YAS YAWAFIKIA WAKULIMA 2,000+ ARUSHA NA MANYARA: MIXX KILIMO YAWAWEZESHA KUPOKEA MALIPO, MIKOPO NA BIMA KUPITIA SIMU.

Na Mkulima Jembe Blog

Zaidi ya wakulima 2,000 wa kahawa, mbaazi na mazao mengine katika mikoa ya Arusha na Manyara wamenufaika na huduma za kifedha kidijitali za Mixx, zinazowawezesha kupokea malipo ya mazao, kupata mikopo na huduma za bima bila kulazimika kusafiri umbali mrefu kutafuta huduma za kifedha.

Hatua hiyo inaonesha namna teknolojia ya simu inavyoendelea kubadilisha mfumo wa upatikanaji wa huduma za kifedha kwa wakulima nchini, hasa wale wanaoishi na kufanya shughuli zao katika maeneo ambayo huduma za kawaida za kifedha zinaweza kuwa mbali.

Kwa mkulima, suala la kupata fedha kwa wakati ni sehemu muhimu ya uzalishaji. Mkulima anahitaji fedha kwa ajili ya kununua mbegu, mbolea, dawa, kulipa vibarua, kusafirisha mazao, kuhifadhi mazao na kujiandaa kwa msimu unaofuata.

Kwa hiyo, huduma zinazomwezesha mkulima kupokea na kusimamia fedha kupitia simu zinaweza kuwa na mchango mkubwa katika kupunguza muda na gharama za kufuata huduma za kifedha.

MIXI KILIMO YAWEKA HUDUMA ZA FEDHA KARIBU NA MKULIMA

Meneja wa Biashara wa Mixx by Yas Kanda ya Kaskazini, Eric Sosthenes, amesema matumizi ya huduma hizo yanawapa wakulima njia salama na rahisi zaidi ya kusimamia fedha zao, huku yakiwapunguzia muda na gharama zilizokuwa zikitumika kufuata huduma za kifedha.

Hii ni hatua muhimu katika safari ya kuongeza ujumuishaji wa kifedha kwa wakulima.

Kwa miaka mingi, baadhi ya wakulima wamekuwa wakikabiliwa na changamoto ya umbali kati ya maeneo wanayoishi na vituo vya huduma za kifedha.

Mkulima anaweza kulazimika kutumia muda na fedha za usafiri kwenda mjini au kituo kingine ili kupata huduma ambayo sasa inaweza kupatikana kupitia simu.

Kupunguza safari hizo kuna maana kubwa kwa mkulima kwa sababu muda unaookolewa unaweza kutumika katika shughuli nyingine za uzalishaji.

MALIPO YA MAZAO KUPITIA SIMU YANAWEZA KUMSAIDIA MKULIMA

Akizungumza katika Maonesho ya Nanenane jijini Arusha, Sosthenes alisema kupitia huduma ya Mixx Kilimo, wakulima wanaweza kupokea malipo ya mazao moja kwa moja kwa njia ya kidijitali pamoja na kupata huduma nyingine za kifedha zinazolenga kusaidia shughuli zao za kilimo.

Hii inagusa moja kwa moja changamoto ya namna mkulima anavyopokea fedha baada ya kuuza mazao.

Mkulima anapopokea malipo yake kwa njia ya kidijitali, anaweza kuwa na uwezo wa kuyasimamia bila kulazimika kubeba fedha taslimu.

Fedha zinapokuwa katika mfumo wa kidijitali, mkulima anaweza kuzitumia kwa mahitaji mbalimbali kulingana na huduma zinazopatikana kwenye mfumo husika.

Hata hivyo, ni muhimu mkulima kujifunza kutumia huduma hizo kwa usalama, kutunza siri za namba zake na kuhakikisha anafanya miamala kwa uangalifu.

“TUNATAKA MKULIMA AWE NA UWEZO WA KUPOKEA FEDHA ZAKE KWA USALAMA”

Sosthenes alisema:

“Tunataka mkulima awe na uwezo wa kupokea fedha zake kwa usalama na kwa wakati bila kulazimika kusafiri umbali mrefu. Kupitia Mixx Kilimo, tunarahisisha upatikanaji wa huduma za kifedha zinazomsaidia mkulima kuendesha shughuli zake na kujiendeleza.”

Kauli hiyo inaweka wazi umuhimu wa huduma za kifedha katika mnyororo mzima wa kilimo.

Kilimo hakihitaji mbegu na mbolea pekee. Kinahitaji pia mtaji na mfumo mzuri wa kusimamia fedha.

Mkulima anayepata fedha kwa wakati anaweza kuwa na uwezo mkubwa zaidi wa kuendelea na shughuli zake za uzalishaji.

