DC Godfrey Mzava: Serikali Itaendelea Kuboresha Mazingira ya Kilimo, Ufugaji na Uvuvi kwa Tija na Uwekezaji Endelevu

                      

 Kilimo, ufugaji na uvuvi vinaendelea kuwa uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania, vikichangia ajira, usalama wa chakula, malighafi za viwandani na mapato ya wananchi. Serikali imeendelea kusisitiza umuhimu wa kuimarisha mazingira ya uwekezaji katika sekta hizi ili kuongeza tija, kuinua kipato cha wananchi na kufanikisha utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

Mkuu wa Wilaya ya Moshi, Mkoa wa Kilimanjaro, Mhe. Godfrey Mzava, amesema Serikali itaendelea kutengeneza mazingira bora ya ufanyaji wa shughuli za kilimo, ufugaji na uvuvi kwa sekta binafsi pamoja na wananchi kwa ujumla, kwa kutambua kuwa sekta binafsi imekuwa na mchango mkubwa katika ukuaji wa uchumi wa taifa pamoja na uzalishaji wa ajira kwa vijana wa Kitanzania.

Mhe. Mzava amebainisha hayo Jumatano, Agosti 5, 2026, wakati alipofungua maonesho na paredi ya wanyama kwenye Maonesho ya 32 ya Wakulima na Wafugaji pamoja na Sherehe za Wakulima Nanenane Kanda ya Kaskazini zinazofanyika katika Viwanja vya Themi–Njiro jijini Arusha.

Amesema Serikali inaendelea kuzitambua sekta za kilimo, ufugaji na uvuvi kama nguzo muhimu za maendeleo ya uchumi na ustawi wa wananchi, hivyo itaendelea kushirikiana na sekta binafsi ili kuhakikisha mazingira ya biashara yanaboreka na wawekezaji pamoja na wazalishaji wanaendelea kunufaika.

Tambua soko kabla ya kuzalisha

Katika hotuba yake, Mhe. Mzava ametoa msisitizo mkubwa kuhusu umuhimu wa wakulima na wafugaji kuanza kwa kutambua mahitaji ya soko kabla ya kuanza uzalishaji.

Amesema:

"Ninaomba kutoa tena msisitizo wangu katika kutambua mahitaji ya soko kwanza ili kuzalisha kulingana na mahitaji ili kuwa na uhakika wa soko la mazao yetu ya kilimo na ufugaji. Sekta binafsi pia niwaeleza kuwa mpo sehemu sahihi na serikali tunatambua mchango wenu katika uchumi na kutengeneza ajira na niahidi kuwa tutaendelea kuweka mazingira rafiki ya ufanyaji wa shughuli zenu."

Kauli hiyo inaonyesha mabadiliko makubwa katika mtazamo wa uzalishaji wa kisasa, ambapo mkulima au mfugaji anatakiwa kuanza na swali moja muhimu:

Soko linahitaji nini?

Badala ya kuzalisha kwanza na baadaye kutafuta wanunuzi, mfumo wa kisasa wa biashara ya kilimo unataka uzalishaji uanze baada ya kufanya utafiti wa mahitaji ya soko.

 

Uchambuzi: Kwa nini kutambua soko ni muhimu?

Wakulima wengi bado hukutana na changamoto ya kushuka kwa bei au kukosa wanunuzi kutokana na kuzalisha mazao yanayofanana kwa wakati mmoja bila kuwa na mikataba ya mauzo au taarifa sahihi za mahitaji ya soko.

Kutambua soko kunamwezesha mkulima:

• Kuchagua zao au mifugo yenye mahitaji makubwa.
• Kupanga kiasi cha uzalishaji kinachohitajika.
• Kuzalisha bidhaa zenye ubora unaokubalika sokoni.
• Kupunguza hasara zinazotokana na mazao kuharibika.
• Kupata bei nzuri kutokana na uzalishaji unaolenga wateja maalumu.

Kwa mfano, kama soko linahitaji nyanya zenye ubora wa kusafirishwa nje ya nchi, mkulima atalazimika kutumia mbegu bora, kufuata kanuni za matumizi salama ya viuatilifu na kuhakikisha uvunaji pamoja na uhifadhi vinafanyika kwa viwango vinavyotakiwa.

 

Kaulimbiu ya Nanenane 2026 ina ujumbe mkubwa

Akizungumzia kaulimbiu ya mwaka huu inayosema:

"Tambua Soko, Ongeza Tija, Kutekeleza Dira 2050"

Mhe. Mzava amesema utekelezaji wa kaulimbiu hiyo unapaswa kuanzia kwenye mbegu bora pamoja na namna wakulima na wafugaji wanavyohudumia mashamba na mifugo yao.

Kwa maana nyingine, kuongeza uzalishaji pekee haitoshi.

Kinachohitajika ni:

• Mbegu bora.
• Teknolojia bora.
• Lishe bora ya mifugo.
• Huduma za ugani.
• Udhibiti wa magonjwa.
• Uzalishaji unaozingatia viwango vya ubora.
• Uzalishaji unaolenga mahitaji ya soko.

 

Elimu kwa wakulima: Mbegu bora ndiyo msingi wa mavuno bora

Mafanikio ya kilimo huanza kabla mbegu haijapandwa.

