUNGUZA MATAWI NA KUSIMAMIA MWONEKANO WA MTI
Miti ya parachichi ikiachwa bila usimamizi inaweza kuwa na matawi mengi, kufanya taji kuwa zito na kuathiri mwanga na hewa ndani ya mti.
Kupogoa kwa mpango kunaweza kusaidia:
kudhibiti ukubwa wa mti;
kurahisisha uvunaji;
kuboresha mwonekano wa taji;
kurahisisha shughuli za shambani;
kusaidia usimamizi wa uzalishaji.
Hata hivyo, kupogoa kupita kiasi kunaweza pia kuleta madhara. Hivyo, mkulima anapaswa kujifunza namna sahihi ya kupogoa kulingana na aina na umri wa mti.
7. VISUMBUFU NA MAGONJWA: MKULIMA ASISUBIRI MMEA UANGUKE
Parachichi linaweza kushambuliwa na wadudu na magonjwa mbalimbali.
Tatizo kubwa ni pale mkulima anaposubiri dalili kuwa kubwa ndipo aanze kuchukua hatua.
Mfumo mzuri wa usimamizi unapaswa kuhusisha:
ukaguzi wa shamba mara kwa mara;
usafi wa shamba;
matumizi ya miche bora;
ufuatiliaji wa dalili;
matumizi sahihi ya njia za kibaiolojia pale zinapofaa;
matumizi sahihi ya viuatilifu vilivyosajiliwa pale inapohitajika;
kuzingatia dozi na muda wa kusubiri kabla ya kuvuna.
Usitumie dawa kwa mazoea.
Dawa isiyotumika kwa usahihi inaweza kuongeza gharama, kuathiri mazingira, kuacha mabaki yasiyotakiwa na kupunguza ubora wa bidhaa.
8. UKULIMA WA PARACHICHI UNAHITAJI TAKWIMU
Mkulima wa biashara anatakiwa kuwa na daftari.
Andika:
idadi ya miti;
tarehe za kupanda;
gharama za miche;
gharama za mbolea;
gharama za dawa;
gharama za kazi;
matumizi ya maji;
kiasi cha mavuno;
bei ya kuuza;
mnunuzi;
kiasi kilichokataliwa;
gharama za usafirishaji.
Kwa mfano:
Faida = Mapato yote – Gharama zote.
Bila kumbukumbu, mkulima anaweza kudhani amepata faida kwa sababu tu ameuza mazao mengi.
UVUNAJI WA PARACHICHI: HAPA NDIPO BIASHARA INAWEZA KUPANDA AU KUSHUKA
Parachichi likivunwa kabla ya kufikia ukomavu unaofaa linaweza kuwa na ubora mdogo.
Likichelewa kuvunwa linaweza kuathiriwa na uharibifu, kupungua kwa ubora au kuanguka.
Mkulima anatakiwa kujifunza viashiria vya ukomavu vinavyofaa kwa aina anayolima na soko analolenga.
Kwa soko la mbali, uvunaji, ufungashaji na usafirishaji vinahitaji umakini mkubwa kwa sababu parachichi linaweza kuumia kwa urahisi.
BAADA YA KUVUNA: USIPOTEZE THAMANI
Hapa ndipo dhana ya kuongeza thamani inapoanza.
Parachichi linaweza kugawanywa katika makundi kadhaa:
Daraja la kwanza
Parachichi lenye ukubwa, umbo, ubora na mwonekano unaokidhi soko fulani.
Daraja la pili
Matunda ambayo yanaweza kuwa na ubora mzuri wa ndani lakini hayakidhi baadhi ya viwango vya mwonekano wa soko la fresh.
Parachichi lililokataliwa
Matunda yaliyoharibika au yasiyofaa kwa matumizi ya chakula hayapaswi kuingizwa kiholela kwenye bidhaa za chakula. Yanahitaji kushughulikiwa kwa mfumo salama wa taka au matumizi mengine yanayoruhusiwa.
Hapa ndipo kituo cha ukusanyaji na uchambuzi kinakuwa muhimu.
BIDHAA YA KWANZA: MAFUTA YA PARACHICHI
Mafuta ya parachichi ni moja ya bidhaa zinazoweza kutengenezwa kutokana na tunda hilo.