MKULIMA ANAWEZA KUTUMIA HUDUMA ZA KIDIJITALI KUPANGA FEDHA

Elimu muhimu kwa mkulima ni kwamba kupata huduma ya fedha pekee hakutoshi.

Mkulima anahitaji kujifunza kusimamia fedha anazopata.

Kwa mfano, baada ya kuuza kahawa au mbaazi, mkulima anaweza kuwa na fedha nyingi kwa wakati mmoja. Kama hana mpango wa matumizi, fedha zinaweza kumalizika bila kuacha mtaji wa msimu unaofuata.

Mkulima anaweza kujenga utaratibu wa kugawa mapato yake katika maeneo mbalimbali.

Sehemu inaweza kutumika kwa mahitaji ya familia, sehemu kwa ajili ya shughuli za kilimo, sehemu kwa ajili ya akiba na sehemu kwa ajili ya uwekezaji mwingine kulingana na uwezo wake.

Hii ndiyo maana ujumuishaji wa kifedha unapaswa kwenda sambamba na elimu ya fedha.

MIKOPO: FURSA INAYOHITAJI MATUMIZI YA KIMKAKATI

Huduma ya Mixx Kilimo pia inatajwa kuwawezesha wakulima kupata mikopo.

Mikopo inaweza kuwa chombo muhimu cha kuongeza uzalishaji ikiwa mkulima anaitumia kwa shughuli yenye uwezo wa kuzalisha mapato.

Kwa mfano, mkulima anaweza kutumia mkopo unaofaa kwa ajili ya kununua pembejeo, kuboresha shamba, kuwekeza katika umwagiliaji au kuongeza shughuli nyingine inayohusiana na kilimo.

Lakini mkulima anapaswa kuelewa kwamba mkopo siyo kipato cha ziada; ni fedha inayopaswa kurejeshwa kulingana na masharti yaliyowekwa.

Kabla ya kuchukua mkopo, mkulima anapaswa kujiuliza:

·         Nitautumia mkopo huu kufanya nini?

·         Shughuli hiyo inaweza kuzalisha kiasi gani?

·         Nitarejesha kwa muda gani?

·         Gharama ya mkopo ni kiasi gani?

·         Nina uwezo gani wa kulipa?

·         Nini kitatokea kama mavuno yatakuwa madogo au bei ya zao itashuka?

Maswali haya yanaweza kumsaidia mkulima kuepuka kuchukua mkopo bila mpango.

BIMA YA KILIMO NA MAISHA INAWEZA KUMSAIDIA MKULIMA KUKABILI HATARI

Huduma nyingine zinazotajwa kupitia huduma za kifedha za kidijitali ni bima.

Kilimo kina hatari mbalimbali. Mkulima anaweza kukumbwa na ukame, mafuriko, magonjwa ya mazao, wadudu au changamoto nyingine zinazoweza kuathiri uzalishaji.

Bima inaweza kuwa sehemu ya mikakati ya kukabiliana na baadhi ya hatari hizo kulingana na aina ya bima na masharti yake.

Hata hivyo, mkulima anapaswa kusoma na kuelewa masharti ya bima kabla ya kulipia huduma hiyo.

Ni muhimu kujua:

·         Bima inalinda nini?

·         Ni hatari zipi zinahusika?

·         Muda wa bima ni upi?

·         Madai yanafikishwaje?

·         Ni masharti gani yanapaswa kutimizwa?

·         Mkulima atapata fidia katika mazingira gani?

Elimu hiyo ni muhimu ili mkulima asichukulie bima kama ahadi ya kulipwa katika kila changamoto inayotokea shambani.

TEKNOLOJIA INAPUNGUZA GHAZAMA NA MUDA

Alisema huduma hiyo ni sehemu ya jitihada za Mixx kuongeza ujumuishaji wa kifedha miongoni mwa wakulima, hasa wale waliopo maeneo ambayo upatikanaji wa huduma za kawaida za kifedha umekuwa ukihitaji muda na gharama zaidi.

Hapa ndipo teknolojia inapokuwa na nafasi kubwa katika kilimo cha kisasa.

Mkulima anapoweza kufanya muamala kwa simu badala ya kusafiri umbali mrefu, anapunguza gharama za usafiri na muda wa kutafuta huduma.

Kwa mkulima ambaye ana shamba linalohitaji uangalizi wa kila siku, kuokoa muda kunaweza kuwa na thamani kubwa.

Muda huo unaweza kutumika kufanya shughuli kama kupalilia, kufuatilia mifugo, kukagua mashamba, kuvuna au kusimamia biashara ya mazao.

