TANZANIA KUANDAA MKUTANO WA 10 WA WATAALAMU WA MIFUGO BARANI AFRIKA 2029: FURSA KUBWA KWA SEKTA YA MIFUGO

Tanzania imechaguliwa kuwa mwenyeji wa Mkutano wa 10 wa Wataalam wa Mifugo Barani Afrika (10th All Africa Conference on Animal Agriculture – AACAA), unaotarajiwa kufanyika mwaka 2029 nchini Tanzania, hatua ambayo imeibua fursa kubwa kwa maendeleo ya Sekta ya Mifugo, utafiti, teknolojia, ubunifu na biashara zinazohusiana na mifugo nchini na barani Afrika.

Uamuzi huo umefikiwa tarehe 12 Agosti 2026 na wanachama wa Jumuiya ya Wataalam wa Mifugo Barani Afrika (All Africa Society of Animal Production – AASAP) wanaoshiriki Mkutano Mkuu wa Tisa wa Jumuiya hiyo unaofanyika mjini Abuja, Nigeria, kuanzia tarehe 9 hadi 13 Agosti 2026.

Uchaguzi wa Tanzania kuwa mwenyeji wa mkutano huo mkubwa wa kimataifa ni hatua inayoweza kutoa nafasi ya kuitangaza Tanzania kama moja ya nchi zinazoweza kuwa kitovu cha majadiliano, tafiti, teknolojia na uwekezaji katika Sekta ya Mifugo barani Afrika.

Kwa mtazamo wa MKULIMA JEMBE, tukio hili si jambo la wataalam pekee. Lina umuhimu mkubwa kwa mfugaji wa kawaida, mkulima anayefuga mifugo, vikundi vya wafugaji, wafanyabiashara, vijana, wanawake, watafiti, taasisi za elimu na sekta binafsi kwa sababu mijadala na maamuzi yatakayofanyika katika mkutano huo yanaweza kuwa na mchango katika mwelekeo wa sekta ya mifugo kwa miaka ijayo.

TANZANIA YACHAGULIWA BAADA YA KUONESHA UWEZO NA FURSA ZA SEKTA YA MIFUGO

Wanachama wa AASAP wamekubaliana kuichagua Tanzania kuwa mwenyeji wa mkutano huo baada ya kuvutiwa na juhudi na maendeleo yanayofanywa nchini katika kuendeleza Sekta ya Mifugo.

Pamoja na maendeleo hayo, Tanzania ina fursa kubwa katika maeneo ya utafiti, teknolojia na ubunifu wa mifumo ya uzalishaji wa mifugo.

Hii ni muhimu kwa sababu Sekta ya Mifugo ya Afrika inakabiliwa na changamoto mbalimbali zinazohitaji majibu yanayotokana na utafiti na ubunifu.

Mabadiliko ya tabianchi, magonjwa ya mifugo, upatikanaji wa malisho na maji, gharama za uzalishaji, masoko, uzalishaji mdogo, upatikanaji wa teknolojia na upatikanaji wa mitaji ni miongoni mwa maeneo yanayohitaji majadiliano ya kitaalamu na ufumbuzi unaotekelezeka.

Tanzania kuwa mwenyeji wa mkutano huu kunatoa nafasi ya wataalam kutoka nchi mbalimbali kuja nchini na kuona kwa vitendo mifumo mbalimbali ya ufugaji, changamoto zilizopo na fursa zinazoweza kuendelezwa.

DKT. LYATUU AWASILISHA UTAYARI WA TANZANIA

Kabla ya uamuzi huo, Dkt. Titus Eliamoni Lyatuu, ambaye ni mjumbe wa Kamati Kuu ya Chama cha Wataalam wa Mifugo Tanzania (TSAP) na mwakilishi wa Tanzania katika mkutano huo, aliwasilisha utayari wa Tanzania katika kuandaa na kuendesha mkutano huo mkubwa wa kimataifa.