Kwa kiwango cha viwanda, mchakato unaweza kuhusisha:
Parachichi → kuchagua → kuosha → kuondoa sehemu zisizohitajika → kusaga/kupasua → kuchakata massa → kutenganisha mafuta → kuchuja → kuhifadhi → kufungasha.
Njia ya uchakataji inategemea aina ya bidhaa na kiwango cha teknolojia.
Mafuta yanaweza kuuzwa kwa matumizi mbalimbali, lakini bidhaa ya kibiashara inahitaji kuhakikisha:
usafi;
ubora;
uthabiti wa bidhaa;
ufungashaji;
lebo;
taarifa za bidhaa;
usalama wa chakula;
viwango vinavyohitajika na mamlaka husika.
BIDHAA YA PILI: SIAGI YA PARACHICHI
Nyama ya parachichi inaweza kutumika kutengeneza bidhaa ya aina ya spread au avocado butter kwa matumizi ya chakula.
Mchakato wa msingi unaweza kuhusisha:
Parachichi → kuchagua → kuosha → kuchambua → kutoa nyama → kusaga → kuongeza viungo vinavyoruhusiwa → kudhibiti ubora → kufungasha → kuhifadhi.
Changamoto kubwa hapa ni uhifadhi wa ubora na kuzuia bidhaa kubadilika rangi au kuharibika haraka.
Hivyo, mjasiriamali anahitaji utaalamu wa teknolojia ya chakula, usafi wa uzalishaji na mfumo sahihi wa kuhifadhi.
BIDHAA YA TATU: JUICE NA SMOOTHIE
Parachichi linaweza kutumika katika vinywaji na bidhaa za smoothie.
Lakini kwa biashara, mjasiriamali hapaswi kuchanganya tu parachichi na maji na kuanza kuuza.
Anahitaji kuelewa:
usalama wa chakula;
formulation;
shelf life;
pH;
ufungashaji;
cold chain inapohitajika;
pasteurization au teknolojia nyingine inayofaa kwa bidhaa husika;
lebo;
uhifadhi.
Bidhaa yenye jina zuri lakini inayoharibika haraka inaweza kumwangusha mjasiriamali.
BIDHAA YA NNE: ICE CREAM YA PARACHICHI
Parachichi linaweza kutumika kama kiungo katika kutengeneza dessert na ice cream.
Hii ni fursa nzuri kwa vijana na wajasiriamali wa mijini.
Badala ya kuuza parachichi moja kwa moja, mjasiriamali anaweza kuuza:
Avocado ice cream
Avocado dessert
Avocado smoothie
Avocado yoghurt-based products
Lakini kila bidhaa inahitaji formulation na udhibiti wa usalama wa chakula unaolingana na aina yake.
BIDHAA YA TANO: PARACHICHI KWA AJILI YA VIPODOZI
Mafuta ya parachichi yanaweza kutumika kama kiungo katika baadhi ya bidhaa za vipodozi.
Bidhaa zinazoweza kutengenezwa na mtaalamu zinaweza kujumuisha:
mafuta ya ngozi;
body butter;
cream;
hair products;
soap;
lip-care products.
Hapa mkulima anaweza kuingia kwenye mnyororo wa thamani kwa kuuza malighafi kwa kiwanda au kuingia ubia na mzalishaji wa vipodozi.
Usalama ni muhimu sana.
Bidhaa za vipodozi zinazouzwa kibiashara zinahitaji kuzingatia mahitaji ya usajili, ubora, usafi, lebo na mamlaka husika.
SABUNI YA MAFUTA YA PARACHICHI
Mafuta yanaweza kuwa kiungo katika utengenezaji wa sabuni.
Kwa mjasiriamali mdogo, hii inaweza kuwa fursa ya kutengeneza bidhaa yenye chapa ya eneo.
Mfano wa bidhaa:
“Geita Avocado Soap”
au
“Tanzania Avocado Natural Soap.”
Lakini sabuni ya kibiashara inahitaji formulation sahihi, vipimo, usalama wa mtumiaji na uzingatiaji wa viwango vinavyotakiwa.
BIDHAA YA SITA: UNGA AU POWDER YA PARACHICHI
Teknolojia ya ukaushaji inaweza kutumika kutengeneza unga/powder kutoka kwenye sehemu inayofaa ya tunda kwa matumizi maalumu.
Mchakato unaweza kuhusisha:
uchaguzi → kuosha → kuchambua → kukata → kudhibiti oxidation → kukausha kwa teknolojia inayofaa → kusaga → kuchuja → kufungasha.