WAKULIMA WATOA USHUHUDA WA MATUMIZI YA HUDUMA ZA KIDIJITALI

Baadhi ya wakulima wanaotumia huduma hiyo, akiwemo Ezekiel Mlingi na Baraka Emmanuel, walisema matumizi ya huduma za kidijitali yamewapunguzia changamoto ya kusafiri umbali mrefu kutafuta huduma za kifedha.

Walisema uwezo wa kupokea na kufanya miamala kupitia simu umewarahisishia kusimamia fedha zao na kutumia muda zaidi katika shughuli za uzalishaji.

Uzoefu huu unaonesha kwamba teknolojia inaweza kuwa na manufaa ya moja kwa moja kwa mkulima pale inapokuwa rahisi kutumia na huduma zake zinapatikana kwa uhakika.

Lakini ili teknolojia iwafikie wakulima wengi zaidi, elimu ya matumizi yake ni muhimu.

Mkulima anayejua kutumia huduma ya simu kwa usalama anaweza kupata manufaa zaidi kuliko yule anayepokea huduma bila kuelewa taratibu zake.

USALAMA WA FEDHA ZA KIDIJITALI NI MUHIMU

Pamoja na faida za huduma za kifedha kidijitali, mkulima anapaswa kuwa makini na usalama wa fedha zake.

Mkulima hatakiwi kumpa mtu mwingine siri ya namba yake ya huduma za kifedha au taarifa nyingine zinazoweza kutumiwa kuingia kwenye akaunti yake.

Pia, anapaswa kuwa makini na ujumbe au simu zinazodai kuwa zinatoka kwa mtoa huduma wa kifedha na kuomba taarifa za siri.

Elimu ya kidijitali inapaswa kuwa sehemu ya elimu ya mkulima wa sasa.

Kwa sababu kadiri fedha zinavyohamia kwenye mifumo ya kidijitali, ndivyo umuhimu wa kulinda taarifa binafsi na akaunti unavyoongezeka.

MIXI KILIMO NA MUSTAKABALI WA KILIMO CHA KIDIJITALI

Mixx imesema itaendelea kutumia huduma ya Mixx Kilimo kuwafikia wakulima wengi zaidi na kuwawezesha kupata huduma za kifedha kwa njia salama na rahisi, ikiwa ni sehemu ya juhudi za kutumia teknolojia kuboresha shughuli za kilimo na maisha ya wakulima.

Hii inaashiria mwelekeo unaoongezeka wa kuunganisha kilimo na teknolojia ya fedha, maarufu kama huduma za kifedha kidijitali.

Katika siku zijazo, mkulima anaweza kuhitaji huduma nyingi zaidi za kidijitali katika mchakato mzima wa uzalishaji.

Kuanzia kupata taarifa za hali ya hewa, kutafuta masoko, kununua pembejeo, kupokea malipo, kupata mikopo, kuweka akiba na kutumia huduma za bima.

Hivyo, simu inaweza kuwa sehemu muhimu ya shughuli za biashara ya mkulima.

KAHawa NA MBAAZI: MKULIMA ANAPASWA KUONA MAZAO KAMA BIASHARA

Kwa wakulima wa kahawa, mbaazi na mazao mengine, upatikanaji wa huduma za kifedha ni muhimu kwa sababu mazao haya yanahusisha mnyororo mpana wa biashara.

Mkulima anahitaji fedha katika hatua mbalimbali—kuanzia maandalizi ya shamba hadi baada ya mavuno.

Kwa mkulima wa kahawa, kwa mfano, fedha zinaweza kuhitajika kwa shughuli za shamba, pembejeo, kazi za shambani, uvunaji na usafirishaji.

Kwa mkulima wa mbaazi, changamoto kama gharama za uzalishaji, usafirishaji na mabadiliko ya bei zinaweza kuathiri mapato.

Kwa hiyo, huduma za kifedha zinazopatikana kwa urahisi zinaweza kumsaidia mkulima kupanga shughuli zake vizuri zaidi.

MKULIMA JEMBE: TEKNOLOJIA IENDE SAMBAMBA NA ELIMU

Kwa mtazamo wa Mkulima Jembe Blog, hatua ya kuwafikishia wakulima huduma za kifedha kidijitali ni muhimu, lakini mafanikio yake yanategemea pia kiwango cha elimu ambacho mkulima anapata.

Mkulima anapaswa kufundishwa siyo tu namna ya kufanya muamala, bali pia namna ya kutumia huduma hiyo kama sehemu ya biashara yake.