Dkt. Lyatuu alieleza kuwa Tanzania ina fursa mbalimbali za tafiti na maendeleo katika Sekta ya Mifugo ambazo zinaweza kuwa sehemu muhimu ya mijadala ya wataalam kutoka mataifa mbalimbali ya Afrika.

Hii ina maana kwamba Tanzania haitakuwa mwenyeji wa mkutano kwa ajili ya kutoa ukumbi pekee, bali inaweza kutumia nafasi hiyo kuonesha uwezo wake katika kuzalisha maarifa, teknolojia na mifumo inayoweza kusaidia kuongeza uzalishaji wa mifugo.

UTAFITI UNAWEZA KUMSAIDIAJE MFUGAJI?

Moja ya maeneo muhimu yatakayoweza kupewa uzito kuelekea mkutano huo ni utafiti.

Kwa miaka mingi, tafiti zimekuwa zikifanyika katika maeneo mbalimbali kuhusu mifugo, lakini changamoto kubwa ni kuhakikisha matokeo ya tafiti hizo yanamfikia mfugaji na mtumiaji wa mwisho.

Utafiti unaweza kusaidia kubaini aina bora za mifugo, lishe bora, mbinu za uzalishaji, udhibiti wa magonjwa, uzalishaji wa malisho, uhifadhi wa mazingira ya malisho na namna ya kuongeza thamani ya bidhaa za mifugo.

Kwa hiyo, mkutano wa kimataifa kama AACAA unaweza kuwa jukwaa la wataalam kubadilishana uzoefu kuhusu tafiti hizo na kutafuta namna ya kuzifanya zitumike zaidi katika mazingira halisi ya mfugaji.

Mfugaji wa Tanzania anahitaji maarifa ambayo yanaweza kumsaidia kuongeza uzalishaji wa maziwa, nyama, mayai au bidhaa nyingine za mifugo kwa gharama zinazoweza kudhibitiwa.

TEKNOLOJIA NI MUHIMU KATIKA KUUBADILISHA UFUGAJI

Sekta ya Mifugo haiwezi kuendelea kwa kutegemea mbinu za zamani pekee.

Teknolojia mpya zinaweza kusaidia kuongeza ufanisi katika uzalishaji, afya ya mifugo, ufuatiliaji wa mifugo, usimamizi wa malisho na masoko.

Mkutano huo unaweza kuwa nafasi ya kuonesha teknolojia zinazoweza kutumika katika mazingira ya Tanzania na nchi nyingine za Afrika.

Kwa mfano, teknolojia za kidijitali zinaweza kusaidia katika ukusanyaji wa taarifa za mifugo, ufuatiliaji wa magonjwa, upatikanaji wa ushauri wa kitaalamu na taarifa za masoko.

Vilevile, teknolojia za uzalishaji wa malisho, uhifadhi wa chakula cha mifugo na usindikaji wa bidhaa zinaweza kusaidia kuongeza tija.

Kwa mfugaji mdogo, teknolojia haimaanishi lazima kutumia mashine kubwa au gharama kubwa.

Inaweza kuwa teknolojia rahisi inayopunguza hasara, inaongeza uzalishaji au inarahisisha kazi.

UBUNIFU KATIKA UFUGAJI UNAWEZA KUONGEZA KIPATO

Uchaguzi wa Tanzania kuwa mwenyeji wa AACAA 2029 pia unafungua mjadala kuhusu ubunifu katika Sekta ya Mifugo.

Mfugaji wa kisasa anahitaji kufikiria zaidi ya kuuza mnyama akiwa hai.

Bidhaa za mifugo zinaweza kuongezewa thamani kupitia usindikaji.

Maziwa yanaweza kusindikwa kuwa bidhaa mbalimbali.

Nyama inaweza kuchakatwa na kufungashwa kwa viwango vinavyokubalika sokoni.

Ngozi inaweza kutumika kutengeneza bidhaa mbalimbali.

Samadi inaweza kutumika kama mbolea au katika uzalishaji wa nishati.

