Kupanda kwa kina cha bahari si tena jambo linaloweza kuonekana kama tishio la mbali linalohusu vizazi vijavyo. Ni changamoto inayogusa maisha ya watu, uchumi, miundombinu, usalama wa maji, mazingira na mustakabali wa jamii zinazoishi katika maeneo ya pwani.
Katika mazingira hayo, Tanzania imetoa wito kwa Jumuiya ya Kimataifa kuongeza kasi ya upatikanaji wa fedha za mabadiliko ya tabianchi, teknolojia na mifumo madhubuti ya tahadhari za mapema ili kuzisaidia nchi zinazoendelea kukabiliana na athari zinazoongezeka za kupanda kwa kina cha bahari.
Akihutubia Mkutano wa Ngazi ya Juu wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa kuhusu kupanda kwa kina cha bahari mjini New York, Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius John Ndejembi, amesema tatizo hilo si tishio la siku zijazo tena, bali tayari linaathiri maisha ya watu, uchumi na mifumo ya ikolojia duniani.
Mkutano huo ulifanyika tarehe 24 Septemba 2026 katika Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa, New York, ukiwa sehemu ya shughuli za Mkutano wa 81 wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa. Umoja wa Mataifa uliueleza mkutano huo kuwa jukwaa la kuimarisha uongozi wa kisiasa, uelewa wa pamoja, ushirikiano wa kimataifa na hatua za vitendo dhidi ya tishio la kupanda kwa kina cha bahari.
TANZANIA NA UHALISIA WA MAISHA YA PWANI
Kwa Tanzania, mjadala huu una uzito wa kipekee kutokana na ukanda wake wa pwani ya Bahari ya Hindi, pamoja na Zanzibar na visiwa vingine.
Maeneo haya si maeneo ya kijiografia pekee. Ni sehemu ambako watu wanaishi na ambako shughuli mbalimbali za kiuchumi zinafanyika. Uvuvi, utalii, biashara, usafiri wa baharini na shughuli nyingine za uchumi wa buluu zinategemea afya na uthabiti wa mazingira ya pwani na bahari.
Kwa hiyo, bahari inapobadilika, athari zake haziishii kwenye mazingira. Zinaweza kuingia katika maisha ya kila siku ya wananchi na katika uchumi wa taifa.
Mmomonyoko wa fukwe, kuingia kwa maji ya chumvi katika vyanzo vya maji baridi na mafuriko ni miongoni mwa vitisho vinavyoweza kuathiri wananchi, miundombinu na mafanikio ya maendeleo.
Umoja wa Mataifa wenyewe umeeleza kwamba kupanda kwa kina cha bahari tayari kunaathiri jamii na uchumi katika maeneo mbalimbali, huku kukiongeza hatari ya mafuriko ya pwani, mmomonyoko, kuingia kwa maji ya chumvi na kupotea kwa mifumo ya ikolojia na bayoanuai.
Hivyo, kauli kwamba tatizo hili “si tishio la siku zijazo tena” inapaswa kueleweka katika muktadha mpana: hatari tayari ipo, huku kiwango chake na athari zake zikitofautiana kutoka eneo moja hadi jingine.
MMOMONYOKO WA FUKWE: WAKATI BAHARI INAPOKARIBIA ZAIDI ARDHI
Moja ya changamoto zinazohusishwa na mabadiliko katika mazingira ya pwani ni mmomonyoko wa fukwe.
Fukwe si mapambo ya mandhari pekee. Zina nafasi katika utalii, makazi, ulinzi wa maeneo ya nchi kavu na shughuli mbalimbali za kiuchumi.
Mmomonyoko unapokuwa mkubwa unaweza kubadilisha umbo la pwani, kuathiri miundombinu iliyojengwa karibu na bahari na kupunguza maeneo yanayotumiwa na jamii.
Ni muhimu pia kuelewa kisayansi kwamba si kila mmomonyoko wa pwani unatokana na kupanda kwa kina cha bahari pekee. Mawimbi, dhoruba, mikondo ya bahari, upatikanaji wa mashapo, ujenzi na matumizi ya ardhi vinaweza pia kuchangia.