Anapaswa kujifunza kuweka kumbukumbu za mapato na matumizi, kutenganisha fedha za familia na fedha za biashara, kupanga matumizi ya mapato ya mavuno na kuelewa gharama za mikopo na huduma nyingine za kifedha.

Hii itasaidia teknolojia kuwa zaidi ya njia ya kutuma na kupokea fedha na badala yake kuwa chombo cha kumjengea mkulima uwezo wa kusimamia biashara yake.

HITIMISHO: SIMU INAWEZA KUWA BENKI YA MKULIMA, LAKINI ELIMU NI MUHIMU

Zaidi ya wakulima 2,000 wa kahawa, mbaazi na mazao mengine katika Arusha na Manyara kunufaika na huduma za kifedha kidijitali za Mixx ni hatua inayoonesha namna teknolojia inavyoweza kusogeza huduma za kifedha karibu na mkulima.

Kupokea malipo ya mazao, kupata mikopo na huduma za bima bila kusafiri umbali mrefu kunaweza kupunguza gharama na muda, huku kumwezesha mkulima kuendelea kuzingatia shughuli zake za uzalishaji.

Lakini ujumbe muhimu kwa mkulima ni kwamba teknolojia pekee haitoshi.

Mkulima anahitaji pia elimu ya fedha, nidhamu ya matumizi, uelewa wa mikopo, usalama wa miamala ya kidijitali na uwezo wa kupanga mapato yake.

Kilimo cha kisasa kinahitaji mkulima anayejua kuzalisha, anayejua soko na anayejua kusimamia fedha.

Kwa hiyo, kadiri huduma za kifedha kidijitali zinavyozidi kumfikia mkulima, ndivyo mkulima anavyopaswa kuongeza maarifa yake ili kuhakikisha teknolojia inakuwa chombo cha kuongeza uzalishaji, kipato na maisha bora, badala ya kuwa njia nyingine ya matumizi yasiyopangwa.

Kwa mkulima wa leo, simu si chombo cha mawasiliano pekee—inaweza kuwa sehemu ya biashara yake, usimamizi wa fedha na safari ya kuongeza kipato.

 

Nanenane Kanda ya Kaskazini imehitimishwa: Wakulima 100,000+ Wapata Elimu, Teknolojia na Fursa za Kuongeza Tija

Na Mkulima Jembe Blog

Maonesho ya siku kuu ya Wakulima Nanenane Kanda ya Kaskazini yamehitimishwa mkoani Arusha, yakihudhuriwa na zaidi ya wananchi 100,000 na kushirikisha waonyeshaji 446 kutoka sekta mbalimbali.

Maonesho hayo yaliyojikita katika kuonesha fursa, teknolojia na ubunifu katika kilimo, ufugaji na uvuvi, yamebeba kaulimbiu isemayo:

“Tambua Soko, Ongeza Tija, Kutekeleza Dira 2050.”

Kaulimbiu hiyo imeendelea kuweka msisitizo kwenye jambo ambalo ni muhimu sana kwa mkulima wa sasa—kwamba kilimo hakiwezi kuendelea kuwa shughuli ya kuzalisha mazao pekee bila kuzingatia soko, tija, teknolojia, taarifa sahihi na thamani ya bidhaa.

Kwa muktadha huo, maonesho ya Nanenane hayakuwa tu sehemu ya wakulima, wafugaji na wavuvi kuonesha shughuli zao, bali pia yalikuwa jukwaa la kujifunza, kubadilishana uzoefu, kupata teknolojia mpya na kufahamu namna ya kufanya uzalishaji wenye tija zaidi.

WANANCHI ZAIDI YA 100,000 WASHIRIKI NANENANE KANDA YA KASKAZINI

Ushiriki wa zaidi ya wananchi 100,000 katika maonesho hayo unaonesha ukubwa wa umuhimu wa sekta za kilimo, mifugo na uvuvi kwa wananchi wa Kanda ya Kaskazini na Tanzania kwa ujumla.

Kwa wakulima, maonesho kama haya yana nafasi kubwa kwa sababu yanawaleta pamoja wadau mbalimbali katika eneo moja.

Mkulima anaweza kupata fursa ya kuona mashine za kilimo, mbegu, mbolea, dawa, mifumo ya umwagiliaji, teknolojia za ufugaji, huduma za kifedha, masoko, bidhaa za usindikaji pamoja na kupata elimu kutoka kwa wataalamu.

Kwa upande mwingine, waonyeshaji wanapata fursa ya kukutana moja kwa moja na wakulima ambao ndio watumiaji wakuu wa teknolojia na huduma wanazozalisha.

Hivyo, idadi ya zaidi ya wananchi 100,000 si tu takwimu ya mahudhurio, bali ni kiashiria cha namna jamii inavyoendelea kutafuta maarifa na fursa zinazoweza kuongeza kipato kupitia shughuli za uzalishaji.