Mayai yanaweza kuingia katika biashara za usindikaji wa chakula.

Hivyo, mjadala wa mifugo unapaswa kuangalia mnyororo mzima wa thamani kuanzia uzalishaji hadi mlaji wa mwisho.

MKUTANO UNAWEZA KUFUNGUA FURSA ZA MASOKO

Mojawapo ya changamoto zinazowakabili wafugaji ni masoko.

Mfugaji anaweza kuwa na mifugo mingi lakini akashindwa kupata bei nzuri kwa sababu hana taarifa sahihi za soko, miundombinu ya uhifadhi, usindikaji au uwezo wa kujadiliana na wanunuzi.

Mkutano wa AACAA 2029 unaweza kuwa jukwaa la kujadili namna ya kuboresha minyororo ya thamani ya mifugo.

Wataalam kutoka nchi mbalimbali wanaweza kubadilishana uzoefu kuhusu masoko, biashara ya mifugo na bidhaa za mifugo.

Kwa Tanzania, hii inaweza kuwa fursa ya kujadili namna ya kuongeza ushindani wa bidhaa za mifugo katika masoko ya ndani, kikanda na kimataifa.

FURSA KWA WAFUGAJI NA VIKUNDI VYA WAFUGAJI

Mkutano huu unaweza pia kuwa na umuhimu kwa vikundi vya wafugaji.

Vikundi vinaweza kuwa njia nzuri ya wafugaji kukusanya nguvu zao katika uzalishaji, ununuzi wa pembejeo, upatikanaji wa huduma, usindikaji na masoko.

Iwapo maarifa yatakayopatikana kupitia mikutano na majadiliano ya kitaalamu yatafika kwa vikundi hivi, yanaweza kusaidia kuongeza uwezo wao wa kufanya biashara.

Vikundi vinaweza pia kuwa daraja kati ya watafiti na wafugaji.

Mtafiti anaweza kupata changamoto halisi kutoka kwa mfugaji, huku mfugaji akipata taarifa kuhusu teknolojia na matokeo ya tafiti.

VIJANA WANAWEZA KUNUFAIKA

Sekta ya Mifugo inahitaji pia kizazi kipya cha wafugaji na wajasiriamali.

Vijana wanaweza kushiriki katika ufugaji wa kisasa, usindikaji wa bidhaa, biashara ya pembejeo, teknolojia za mifugo, huduma za mifugo, masoko ya kidijitali na uanzishaji wa biashara zinazohusiana na sekta hiyo.

Mkutano mkubwa wa kimataifa unaweza kuwapa vijana fursa ya kuona mifumo mbalimbali ya uzalishaji na kujifunza kutoka kwa wataalam na wafanyabiashara kutoka nchi mbalimbali.

Hii inaweza kusaidia kubadilisha mtazamo kwamba ufugaji ni shughuli ya jadi pekee.

Badala yake, ufugaji unaweza kuwa biashara yenye kutumia maarifa, teknolojia, takwimu na ubunifu.

WANAWAKE NAO NI SEHEMU YA MAENDELEO YA MIFUGO

Wanawake wana nafasi kubwa katika shughuli za mifugo na kilimo katika jamii nyingi.

Katika familia nyingi, wanawake hushiriki katika ufugaji wa kuku, mbuzi, nguruwe, ng'ombe wa maziwa na shughuli nyingine zinazohusiana na uzalishaji wa chakula na kipato.

Kwa hiyo, mikakati ya kuendeleza Sekta ya Mifugo inapaswa kuhakikisha wanawake wanapata fursa sawa katika mafunzo, teknolojia, mitaji, masoko na umiliki wa biashara.

Mjadala wa kimataifa kuhusu mifugo unapaswa kuangalia pia namna ya kuhakikisha makundi mbalimbali yanashiriki katika fursa zinazotokana na sekta hiyo.

FURSA KWA WATAFITI NA TAASISI ZA ELIMU

Tanzania kuwa mwenyeji wa AACAA 2029 ni fursa pia kwa taasisi za elimu na utafiti.