Hapa ndipo teknolojia ya chakula inakuwa muhimu sana.
Kukausha tu kwa jua bila kudhibiti usafi, unyevu na ubora kunaweza kusababisha bidhaa isiyofaa kwa soko la chakula.
JE, MBEGU YA PARACHICHI INAWEZA KUWA BIDHAA?
Mbegu ya parachichi imekuwa ikifanyiwa utafiti kwa matumizi mbalimbali, lakini mkulima anapaswa kuwa mwangalifu sana kuhusu madai ya kiafya na matumizi ya mbegu kama chakula.
Si kila kitu kinachosemwa kwenye mitandao kuhusu mbegu ya parachichi ni salama au kimethibitishwa.
Kwa upande wa biashara, mbegu inaweza kuangaliwa kwa matumizi ya viwandani au utafiti wa bidhaa pale ambapo teknolojia, usalama na kanuni husika vinaruhusu.
Usimshauri mlaji kutumia bidhaa ya mbegu ya parachichi kama dawa bila ushahidi wa kisayansi na idhini zinazohitajika.
MAGANDA YA PARACHICHI: TAKA AU MALIGHAFI?
Katika kiwanda cha kuchakata parachichi, maganda yanaweza kuwa sehemu kubwa ya mabaki.
Badala ya kuyatupa ovyo, yanaweza kuchunguzwa kwa matumizi mengine ya kiuchumi kama vile uzalishaji wa mboji au matumizi mengine ya viwandani yanayoruhusiwa.
Hii inaingia kwenye dhana ya:
“ZERO WASTE AGRICULTURE”
Maana yake ni kutafuta matumizi bora ya sehemu nyingi za malighafi badala ya kutengeneza taka nyingi.
MKULIMA ANAWEZA KUJENGA KIOTA CHA BIASHARA
Fikiria mkulima mwenye shamba la parachichi.
Badala ya kuwa na biashara moja ya kuuza matunda, anaweza kuwa na biashara kadhaa:
1. Miche ya parachichi
Anazalisha miche bora kwa wakulima wengine.
2. Matunda
Anauza parachichi safi.
3. Kituo cha ukusanyaji
Anakusanya parachichi kutoka kwa wakulima wengine.
4. Ufungashaji
Anapanga na kufungasha kwa viwango vya soko.
5. Mafuta
Anachakata sehemu ya matunda kuwa mafuta.
6. Vipodozi
Anaingia ubia na watengenezaji wa bidhaa za ngozi.
7. Mbolea
Mabaki ya kikaboni yanatumika kwenye mfumo salama wa kutengeneza mboji.
Hapo ndipo mnyororo wa thamani unapojengwa.
VIJANA WANAWEZA KUPATA AJIRA KUPITIA PARACHICHI
Sekta hii haihitaji mkulima pekee.
Inahitaji:
wataalamu wa kilimo;
wauzaji wa pembejeo;
mafundi wa umwagiliaji;
wakusanyaji;
madereva;
wafungashaji;
wataalamu wa chakula;
wabunifu wa vifungashio;
wapiga picha;
wataalamu wa masoko;
wauzaji;
wataalamu wa biashara mtandaoni.
Kwa hiyo, parachichi linaweza kuwa sehemu ya uchumi mpana wa vijijini.
USHIRIKA UNAWEZA KUMSAIDIA MKULIMA
Mkulima mdogo anaweza kushindwa kumiliki mashine ya kuchakata mafuta peke yake.
Lakini wakulima 50, 100 au 500 wanaweza kuunda mfumo wa pamoja.
Mfumo unaweza kuwa:
Wakulima → Ushirika → Kituo cha ukusanyaji → Kiwanda kidogo → Bidhaa → Soko.
Faida ya mfumo huu ni kuongeza uwezo wa kujadiliana bei, kupunguza gharama za uchakataji na kujenga chapa ya pamoja.
MFUMO WA BIASHARA UNAOWEZA KUTUMIKA
NGAZI YA KWANZA
Lima parachichi.
NGAZI YA PILI
Panga na kufungasha.
NGAZI YA TATU
Uza kwa masoko ya ndani.
NGAZI YA NNE
Tafuta wanunuzi wa jumla.
NGAZI YA TANO
Anzisha kituo kidogo cha kuchakata.
NGAZI YA SITA
Tengeneza bidhaa.