WAONYESHAJI 446 WATOA FURSA KWA WAKULIMA

Maonesho hayo yameshirikisha waonyeshaji 446 kutoka sekta mbalimbali, jambo lililoongeza wigo wa huduma na teknolojia ambazo wakulima, wafugaji na wavuvi waliweza kuziona na kujifunza.

Kwa mkulima, jambo muhimu si kwenda kwenye maonesho kwa ajili ya kuona bidhaa pekee, bali ni kwenda na maswali yanayohusiana na changamoto alizonazo shambani.

Kwa mfano, mkulima anayepata changamoto ya ukame anaweza kutafuta elimu kuhusu umwagiliaji. Mkulima anayepata mavuno madogo anaweza kutafuta taarifa kuhusu mbegu bora, mbolea, udhibiti wa magonjwa na wadudu pamoja na matumizi sahihi ya teknolojia.

Mkulima anayelalamikia bei ndogo ya mazao anaweza kutafuta taarifa kuhusu masoko, uhifadhi, usindikaji na namna ya kuongeza thamani ya mazao.

Hii ndiyo sababu maonesho yanapaswa kuonekana kama darasa kubwa la kilimo na biashara, badala ya kuwa sehemu ya kutembelea na kuangalia bidhaa bila kuchukua maarifa.

AMOS MAKALLA: WAKULIMA WATUMIE TAFITI, TEKNOLOJIA NA ZANA BORA

Akizungumza wakati wa kufunga maonesho hayo kwa niaba ya Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu–TAMISEMI, Prof. Riziki Shemdoe, Mkuu wa Mkoa wa Arusha, Amos Makalla, aliwataka wakulima, wafugaji na wavuvi kutumia matokeo ya tafiti, teknolojia na zana bora za uzalishaji ili kuongeza tija.

Ujumbe huu una umuhimu mkubwa kwa sababu maendeleo ya kilimo yanategemea uwezo wa mkulima kubadilika kutoka kwenye uzalishaji unaotegemea mazoea pekee kwenda kwenye uzalishaji unaotumia maarifa na ushahidi wa kisayansi.

Tafiti zinazofanywa na wataalamu zinaweza kumsaidia mkulima kufahamu aina ya mbegu inayofaa katika eneo fulani, muda sahihi wa kupanda, mahitaji ya virutubisho vya udongo, namna ya kudhibiti magonjwa na wadudu pamoja na mbinu bora za kuvuna na kuhifadhi mazao.

Teknolojia nayo inaweza kupunguza gharama za uzalishaji, kuongeza ufanisi na kusaidia mkulima kutumia rasilimali chache kupata uzalishaji mkubwa.

Aidha, Makalla aliwahimiza wakulima kutumia mbegu zilizoidhinishwa na kuzingatia kalenda ya kilimo ili kuongeza uzalishaji na kupunguza changamoto zinazoweza kujitokeza katika kilimo.

KWA NINI MKULIMA ATUMIE MBEGU ZILIZOIDHINISHWA?

Mbegu ni msingi wa uzalishaji wa mazao. Mkulima anaweza kuwa na ardhi nzuri, mbolea na huduma nzuri za kilimo, lakini akitumia mbegu isiyo na ubora anaweza kupata mavuno madogo.

Mbegu zilizoidhinishwa hufanyiwa taratibu za kuhakikisha zinakidhi viwango vinavyotakiwa kabla ya kufikishwa kwa wakulima.

Kwa hiyo, mkulima anapaswa kuwa makini wakati wa kununua mbegu na kuhakikisha ananunua kutoka kwa vyanzo vinavyotambulika.

Ni muhimu pia mkulima kusoma maelekezo yaliyo kwenye kifungashio cha mbegu, kuangalia aina ya zao, eneo linalofaa kwa mbegu hiyo, muda wa kupanda na maelekezo mengine ya kitaalamu.

Kutumia mbegu kwa sababu tu imependwa na mkulima mwingine bila kuangalia mazingira ya eneo lako kunaweza kusababisha matokeo yasiyotarajiwa.

KALENDA YA KILIMO NI MUHIMU KWA MKULIMA

Mkuu wa Mkoa wa Arusha pia alisisitiza umuhimu wa kuzingatia kalenda ya kilimo.

Kalenda ya kilimo humsaidia mkulima kupanga shughuli zake kwa kuzingatia msimu.

Mkulima anapofahamu wakati sahihi wa kuandaa shamba, kupanda, kuweka mbolea, kudhibiti magonjwa na wadudu pamoja na kuvuna, anakuwa katika nafasi nzuri ya kupunguza hasara.