Ndiyo maana takwimu na teknolojia ni muhimu.
Ili mamlaka zijue hatua gani zichukuliwe, ni lazima ziwe na uwezo wa kujua:
ni maeneo gani yanamomonyoka;
kasi ya mmomonyoko ni kiasi gani;
mabadiliko yanatokea kwa kipindi gani;
ni miundombinu gani iko katika hatari;
na ni hatua gani inaweza kuwa na ufanisi zaidi katika eneo husika.
Hapa ndipo wito wa Tanzania wa kuongeza upatikanaji wa teknolojia na takwimu za tabianchi unapokuwa na maana ya moja kwa moja.
MAJI YA CHUMVI: TISHIO LINALOWEZA KUFIKA NDANI YA ARDHI
Athari nyingine muhimu ni kuingia kwa maji ya chumvi katika vyanzo vya maji baridi.
Kwa maeneo ya pwani na visiwa, maji ya chini ya ardhi yanaweza kuwa sehemu muhimu ya upatikanaji wa maji. Mabadiliko katika mazingira ya pwani yanaweza kuongeza hatari ya chumvi kuingia katika baadhi ya mifumo hiyo.
Hili linapofanyika, suala linabadilika kutoka kuwa changamoto ya bahari na kuwa suala la usalama wa maji.
Maji ni msingi wa maisha, afya, usafi, kilimo na shughuli za kiuchumi.
Kwa hiyo, kulinda maeneo ya pwani dhidi ya athari za kupanda kwa kina cha bahari ni pia sehemu ya kulinda mifumo ya maji inayotegemewa na wananchi.
Umoja wa Mataifa umeorodhesha usalama wa maji na chakula miongoni mwa maeneo yanayoweza kuathiriwa na kupanda kwa kina cha bahari.
MAFURIKO YA PWANI NA UMUHIMU WA TAHADHARI ZA MAPEMA
Mafuriko ya pwani yanaweza kuwa na madhara makubwa kwa jamii, hasa pale yanapotokea katika maeneo yenye watu wengi au miundombinu muhimu.
Hapa ndipo mifumo ya tahadhari za mapema inapokuwa sehemu muhimu ya mkakati wa kukabiliana na majanga.
Mfumo wa tahadhari za mapema si simu au ujumbe pekee unaosema kwamba “hatari inakuja”.
Mfumo kamili unahitaji:
Takwimu za hali ya hewa na bahari;
Vituo vya ufuatiliaji;
Utabiri wa kisayansi;
Mawasiliano ya haraka;
Ramani za maeneo hatarishi;
Mipango ya uokoaji;
Jamii zilizoelimishwa;
Taasisi zenye uwezo wa kuchukua hatua.
Kwa mfano, taarifa inaweza kuwa sahihi kabisa kwamba eneo fulani linakabiliwa na hatari ya mafuriko, lakini kama ujumbe hauwafikii wananchi kwa wakati, au wananchi hawajui wafanye nini, mfumo huo hauwezi kutoa manufaa yake yote.
Ndiyo maana Tanzania inapozungumzia mifumo madhubuti ya tahadhari za mapema, suala hilo linapaswa kuangaliwa kama mfumo mzima wa ulinzi wa maisha, si teknolojia pekee.
MIKOKO: ULINZI WA ASILI DHIDI YA HATARI ZA PWANI
Makamu wa Rais ameeleza kuwa Tanzania tayari inachukua hatua kwa kurejesha mikoko na mifumo ya ikolojia, sambamba na kuimarisha ulinzi wa pwani, usalama wa maji na mikakati ya kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi inayoongozwa na jamii.
Mikoko ina umuhimu mkubwa katika maeneo ya pwani kwa sababu hutoa makazi kwa viumbe, husaidia kushikilia mashapo na inaweza kupunguza baadhi ya athari za mawimbi na mmomonyoko.