Watafiti wa Tanzania wanaweza kupata nafasi ya kuwasilisha tafiti zao kwa wataalam kutoka nchi mbalimbali za Afrika na nje ya Afrika.

Hii inaweza kusaidia kujenga ushirikiano mpya wa kitaaluma, miradi ya utafiti na ubadilishanaji wa maarifa.

Taasisi za elimu zinaweza pia kutumia mkutano huo kujenga mitandao ya ushirikiano na taasisi nyingine zinazofanya tafiti zinazohusiana na uzalishaji wa mifugo.

MAGONJWA YA MIFUGO NI ENEO MUHIMU LA UTAFITI

Afya ya mifugo ni msingi wa uzalishaji.

Mnyama anapougua, uzalishaji hupungua na mfugaji anaweza kupata hasara.

Magonjwa yanaweza kusababisha vifo, gharama za matibabu, kupungua kwa maziwa au nyama na wakati mwingine kuathiri biashara ya mifugo.

Kwa hiyo, wataalam wanahitaji kuendelea kufanya utafiti kuhusu magonjwa, kinga, utambuzi wa mapema na njia bora za kudhibiti milipuko.

Mkutano wa AACAA unaweza kutoa nafasi ya kubadilishana taarifa kuhusu changamoto hizi katika nchi mbalimbali.

MABADILIKO YA TABIANCHI NA SEKTA YA MIFUGO

Mabadiliko ya tabianchi ni suala jingine ambalo haliwezi kutengwa na maendeleo ya mifugo.

Mabadiliko ya mvua, ukame, joto kali na upatikanaji wa maji yanaweza kuathiri upatikanaji wa malisho na afya ya mifugo.

Mfugaji anahitaji mbinu zinazoweza kumsaidia kukabiliana na mazingira yanayobadilika.

Hapa ndipo utafiti na ubunifu vinapohitajika.

Tafiti zinaweza kusaidia kubaini mbinu za uzalishaji wa malisho, matumizi bora ya maji na mifumo ya ufugaji inayoweza kustahimili changamoto za mazingira.

TANZANIA INA FURSA YA KUONESHA UTALII NA UTAMADUNI

Aidha, Dkt. Lyatuu alieleza vivutio na fursa mbalimbali zinazopatikana nchini Tanzania.

Miongoni mwa mambo hayo ni mashamba na mifumo mbalimbali ya ufugaji, vivutio vya utalii, utamaduni wa Watanzania, amani na usalama, pamoja na mazingira mazuri ya uongozi na usimamizi wa Sekta ya Mifugo kupitia Wizara ya Mifugo na Uvuvi.

Hii inaifanya Tanzania kuwa na nafasi ya kutumia mkutano huo sio tu kama jukwaa la kitaalamu, bali pia kama fursa ya kuitangaza nchi.

Wageni kutoka nchi mbalimbali watakapofika Tanzania, wanaweza kupata nafasi ya kuona shughuli za ufugaji, maeneo ya uzalishaji, vivutio vya utalii na utamaduni wa Tanzania.

Hii inaweza kuwa na manufaa kwa sekta nyingine zinazohusiana na utalii, usafiri, hoteli, biashara na huduma.

AMANI NA USALAMA NI RASILIMALI MUHIMU

Mikutano mikubwa ya kimataifa inahitaji mazingira salama na yenye utulivu.

Tanzania kuwa na amani na usalama ni moja ya mambo yanayoweza kusaidia katika kuvutia mikutano ya kimataifa.

Wageni wanapokuwa na mazingira salama, wanaweza kushiriki mikutano, kutembelea maeneo mbalimbali na kujenga ushirikiano kwa uhuru zaidi.

Kwa hiyo, tukio la AACAA 2029 linaweza kuwa sehemu ya kuendelea kuitangaza Tanzania kama nchi yenye uwezo wa kuandaa mikutano mikubwa ya kimataifa.