NGAZI YA SABA
Jenga chapa.
NGAZI YA NANE
Tafuta masoko ya kitaifa na kimataifa.
Huu ni mchakato wa muda. Si lazima mkulima aanze na kiwanda kikubwa.
KOSA KUBWA: KUFIKIRI KUONGEZA THAMANI NI KUNUNUA MASHINE PEKE YAKE
Mjasiriamali akiona mafuta ya parachichi yanauzwa bei kubwa anaweza kukimbilia kununua mashine.
Huo unaweza kuwa mwanzo wa tatizo.
Kabla ya kununua mashine, jiulize:
Nitanunua malighafi kutoka wapi?
Nitachakata kiasi gani kwa siku?
Nani atanunua bidhaa?
Gharama ya umeme ni kiasi gani?
Nitapata vifungashio wapi?
Bidhaa itahifadhiwa kwa muda gani?
Nitahitaji usajili na vibali gani?
Bei ya soko ni kiasi gani?
Ninaweza kuzalisha kwa faida?
Mashine bila soko inaweza kuwa chuma kilicholala.
UFUNGASHAJI NI SEHEMU YA BIDHAA
Mafuta mazuri yakifungwa kwenye chupa isiyo na mvuto yanaweza kushindwa kushindana sokoni.
Mjasiriamali anatakiwa kuangalia:
jina la bidhaa;
logo;
chupa;
ukubwa;
lebo;
tarehe;
batch number;
taarifa zinazotakiwa;
maelekezo ya matumizi;
tahadhari;
mawasiliano ya mtengenezaji.
Packaging ni muuzaji wa kwanza wa bidhaa.
JENGA CHAPA YA PARACHICHI YA TANZANIA
Tanzania ina uwezo wa kujenga bidhaa zinazotambulika kwa jina la eneo.
Mfano:
AVOCADO OIL – TANZANIA
au chapa inayotokana na eneo la uzalishaji.
Lakini chapa haijengwi kwa jina pekee.
Inahitaji:
Ubora + Ufungashaji + Usalama + Uaminifu + Masoko.
MASOKO YA PARACHICHI
Mkulima anaweza kulenga:
masoko ya ndani;
hoteli;
migahawa;
supermarkets;
wasindikaji;
wafanyabiashara wa jumla;
viwanda;
wauzaji wa vipodozi;
masoko ya kikanda;
masoko ya nje pale mahitaji na viwango vinapotimizwa.
Kwa masoko yenye viwango vya juu, mkulima anahitaji kufuata masharti ya ubora, usalama wa chakula, traceability na mahitaji ya mnunuzi.
TEKNOLOJIA INAWEZA KUMSAIDIA MKULIMA
Simu inaweza kuwa chombo cha biashara.
Mkulima anaweza kutumia:
WhatsApp;
Facebook;
TikTok;
Instagram;
tovuti;
mifumo ya taarifa za masoko;
programu za usimamizi wa shamba.
Anaweza kupiga picha za shamba, kuweka taarifa za mavuno na kuwasiliana moja kwa moja na wanunuzi.
Lakini zaidi ya kutangaza, teknolojia inaweza kusaidia kuhifadhi kumbukumbu za:
gharama → uzalishaji → mauzo → faida.
PARACHICHI NA KILIMO HIFADHI
Mkulima anatakiwa kuangalia ardhi kama mtaji.
Usimamizi mzuri unaweza kuhusisha:
kuzuia mmomonyoko;
kutumia matandazo;
kutunza viumbe hai;
kusimamia maji;
kutumia mbolea kwa usahihi;
kupunguza matumizi yasiyo ya lazima ya kemikali;
kutunza maeneo ya maji.
Kilimo chenye faida hakipaswi kuharibu msingi wa uzalishaji wa miaka ijayo.
MPANGO WA KUANZA BIASHARA NDOGO YA PARACHICHI
Mkulima mwenye mtaji mdogo anaweza kuanza kwa hatua.
HATUA YA 1
Anzisha shamba dogo linaloweza kusimamiwa vizuri.
HATUA YA 2
Jenga soko kabla ya mavuno makubwa.
HATUA YA 3
Ungana na wakulima wengine.
HATUA YA 4
Tengeneza kituo cha ukusanyaji.
HATUA YA 5
Anza na ufungashaji.
HATUA YA 6
Baada ya kupata malighafi ya kutosha, fikiria uchakataji.