Hata hivyo, mkulima anapaswa pia kufuatilia taarifa za hali ya hewa kwa sababu mabadiliko ya tabianchi yanaweza kubadilisha mwenendo wa mvua na misimu ya kilimo.

TEKNOLOJIA SI ANASA, NI CHOMBO CHA KUONGEZA TIJA

Makala alisema wakati umefika kwa wakulima kuongeza matumizi ya teknolojia za kisasa, ikiwemo kilimo cha umwagiliaji, huduma za ugani zinazotolewa kwa njia ya TEHAMA pamoja na mifumo ya kidijitali inayowawezesha kupata taarifa za hali ya hewa, masoko, pembejeo na huduma za kifedha kwa wakati.

Hili ni jambo muhimu sana katika kilimo cha sasa.

Kwa muda mrefu wakulima wengi wamekuwa wakitegemea taarifa zinazopatikana kutoka kwa majirani au uzoefu wa miaka iliyopita. Ingawa uzoefu wa mkulima una thamani, mazingira ya kilimo yanabadilika na hivyo taarifa mpya zinahitajika.

UMwagiliaji WAWEZESHA MKULIMA KUPUNGUZA UTEGEMEZI WA MVUA

Kilimo cha umwagiliaji kinaweza kumsaidia mkulima kupunguza utegemezi wa mvua na kupanga uzalishaji kwa uhakika zaidi.

Mkulima anayepata maji ya uhakika anaweza kuwa na uwezo wa kupanga uzalishaji kulingana na mahitaji ya soko badala ya kusubiri msimu wa mvua pekee.

Hata hivyo, matumizi ya umwagiliaji yanapaswa kuambatana na usimamizi mzuri wa maji ili kuepuka upotevu na kuhakikisha rasilimali hiyo inatumika kwa ufanisi.

Teknolojia za umwagiliaji zinazodhibiti matumizi ya maji zinaweza kuwa na umuhimu mkubwa hasa katika maeneo yanayokabiliwa na changamoto za upatikanaji wa maji.

TEHAMA YAMSAIDIA MKULIMA KUPATA TAARIFA KWA WAKATI

Huduma za ugani zinazotolewa kwa njia ya TEHAMA zinaweza kumrahisishia mkulima kupata ushauri bila kulazimika kusafiri umbali mrefu kumtafuta mtaalamu.

Kwa kutumia simu na mifumo mbalimbali ya kidijitali, mkulima anaweza kupata taarifa kuhusu kilimo, hali ya hewa, magonjwa na wadudu, masoko, pembejeo na huduma za kifedha.

Hii ina maana kwamba simu ya mkononi inaweza kuwa zaidi ya chombo cha mawasiliano; inaweza kuwa chombo cha biashara na elimu kwa mkulima.

Mkulima anapaswa kutumia fursa hiyo kujifunza na kufuatilia taarifa kutoka kwenye vyanzo vinavyoaminika.

TAARIFA ZA MASOKO NI SILAHA YA MKULIMA

Makala alisema upatikanaji wa taarifa sahihi kuhusu bei za mazao katika masoko mbalimbali humsaidia mkulima kufanya maamuzi sahihi kuhusu mahali pa kuuza mazao yake na kupata bei yenye tija.

Hili ni eneo ambalo linahitaji kupewa uzito mkubwa.

Mkulima akizalisha bila kujua soko analolenga anaweza kukutana na changamoto wakati wa mavuno.

Kwa mfano, mkulima anaweza kuvuna kwa wingi wakati huo huo wakulima wengine nao wamevuna zao hilo hilo. Kama hakuna mpango wa uhifadhi, usindikaji au masoko mbadala, bei inaweza kushuka.

Kwa hiyo, kaulimbiu ya “Tambua Soko, Ongeza Tija, Kutekeleza Dira 2050” inampa mkulima ujumbe muhimu: soko linapaswa kuanza kufikiriwa kabla ya uzalishaji, si baada ya kuvuna pekee.

Mkulima anatakiwa kujiuliza:

• Nani atanunua mazao yangu?
• Soko liko wapi?
• Bei ni kiasi gani?
• Ni wakati gani bei huwa nzuri?
• Ninaweza kuhifadhi mazao?
• Ninaweza kuongeza thamani kabla ya kuuza?
• Gharama za uzalishaji ni kiasi gani?
• Faida yangu itakuwa kiasi gani?

Maswali haya yanaweza kumsaidia mkulima kuanza kuiona shughuli yake kama biashara, badala ya uzalishaji wa kawaida pekee.