Kwa Zanzibar, umuhimu huo unaonekana pia katika juhudi za urejeshaji wa mikoko. Picha na taarifa za hivi karibuni kutoka Zanzibar zimeonyesha shughuli za upandaji wa mikoko katika maeneo ya pwani, zikiunganisha uhifadhi wa mazingira na ustahimilivu wa jamii.
Lakini ni muhimu kuelewa jambo moja: mikoko si suluhisho pekee kwa kila tatizo la pwani.
Maeneo mengine yanaweza kuhitaji miundombinu ya kawaida, mipango ya matumizi ya ardhi, mifumo ya maji, tahadhari za mapema na hatua nyingine. Suluhisho bora linaweza kuwa mchanganyiko wa miundombinu na nature-based solutions kulingana na mazingira ya eneo husika.
KWA NINI FEDHA ZA TABIANCHI NI MUHIMU?
Hapa ndipo ujumbe wa Tanzania unapoingia katika mjadala mpana wa kimataifa.
Makamu wa Rais amesisitiza kwamba juhudi za nchi moja moja hazitoshi, akitaka fedha za tabianchi ziwe za kutosha, za uhakika na zinazopatikana kwa urahisi zaidi kwa nchi zinazoendelea na jamii za pwani zilizo katika mazingira hatarishi.
Hili ni suala la msingi kwa sababu kukabiliana na kupanda kwa kina cha bahari kunahitaji uwekezaji.
Inahitaji fedha kwa ajili ya:
ujenzi na ukarabati wa miundombinu himilivu;
mifumo ya tahadhari za mapema;
ufuatiliaji wa bahari na pwani;
tafiti za kisayansi;
usalama wa maji;
urejeshaji wa mikoko;
mipango ya matumizi ya ardhi;
teknolojia;
mafunzo ya wataalamu;
na maandalizi ya jamii.
Umoja wa Mataifa katika mkutano wa 24 Septemba ulisisitiza kwamba changamoto si ukosefu wa suluhisho pekee; suala kubwa ni kuhakikisha suluhisho hizo zinawafikia wanaozihitaji kwa kiwango na kasi inayohitajika.
Kwa hiyo, hoja ya Tanzania kuhusu fedha haiwezi kutenganishwa na hoja ya utekelezaji.
FEDHA “ZA UHAKIKA” ZINA MAANA GANI?
Fedha za uhakika zina umuhimu kwa sababu miradi ya kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi mara nyingi ni ya muda mrefu.
Kwa mfano, urejeshaji wa mikoko hauishii siku ya kupanda miche. Unahitaji:
kupanda → kutunza → kufuatilia → kulinda → kupima matokeo → kurekebisha mpango.
Vivyo hivyo, mfumo wa tahadhari za mapema hauishii kwenye kununua vifaa. Unahitaji matengenezo, wataalamu, data na mifumo ya mawasiliano kwa miaka mingi.
Kwa hiyo, fedha za muda mfupi zinaweza kuwa na manufaa, lakini mipango ya muda mrefu inahitaji mwendelezo wa rasilimali.
TEKNOLOJIA: SILAHA YA TAARIFA KATIKA MAPAMBANO YA TABIANCHI
Teknolojia ni sehemu nyingine ya msingi katika ujumbe wa Tanzania.
Teknolojia inaweza kusaidia katika:
kutambua mabadiliko ya pwani;
kufuatilia kiwango cha maji;
kuchambua data za bahari;
kutengeneza ramani za hatari;
kuboresha utabiri;
kupeleka tahadhari kwa wananchi;
kufuatilia hali ya mikoko;
na kusaidia kupanga miundombinu.
Lakini teknolojia yenyewe haitoshi.
Kuna umuhimu wa kuwa na wataalamu wanaoweza kuitumia, taasisi zinazoweza kuchambua taarifa na jamii inayoweza kuzitumia katika kufanya maamuzi.
Hivyo, Tanzania inapohitaji teknolojia, inahitaji pia uhamishaji wa maarifa na kujenga uwezo wa ndani.
TAKWIMU ZA TABIANCHI NI MSINGI WA MIPANGO
Mkutano wa Umoja wa Mataifa umeweka pia mkazo katika takwimu na sayansi.