HATUA YA 7
Fanya majaribio ya bidhaa.
HATUA YA 8
Pima ubora na usalama.
HATUA YA 9
Sajili bidhaa na biashara kulingana na mahitaji ya mamlaka.
HATUA YA 10
Jenga chapa na kuingia kwenye masoko mapana.
MFANO WA MNYORORO WA THAMANI
Mkulima
↓
Parachichi
↓
Upangaji
↓
Ufungashaji
↓
Soko la fresh
AU
↓
Kiwanda
↓
Mafuta
↓
Vipodozi
↓
Sabuni
↓
Bidhaa nyingine
Hapo ndipo thamani ya zao inavyoongezeka.
KWA NINI MKULIMA ASITEGEMEE BEI YA TUNDA PEKE YAKE?
Bei ya mazao inaweza kubadilika kutokana na:
msimu;
uzalishaji;
mahitaji;
gharama za usafirishaji;
ubora;
ushindani;
soko la ndani na nje.
Mkulima anayezalisha tunda pekee anategemea zaidi bei ya siku.
Lakini anayekuwa na uwezo wa kuchakata sehemu ya zao anaweza kuwa na njia nyingine ya kupata mapato.
Hii haimaanishi kila mkulima lazima ajenge kiwanda.
Inaweza kuwa:
Mkulima → Ushirika → Kiwanda cha pamoja.
ELIMU MUHIMU KWA MKULIMA
Usichukulie kila parachichi kuwa bidhaa moja.
Kila daraja linaweza kuwa na soko tofauti.
Daraja A: soko la fresh.
Daraja B: wasindikaji.
Matunda yenye kasoro ndogo: yanaweza kwenda kwenye matumizi yanayoruhusiwa baada ya kuhakikisha usalama na ubora.
Mabaki yasiyofaa kwa chakula: yanaweza kuelekezwa kwenye mfumo salama wa taka za kikaboni au matumizi mengine yanayoruhusiwa.
Hii inaweza kupunguza upotevu na kuongeza ufanisi wa biashara.
CHANGAMOTO AMBAZO MKULIMA ANAPASWA KUJIANDAA NAZO
Kilimo cha parachichi kina fursa kubwa, lakini si biashara ya kupata fedha za haraka.
Changamoto zinaweza kujumuisha:
gharama za kuanzisha shamba;
kusubiri hadi miti kuanza kutoa mavuno ya kibiashara;
magonjwa na visumbufu;
ukosefu wa maji;
mabadiliko ya tabianchi;
usafirishaji;
upotevu baada ya kuvuna;
mabadiliko ya bei;
kukosa soko la uhakika;
ubora usiokidhi mahitaji ya mnunuzi;
gharama za uchakataji.
Suluhisho si kukata tamaa.
Suluhisho ni kupanga biashara kabla ya kuzalisha kwa kiwango kikubwa.
PARACHICHI LINAWEZA KUWA KIWANDA CHA MKULIMA
Parachichi linaweza kuonekana kama tunda moja, lakini ndani yake kuna mnyororo mkubwa wa thamani.
Kuanzia:
miche → shamba → matunda → upangaji → ufungashaji → mafuta → vipodozi → sabuni → bidhaa za chakula → masoko.
Hii ndiyo maana mkulima wa kisasa hapaswi kuangalia shamba pekee.
Anapaswa kuangalia soko, teknolojia, uchakataji na thamani ya bidhaa.
Kama mkulima analima parachichi na kuuza yote ghafi, bado anaweza kupata kipato.
Lakini kama wakulima wataungana, wakajenga vituo vya ukusanyaji, wakaanzisha uchakataji, wakajenga chapa na kutafuta masoko ya uhakika, zao hili linaweza kutoa ajira na biashara nyingi zaidi katika maeneo ya vijijini.
Parachichi si tunda tu.
Ni malighafi ya biashara.
Ni chanzo cha ajira.
Ni fursa ya viwanda vidogo na vikubwa.
Na kwa mkulima anayefikiria kwa mtazamo wa miaka mingi, swali la msingi linabaki kuwa:
“Kwa nini niuze parachichi moja kwa moja wakati ninaweza kuuza bidhaa inayotokana na parachichi?”
MKULIMA JEMBE BLOG
NI JUHUDI ZETU VIJIJI KUWA MIJI
No comments:
Post a Comment