NURDIN BABU: TEKNOLOJIA NI MUHIMU KATIKA KUONGEZA UZALISHAJI

Kwa upande wake, Mkuu wa Mkoa wa Kilimanjaro, Nurdin Babu, alisema wakulima hawawezi kuongeza uzalishaji na kufikia hatua kubwa za maendeleo bila kutumia teknolojia za kisasa, zana bora za kilimo na pembejeo sahihi.

Kauli hiyo inaelekeza kwenye changamoto kubwa inayowakabili wakulima wengi: uzalishaji mdogo kwa kutumia rasilimali nyingi.

Mkulima anaweza kuwa na ekari nyingi lakini akapata mavuno madogo kwa sababu ya mbegu zisizofaa, matumizi yasiyo sahihi ya mbolea, ukosefu wa maji, zana duni au kutofuata kanuni bora za kilimo.

Teknolojia inapotumika kwa usahihi inaweza kusaidia kuongeza uzalishaji katika eneo lile lile.

ARDHI YENYE RUTUBA NI FURSA, LAKINI INAHITAJI USIMAMIZI

Babu alisema Tanzania imejaliwa kuwa na ardhi yenye rutuba, hivyo wakulima, wafugaji na wavuvi wanapaswa kutumia rasilimali hizo kwa tija huku wakizingatia matumizi ya teknolojia na mbinu bora za uzalishaji.

Ardhi yenye rutuba ni rasilimali muhimu, lakini haiwezi kutumiwa bila mpango.

Mkulima anahitaji kujua afya ya udongo wake, mahitaji ya zao analolima na namna ya kuhifadhi rutuba hiyo kwa muda mrefu.

Matumizi ya kilimo kinachohifadhi udongo, usimamizi mzuri wa maji, matumizi sahihi ya mbolea na mzunguko wa mazao ni miongoni mwa mbinu zinazoweza kusaidia kulinda uzalishaji wa ardhi kwa muda mrefu.

Kwa hiyo, kuongeza tija hakumaanishi kutumia ardhi kupita kiasi, bali ni kuitumia kwa ufanisi na kwa njia endelevu.

RUZUKU YA PEMBEJEO NI FURSA KWA MKULIMA

Babu pia alisema Serikali imeweka mkazo katika kuhakikisha wakulima wanapata pembejeo kwa utaratibu wa ruzuku, hivyo akawataka kutumia fursa hiyo kwa kufuata taratibu zilizowekwa na kufika katika maeneo yanayotambuliwa na Serikali.

Ruzuku ya pembejeo inalenga kupunguza mzigo wa gharama unaomkabili mkulima na kumwezesha kupata baadhi ya pembejeo muhimu kwa gharama nafuu zaidi.

Hata hivyo, mkulima anapaswa kuhakikisha anafuata utaratibu uliowekwa ili kunufaika na fursa hiyo.

Ni muhimu pia mkulima kutambua kwamba kupata pembejeo kwa ruzuku pekee hakutoshi kuongeza mavuno.

Matokeo mazuri yanahitaji matumizi sahihi ya pembejeo hizo.

Mbolea ikitumika kwa kiwango kisicho sahihi inaweza kuwa na athari tofauti na matarajio. Vivyo hivyo, mbegu bora zinahitaji kupandwa kwa wakati na kupewa huduma zinazostahili.

MBEGU ZINAZOFANYIWA MAJARIBIO ZINAWEZA KUWA FURSA MPYA

Aliongeza kuwa iwapo mbegu zinazofanyiwa majaribio zitathibitishwa na wataalamu, zitakuwa fursa muhimu kwa wakulima kuongeza mavuno kwa eneo na hivyo kuongeza kipato.

Hii ni hatua muhimu kwa maendeleo ya kilimo kwa sababu utafiti wa mbegu unalenga kupata aina zinazoweza kufanya vizuri kulingana na mazingira na mahitaji ya wakulima.

Mkulima, hata hivyo, hapaswi kukimbilia kutumia mbegu ambazo bado hazijathibitishwa kwa kutegemea ahadi za mavuno makubwa.

Ni muhimu kusubiri mchakato wa wataalamu kukamilika na mbegu husika kuthibitishwa kabla ya kusambazwa kwa matumizi rasmi.

Mbegu mpya inapothibitishwa, mkulima anaweza kupata fursa ya kuongeza uzalishaji kwa kutumia teknolojia inayofaa kwa eneo lake.

Babu alisisitiza kuwa matumizi sahihi ya teknolojia, mbegu bora na pembejeo yanaweza kuongeza tija na kuchangia maendeleo ya Taifa.