SEKTA BINAFSI INAWEZA KUPATA FURSA

Uchaguzi wa Tanzania pia unaweza kufungua fursa kwa sekta binafsi.

Makampuni yanayozalisha chakula cha mifugo, dawa za mifugo, vifaa vya ufugaji, teknolojia, huduma za usafirishaji, usindikaji na bidhaa za mifugo yanaweza kushiriki katika shughuli zinazohusiana na mkutano.

Wafanyabiashara wanaweza pia kupata nafasi ya kuonesha bidhaa na huduma zao kwa wageni kutoka nchi mbalimbali.

Hii inaweza kusaidia kujenga uhusiano wa kibiashara na kuongeza uwezekano wa masoko mapya.

TSAP YAJIANDAA KUSHIRIKISHA WADAU

Katika maandalizi kuelekea mkutano huo, TSAP imejiandaa kushirikisha wadau mbalimbali wa Sekta ya Mifugo na Uvuvi, pamoja na taasisi nyingine zinazohusiana na maendeleo ya sekta hiyo.

Ushirikishwaji huu ni muhimu kwa sababu mafanikio ya mkutano hayawezi kutegemea taasisi moja pekee.

Wadau wanahitaji kuwa sehemu ya maandalizi ili kuhakikisha mkutano unakuwa na maudhui yanayojibu mahitaji halisi ya sekta.

Hii pia inaweza kusaidia kujenga umiliki wa pamoja wa mkutano na kuhakikisha manufaa yake yanaendelea hata baada ya mwaka 2029.

MKUTANO USIWE TUKIO LA SIKU CHACHE PEKEE

Kwa mtazamo wa maendeleo, ni muhimu kuona AACAA 2029 kama mchakato badala ya tukio la siku chache.

Maandalizi yake yanaweza kutumika kuhamasisha utafiti, mafunzo, ubunifu na uwekezaji katika Sekta ya Mifugo kabla ya mwaka 2029.

Baada ya mkutano, maarifa na makubaliano yatakayopatikana yanaweza pia kutumika kama msingi wa mipango mipya.

Kwa hiyo, thamani ya mkutano haipaswi kupimwa kwa idadi ya wageni watakaohudhuria pekee, bali pia kwa mabadiliko yatakayobaki katika Sekta ya Mifugo baada ya mkutano kumalizika.

MFUGAJI ANATAKIWA KUWA KIINI CHA MJADALA

Katika maandalizi ya mkutano huo, jambo muhimu ni kuhakikisha sauti ya mfugaji wa kawaida haisikiki kwa mbali.

Mtaalam anaweza kuzungumza kuhusu takwimu, utafiti na teknolojia, lakini mfugaji ndiye anayekutana na changamoto hizo kila siku.

Mfugaji ndiye anayejua gharama za chakula cha mifugo.

Mfugaji ndiye anayekutana na changamoto za maji na malisho.

Mfugaji ndiye anayepambana na magonjwa.

Mfugaji ndiye anayekutana na changamoto za soko.

Kwa hiyo, mijadala ya kitaalamu inapaswa kuunganisha maarifa ya kitaalam na uzoefu wa mfugaji.

KUONGEZA THAMANI YA MIFUGO

Tanzania ina nafasi ya kutumia mkutano huo kujadili kwa kina namna ya kuongeza thamani ya mifugo na bidhaa zake.

Badala ya kuuza bidhaa ghafi pekee, nchi inaweza kuendelea kujenga uwezo wa usindikaji, ufungashaji, viwango na masoko.

Hii inaweza kuongeza kipato kwa wafugaji na kuongeza ajira katika mnyororo wa thamani.

Kwa mfano, badala ya kuangalia mnyama kama bidhaa ya mwisho, tunapaswa kuangalia thamani inayoweza kupatikana kuanzia uzalishaji, usafirishaji, uchakataji, ufungashaji hadi mlaji wa mwisho.