Mkakati mzuri unahusisha:

• Kuchagua mbegu zinazofaa eneo husika.
• Kutambua aina zinazopendwa na soko.
• Kupanda kwa wakati sahihi.
• Kutumia mbolea kulingana na ushauri wa wataalamu.
• Kudhibiti wadudu na magonjwa mapema.

Mbegu bora huongeza:

• Mavuno.
• Ubora wa bidhaa.
• Uwezo wa kuhimili magonjwa.
• Ustahimilivu wa mabadiliko ya tabianchi.

 
Elimu kwa wafugaji: Ufugaji wa kisasa ndiyo njia ya kuongeza kipato

Kwa upande wa mifugo, mafanikio hayapimwi kwa idadi ya mifugo pekee bali pia kwa ubora wake.

Mfugaji anatakiwa kuzingatia:

• Lishe bora.
• Chanjo na tiba kwa wakati.
• Uboreshaji wa mifugo kwa njia za kisasa.
• Makazi bora.
• Upatikanaji wa maji safi.
• Rekodi za uzalishaji.

Ufugaji bora huongeza uzalishaji wa maziwa, nyama, ngozi na mazao mengine ya mifugo yenye ubora wa juu.

 

Sekta binafsi ni injini ya maendeleo ya kilimo

Mhe. Mzava pia amesisitiza kuwa Serikali inaendelea kuitambua sekta binafsi kama mshirika mkubwa wa maendeleo.

Sekta binafsi imekuwa ikichangia:

• Kuanzisha viwanda vya kuchakata mazao.
• Kusambaza pembejeo bora.
• Kutoa huduma za kifedha.
• Kuongeza masoko ya bidhaa za wakulima.
• Kuwekeza kwenye teknolojia mpya.

Serikali imeahidi kuendelea kuweka mazingira rafiki yatakayowezesha wawekezaji na wazalishaji kufanya shughuli zao kwa ufanisi zaidi.

Paredi ya Wanyama imeleta mapinduzi katika ufugaji

Akisisitiza kuwa sekta ya kilimo na ufugaji ndiyo sekta kubwa zaidi kwa mikoa ya Manyara, Arusha na Kilimanjaro, Mhe. Mzava amesema lengo la Paredi ya Wanyama iliyoanzishwa mwaka 2015 ni kuwashindanisha wafugaji katika matunzo na ufugaji wenye tija.

Amebainisha kuwa mafanikio ya paredi hiyo ni pamoja na:

• Kuongeza ubora wa mifugo.
• Kuongeza uzalishaji wa nyama.
• Kuongeza uzalishaji wa maziwa.
• Kuboresha mazao yatokanayo na mifugo.
• Kuongeza ushindani miongoni mwa wafugaji.

Mashindano hayo yamekuwa chachu ya kuwahamasisha wafugaji kuboresha mbinu zao za uzalishaji na kuzingatia viwango vya kisasa vya ufugaji.

Paredi pia imefungua milango ya masoko

Awali katika maelezo yake, kwa niaba ya Mwenyekiti wa Kamati ya Maandalizi ya Paredi hiyo, Bw. Emmanuel Lema amesema lengo lingine la paredi hiyo ni kuwaunganisha wafugaji na masoko ya mifugo pamoja na mazao yake.

Masoko hayo yanahusisha:

• Ng'ombe wa nyama.
• Ng'ombe wa maziwa.
• Mbuzi wa nyama.
• Mbuzi wa maziwa.
• Kondoo.
• Bidhaa mbalimbali zinazotokana na mifugo.

Hii inaonyesha kuwa maonesho hayo si sehemu ya kujifunza pekee bali pia ni jukwaa la biashara linalowakutanisha wazalishaji, wanunuzi, wawekezaji na wataalamu wa sekta ya kilimo na mifugo.

Nanenane ni darasa la teknolojia na biashara

Maonesho ya Nanenane yameendelea kuwa kitovu cha ubunifu, teknolojia na biashara katika sekta ya kilimo, mifugo na uvuvi.

Kupitia maonesho hayo, wakulima na wafugaji hupata nafasi ya:

• Kujifunza teknolojia mpya.
• Kukutana na wataalamu.
• Kupata mbegu na pembejeo bora.
• Kufahamu masoko mapya.
• Kujifunza mbinu za kuongeza thamani ya mazao.
• Kupanua mitandao ya biashara.

Kauli ya Mkuu wa Wilaya ya Moshi, Mhe. Godfrey Mzava, imebeba ujumbe muhimu kwa mustakabali wa sekta ya kilimo, ufugaji na uvuvi nchini. Msisitizo wake wa kutambua mahitaji ya soko kabla ya kuzalisha unaonyesha mwelekeo wa kilimo na ufugaji wa kibiashara unaolenga tija, ubora na ushindani.

Aidha, ahadi ya Serikali ya kuendelea kuboresha mazingira ya uwekezaji, kushirikiana na sekta binafsi na kuimarisha huduma kwa wazalishaji ni hatua muhimu katika kujenga sekta imara zitakazochangia ukuaji wa uchumi wa taifa na kufanikisha Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

Kwa mkulima na mfugaji wa leo, mafanikio hayategemei uzalishaji pekee, bali yanategemea uwezo wa kuzalisha kile kinachohitajika na soko, kwa ubora unaokubalika na kwa kutumia teknolojia sahihi. Huo ndiyo msingi wa kuongeza tija, kipato na ushindani wa bidhaa za Tanzania katika masoko ya ndani na kimataifa.