Hii ni kwa sababu mipango ya kukabiliana na kupanda kwa kina cha bahari haiwezi kufanywa kwa kubahatisha.
Mamlaka zinahitaji kujua ni eneo gani liko katika hatari kubwa, ni miundombinu gani iko karibu na maeneo hatarishi, mabadiliko yanaenda kwa kasi gani na ni aina gani ya hatua inaweza kupunguza hatari.
Umoja wa Mataifa umetaja sayansi, data na suluhisho pamoja na miundombinu himilivu, urejeshaji wa mikoko, maeneo oevu na miamba ya matumbawe, upangaji wa matumizi ya ardhi unaozingatia hatari na mifumo ya tahadhari za mapema kama maeneo muhimu ya utekelezaji.
Hii inaonyesha kwa nini uwekezaji katika taasisi za utafiti, vyuo, wataalamu wa bahari, wataalamu wa tabianchi na mifumo ya data ni sehemu ya mkakati wa kukabiliana na hatari.
MIUNDOMBINU HIMILIVU: KULINDA MAENDELEO YALIYOFIKIWA
Kupanda kwa kina cha bahari kunaweza kuathiri miundombinu kama barabara, bandari, mifumo ya maji, majengo, nishati na huduma nyingine.
Hivyo, “miundombinu himilivu” maana yake ni kuzingatia hatari za sasa na za baadaye wakati wa kupanga, kubuni, kujenga na kutunza miundombinu.
Kwa Tanzania, hili lina umuhimu mkubwa katika maeneo ya pwani ambako shughuli za kiuchumi zinategemea miundombinu inayounganisha watu, bidhaa na masoko.
Umoja wa Mataifa umeeleza kwamba athari za kupanda kwa kina cha bahari zinaweza kuenea zaidi ya ukanda wa pwani na kugusa bandari, barabara, mifumo ya nishati, minyororo ya usambazaji, ajira na gharama za maisha.
Kwa hiyo, kulinda pwani ni pia kulinda uchumi.
ZANZIBAR NA VISIWA VINGINE: KWA NINI VIKO KWENYE MJADALA HUU?
Kwa Tanzania, Zanzibar ina nafasi muhimu katika mjadala huu kutokana na uhusiano wake wa karibu na bahari.
Uchumi wa visiwa unahusisha shughuli zinazotegemea mazingira ya pwani na bahari. Utalii unahitaji mazingira ya pwani yenye afya. Uvuvi unategemea mifumo ya baharini. Biashara na usafiri wa baharini vinategemea miundombinu ya pwani.
Hivyo, changamoto ya kupanda kwa kina cha bahari inapogusa mazingira haya, inaweza pia kugusa sehemu mbalimbali za uchumi wa buluu.
Hii ndiyo sababu utekelezaji wa dhamira za kimataifa unaweza kuwa na umuhimu kwa Tanzania katika kulinda jamii za pwani, hasa Zanzibar, pamoja na sekta ya utalii, uvuvi na shughuli nyingine zinazotegemea bahari.
UCHUMI WA BULUU NA TABIANCHI: MAMBO MAWILI YANAYOKUTANA
Uchumi wa buluu mara nyingi hujadiliwa kwa kuangalia namna rasilimali za bahari zinavyoweza kuchangia maendeleo.
Lakini kuna swali muhimu:
Je, uchumi wa buluu unaweza kukua ikiwa mazingira ya bahari na pwani yanaendelea kuwa hatarini?
Hapo ndipo sera za tabianchi zinapokutana na uchumi wa buluu.
Uvuvi unahitaji mifumo ya ikolojia yenye afya.
Utalii unahitaji fukwe na mazingira ya bahari yanayovutia na salama.
Usafiri wa baharini unahitaji bandari na miundombinu inayoweza kuhimili hatari.
Jamii zinahitaji maji na makazi salama.
Kwa hiyo, uwekezaji katika ustahimilivu wa pwani unaweza pia kuonekana kama uwekezaji katika mustakabali wa uchumi wa buluu.