AFRIKA INAHITAJI UFUGAJI WENYE TIJA ZAIDI

Kwa ujumla, Sekta ya Mifugo ni sehemu muhimu ya uchumi na maisha ya watu wengi barani Afrika.

Hata hivyo, sekta hiyo bado inahitaji kuongeza tija.

Hii inahitaji uwekezaji katika utafiti, elimu, afya ya mifugo, teknolojia, miundombinu, masoko na usindikaji.

Mkutano wa AACAA unaweza kuwa moja ya majukwaa yatakayowezesha wataalam wa Afrika kujadili changamoto hizi kwa pamoja na kutafuta suluhisho zinazozingatia mazingira ya bara hili.

HITIMISHO: FURSA YA TANZANIA NA MFUGAJI WA KITANZANIA

Uchaguzi wa Tanzania kuwa mwenyeji wa Mkutano wa 10 wa Wataalam wa Mifugo Barani Afrika (AACAA) mwaka 2029 ni hatua muhimu kwa Sekta ya Mifugo nchini.

Uamuzi huo umefikiwa tarehe 12 Agosti 2026 na wanachama wa AASAP wanaoshiriki Mkutano Mkuu wa Tisa wa Jumuiya hiyo mjini Abuja, Nigeria, unaofanyika kuanzia tarehe 9 hadi 13 Agosti 2026.

Kabla ya uamuzi huo, Dkt. Titus Eliamoni Lyatuu, mjumbe wa Kamati Kuu ya TSAP na mwakilishi wa Tanzania, aliwasilisha utayari wa Tanzania wa kuandaa na kuendesha mkutano huo.

Tanzania imevutia kutokana na juhudi na maendeleo katika Sekta ya Mifugo, pamoja na fursa zilizopo katika utafiti, teknolojia na ubunifu wa mifumo ya uzalishaji wa mifugo.

Aidha, nchi ina vivutio mbalimbali ikiwemo mashamba na mifumo ya ufugaji, utalii, utamaduni, amani na usalama pamoja na mazingira ya uongozi na usimamizi wa Sekta ya Mifugo kupitia Wizara ya Mifugo na Uvuvi.

Mkutano huo unatarajiwa kutoa fursa kwa wataalam, watafiti, taasisi za elimu na utafiti, wafugaji, sekta binafsi na wadau mbalimbali wa Sekta ya Mifugo kutoka Afrika na nje ya Afrika kukutana, kubadilishana uzoefu, kujadili matokeo ya tafiti na kuweka mikakati ya kuendeleza Sekta ya Mifugo barani Afrika.

Kwa Tanzania, hii ni fursa ya kuhakikisha kwamba mkutano huo hauishii kuwa tukio la kimataifa linalofanyika nchini, bali unakuwa kichocheo cha mabadiliko katika maisha ya mfugaji.

Ni fursa ya kuunganisha utafiti na vitendo.

Ni fursa ya kuunganisha teknolojia na uzalishaji.

Ni fursa ya kuunganisha mfugaji na masoko.

Ni fursa ya kuunganisha wataalam na jamii.

Na ni fursa ya kuifanya Sekta ya Mifugo kuwa chanzo kikubwa zaidi cha ajira, kipato, chakula, biashara na maendeleo ya vijijini.

Maandalizi ya TSAP kwa kushirikisha wadau mbalimbali wa Sekta ya Mifugo na Uvuvi pamoja na taasisi nyingine yanatoa msingi wa kuhakikisha mkutano huo unafanikiwa na kuleta manufaa kwa Tanzania na Bara la Afrika.

Kwa MKULIMA JEMBE, ujumbe ni mmoja: Mkutano wa mwaka 2029 uwe mwanzo wa hatua mpya ya kuifanya mifugo kuwa biashara yenye tija, inayotumia utafiti, teknolojia, ubunifu na masoko ili kumuinua mfugaji wa Tanzania na Afrika kwa ujumla.

NI JUHUDI ZETU VIJIJI KUWA MIJI.