MKUTANO WA SEPTEMBA 24, 2026: KUTOKA 2024 HADI HATUA ZA UTEKELEZAJI
Mkutano wa tarehe 24 Septemba 2026 ulikuwa mwendelezo wa mchakato wa kimataifa ambao Umoja wa Mataifa uliupa uzito zaidi mwaka 2024.
Umoja wa Mataifa unaeleza kwamba mkutano wa 2026 ulifanyika kwa mujibu wa Decision 78/558 ya tarehe 1 Agosti 2024, ambayo iliimarisha hatua na ushirikiano kuhusu kupanda kwa kina cha bahari.
Mkutano wa 2026 ulikuwa na lengo la kuangalia namna ya kujenga suluhisho pana na ahadi zinazoweza kutekelezwa, huku ukizingatia nchi za visiwa vidogo zinazoendelea na maeneo ya pwani yaliyo katika hatari.
Kwa hiyo, safari kutoka 2024 hadi 2026 inaonyesha mabadiliko kutoka kuweka suala kwenye ajenda ya kimataifa kuelekea kuzungumzia zaidi utekelezaji na rasilimali.
AZIMIO LA PAMOJA: KWA NINI NI MUHIMU?
Mkutano huo ulifikia kupitishwa kwa Political Declaration kuhusu kupanda kwa kina cha bahari. Taarifa rasmi ya Umoja wa Mataifa inaonyesha kwamba Azimio hilo lilipitishwa katika mkutano huo.
Tanzania imeunga mkono kupitishwa kwa Azimio hilo kwa makubaliano ya pamoja, huku ikisisitiza umuhimu wa dunia kuhamisha mjadala kutoka katika ahadi kwenda kwenye utekelezaji wenye matokeo.
Hili ndilo eneo ambalo utekelezaji utakuwa muhimu zaidi.
Azimio linaweza kuweka mwelekeo wa kisiasa na kuimarisha ushirikiano. Lakini matokeo halisi yataonekana katika mambo kama:
fedha zinazopatikana;
miradi inayotekelezwa;
teknolojia inayofikishwa;
jamii zinazofikiwa;
miundombinu inayolindwa;
mifumo ya tahadhari inayofanya kazi;
na uwezo wa nchi kujiandaa kwa athari zinazoweza kuepukika.
Kwa maneno mengine, kipimo cha mwisho si ukubwa wa tamko, bali uwezo wa kuligeuza kuwa hatua zinazogusa maisha ya watu.
CHANGAMOTO YA “AHADI” NA “UTEKELEZAJI”
Ujumbe wa Tanzania kwamba dunia ihame kutoka katika ahadi kwenda kwenye utekelezaji unaibua swali muhimu katika sera za tabianchi:
Ni kwa namna gani ahadi za kimataifa zinageuzwa kuwa matokeo katika jamii?
Mfano rahisi ni mfumo wa tahadhari za mapema.
Inaweza kuwa na vifaa vya kisasa lakini:
kama havina matengenezo, vinaweza kushindwa;
kama hakuna wataalamu, data inaweza kutotumika ipasavyo;
kama wananchi hawapati taarifa, tahadhari haifiki;
kama hakuna mpango wa uokoaji, taarifa peke yake haitoshi.
Vivyo hivyo, fedha za kujenga ukuta wa pwani zinaweza kuwa na umuhimu, lakini kama hazijaambatana na utafiti wa kutosha kuhusu mienendo ya pwani, kuna hatari ya kujenga suluhisho lisilolingana na mazingira ya eneo husika.
Hivyo, utekelezaji bora unahitaji fedha + sayansi + teknolojia + taasisi + jamii.
JAMII NDIO ILIYO MWISHO WA MNYORORO
Mabadiliko ya tabianchi mara nyingi hujadiliwa katika lugha ya mikutano ya kimataifa—finance, resilience, adaptation, technology, early warning systems.
Lakini mwisho wa mnyororo ni mwananchi.
Ni mvuvi anayehitaji taarifa.
Ni familia inayohitaji maji salama.
Ni mfanyabiashara anayehitaji barabara salama.
Ni mfanyakazi wa sekta ya utalii anayehitaji shughuli za pwani ziendelee.
Ni mkulima wa eneo la pwani anayehitaji mazingira salama.
Kwa hiyo, mikakati ya kukabiliana na kupanda kwa kina cha bahari inayozingatia jamii inaweza kuwa na umuhimu mkubwa kwa sababu wananchi ndio wanaokabiliwa moja kwa moja na athari na ndio wanaohitaji kushiriki katika suluhisho.
KWA NINI “NATURE-BASED SOLUTIONS” ZINAWEKA MSISITIZO KWENYE MAZINGIRA?
Suluhisho zinazotegemea mazingira asilia zinahusisha kutumia au kurejesha mifumo ya asili ili kusaidia kupunguza hatari na pia kutoa manufaa mengine.
Kwa Tanzania, mikoko ni mfano unaoeleweka.
Mikoko inaweza:
kusaidia kulinda ukanda wa pwani;
kutoa makazi kwa viumbe;
kusaidia shughuli za uvuvi;
kuhifadhi kaboni;
na kutoa huduma nyingine za kiikolojia.
Lakini ulinzi wa mikoko nao unahitaji jamii, sheria, usimamizi na fedha.
Hivyo, kurejesha mikoko si suala la kupanda miti tu.
Ni suala la kulinda mfumo mzima wa mazingira na shughuli za watu wanaoutegemea.
NINI KINAWEZA KUFUNGUKA KWA TANZANIA?
Kwa Tanzania, utekelezaji wa dhamira za mkutano unaweza kufungua fursa zaidi za ushirikiano wa kimataifa katika maeneo mbalimbali.
1. Fedha za tabianchi
Rasilimali zinaweza kusaidia miradi ya kukabiliana na hatari katika maeneo ya pwani.
2. Teknolojia
Teknolojia inaweza kuongeza uwezo wa kutabiri, kufuatilia na kuchambua mabadiliko ya pwani.
3. Mifumo ya tahadhari
Jamii zinaweza kupata taarifa mapema kuhusu hatari za mafuriko na matukio mengine.
4. Miundombinu himilivu
Miradi mipya inaweza kuzingatia hatari za tabianchi katika usanifu na utekelezaji.
5. Utafiti na data
Tanzania inaweza kuimarisha uwezo wa kitaifa katika sayansi ya bahari na tabianchi.
6. Urejeshaji wa mazingira
Mikoko na mifumo mingine ya ikolojia inaweza kupewa nafasi katika mipango ya kukabiliana na hatari.
7. Uchumi wa buluu
Kulinda mazingira ya pwani kunaweza kusaidia kulinda shughuli za kiuchumi zinazotegemea bahari.
KUNA TOFAUTI KATI YA “KUZUIA” NA “KUKABILIANA”
Jambo lingine muhimu la kielimu ni kutofautisha kati ya kupunguza chanzo cha mabadiliko ya tabianchi na kukabiliana na athari ambazo tayari zinatokea.
Kupunguza uzalishaji wa gesi chafuzi ni sehemu ya mitigation—yaani kushughulikia chanzo cha mabadiliko ya tabianchi.
Lakini jamii inayokabiliwa na mafuriko leo inahitaji pia adaptation—yaani hatua za kujiandaa na kukabiliana na athari.
Ndiyo maana Tanzania inasisitiza fedha, teknolojia, tahadhari za mapema na miundombinu.
Hizi ni sehemu kubwa ya kukabiliana na athari.
Umoja wa Mataifa katika mkutano wa 2026 uliweka suala hili ndani ya ajenda pana inayohusisha maendeleo, majanga, miundombinu, fedha na ustahimilivu wa jamii.
BAHARI INATUUNGANISHA — NA HATARI ZAKE PIA ZINATUHUSU
Akihitimisha ujumbe wake, Makamu wa Rais ametoa mwito wenye msisitizo kwa jumuiya ya kimataifa:
“Bahari inatuunganisha. Hivyo basi, kupanda kwa kina cha maji yake kunapaswa pia kutuunganisha katika kuchukua hatua za pamoja.”
Kauli hii inaelezea kwa ufupi mantiki ya ushirikiano wa kimataifa katika suala hili.
JAMII NDIO ILIYO MWISHO WA MNYORORO
Bahari haijagawanywa kwa namna ambayo inaruhusu nchi moja kutatua kila changamoto peke yake.
Lakini pia athari zake hazigawanyiki kwa usawa. Umoja wa Mataifa umeeleza kwamba ingawa tishio linashirikiwa, mzigo wa kukabiliana nalo si sawa; nchi zenye rasilimali na uwezo mdogo wa kuzoea, kuhamisha watu au kujenga upya zinaweza kuwa katika mazingira magumu zaidi.
Hapo ndipo mjadala wa fedha za tabianchi, teknolojia na kujenga uwezo unapopata uzito.
KESHO YA PWANI INAANDALIWA LEO
Tanzania imetoa ujumbe wake katika moja ya majukwaa muhimu zaidi ya diplomasia ya kimataifa: kupanda kwa kina cha bahari si tatizo la baadaye pekee; ni changamoto inayohitaji hatua sasa.
Kwa Tanzania, changamoto hiyo ina umuhimu wa moja kwa moja kutokana na ukanda wake wa Bahari ya Hindi, Zanzibar na visiwa vingine, pamoja na utegemezi wa jamii nyingi katika uvuvi, utalii, biashara na shughuli nyingine za uchumi wa buluu.
Mmomonyoko wa fukwe, kuingia kwa maji ya chumvi katika vyanzo vya maji baridi na mafuriko vinaonyesha kwamba suala hili linagusa zaidi ya mazingira. Linagusa maji, chakula, makazi, miundombinu, ajira, biashara, utalii, uvuvi na maendeleo.
Tanzania tayari imeeleza hatua zake kupitia kuimarisha ulinzi wa pwani, kurejesha mikoko na mifumo ya ikolojia, kuimarisha usalama wa maji na kuendeleza mikakati ya kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi inayoongozwa na jamii.
Lakini hoja kubwa iliyowasilishwa New York ni kwamba juhudi hizo zinahitaji kuungwa mkono na ushirikiano mpana wa kimataifa.
Fedha zinahitajika.
Teknolojia inahitajika.
Data inahitajika.
Mifumo ya tahadhari inahitajika.
Miundombinu himilivu inahitajika.
Utaalamu unahitajika.
Na, zaidi ya yote, utekelezaji wenye matokeo unahitajika.
Mkutano wa Septemba 24, 2026, uliofanyika katika Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa, uliweka mkazo katika hatua za kulinda maisha na shughuli za kiuchumi za maeneo ya pwani, kuimarisha mifumo ya tahadhari za mapema, takwimu za tabianchi, miundombinu himilivu, teknolojia na suluhisho zinazotegemea mazingira asilia.
Mkutano huo pia ulifikia kupitishwa kwa Political Declaration, hatua ambayo sasa inaweka mkazo kwenye swali la utekelezaji na ushirikiano wa kimataifa.
Kwa Tanzania, utekelezaji wa dhamira hizo unaweza kuwa na umuhimu mkubwa katika kulinda jamii za pwani, hususani Zanzibar, pamoja na utalii, uvuvi na shughuli nyingine za uchumi wa buluu.
Na hapo ndipo ujumbe wa Tanzania unapopata maana yake pana zaidi:
Kulinda bahari ni kulinda jamii. Kulinda pwani ni kulinda uchumi. Kulinda mazingira ni kulinda maendeleo. Na kujiandaa mapema ni kulinda maisha ya vizazi vya sasa na vijavyo.
Makamu wa Rais yuko New York nchini Marekani, akimwakilisha Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, kwenye Mkutano wa 81 wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa. Mkutano wa Ngazi ya Juu kuhusu kupanda kwa kina cha bahari ulifanyika tarehe 24 Septemba 2026 katika Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa, New York.
Hakuna maoni:
Chapisha Maoni