MAONESHO YA NANENANE NI DARASA LA MKULIMA

Kwa ujumla, maonesho ya Nanenane Kanda ya Kaskazini yameonesha umuhimu wa kuwaunganisha wakulima na wadau wa kilimo.

Ushiriki wa zaidi ya wananchi 100,000 na waonyeshaji 446 unaonesha kwamba sekta ya kilimo, mifugo na uvuvi ina nafasi kubwa katika uchumi na maisha ya wananchi.

Lakini faida kubwa ya maonesho kama haya itaonekana pale ambapo mkulima atakaporudi shambani na kuanza kutumia maarifa aliyoyapata.

Mkulima anapojifunza teknolojia mpya lakini haitekelezi, faida ya maonesho hubaki kuwa ndogo.

Kwa hiyo, ni muhimu wakulima kuanza kutengeneza utamaduni wa kuchukua kumbukumbu wakati wa maonesho, kuuliza maswali kwa wataalamu, kulinganisha teknolojia mbalimbali na kuchagua teknolojia inayolingana na uwezo na mazingira yao.

MARYAM AHMED: UHAMASISHAJI UMEONGEZA USHIRIKI

Awali, akitoa salamu na kusoma taarifa ya maandalizi ya maonesho hayo, Katibu Tawala wa Mkoa wa Manyara, Maryam Ahmed, alisema kamati ya maandalizi ilifanya jitihada mbalimbali kuhakikisha maonesho hayo yanafikia wadau wengi.

Alisema miongoni mwa hatua zilizochukuliwa ni kuimarisha uhamasishaji na utoaji wa taarifa kwa umma kupitia vyombo vya habari, hatua iliyosaidia kuwafikia wananchi na wadau mbalimbali na kuongeza ushiriki katika maonesho hayo.

Hili linaonesha umuhimu wa mawasiliano katika sekta ya kilimo.

Mkulima hawezi kutumia fursa ambayo haijui.

Taarifa kuhusu maonesho, pembejeo, masoko, teknolojia, huduma za kifedha, hali ya hewa na fursa nyingine zinahitaji kuwafikia wakulima kwa wakati.

Vyombo vya habari vina nafasi kubwa katika kuhakikisha taarifa hizi zinawafikia wananchi kwa lugha rahisi na inayoeleweka.

MKULIMA JEMBE: MKULIMA WA SASA ANAHITAJI KUWA MJASIRIAMALI

Ujumbe mkubwa unaopatikana katika maonesho haya ni kwamba mkulima wa sasa anapaswa kwenda zaidi ya kuzalisha.

Anapaswa kuwa mzalishaji, mtafiti wa soko, mtumiaji wa teknolojia na mjasiriamali.

Kabla ya kupanda, anapaswa kufahamu soko.

Wakati wa uzalishaji, anapaswa kutumia teknolojia na mbinu bora.

Wakati wa kuvuna, anapaswa kuzingatia ubora na upotevu baada ya mavuno.

Baada ya kuvuna, anapaswa kutafuta soko lenye tija na ikiwezekana kuongeza thamani ya mazao yake kupitia usindikaji.

Kwa mfano, badala ya kuuza zao ghafi pekee, mkulima anaweza kutafuta fursa za kulisindika au kushirikiana na vikundi na vyama vya ushirika ili kuongeza nguvu ya kujadiliana bei.

Hii ndiyo maana kaulimbiu ya Nanenane ya “Tambua Soko, Ongeza Tija, Kutekeleza Dira 2050” ina ujumbe mpana unaohitaji kugeuzwa kuwa vitendo shambani.

MKULIMA AJIFUNZE KUTUMIA TAARIFA KABLA YA KUFANYA UAMUZI

Katika mazingira ya sasa, taarifa ni sehemu ya mtaji wa mkulima.

Mkulima anayejua bei za masoko, hali ya hewa, upatikanaji wa pembejeo na teknolojia anaweza kufanya maamuzi bora zaidi kuliko mkulima anayefanya maamuzi bila taarifa.

Kwa hiyo, mkulima anapaswa kujenga tabia ya kutafuta taarifa kutoka kwa wataalamu wa kilimo, maafisa ugani, taasisi za utafiti, taasisi za serikali, vyama vya ushirika, wafanyabiashara na vyanzo vingine vinavyoaminika.

Pia, matumizi ya simu janja na mifumo ya kidijitali yanaweza kumsaidia mkulima kupata taarifa kwa haraka zaidi.

NANENANE ISIISHIE KWENYE MAONESHO, IENDE SHAMBANI

Maonesho ya siku kuu ya Wakulima Nanenane Kanda ya Kaskazini yaliyohitimishwa mkoani Arusha yameacha ujumbe muhimu kwa wakulima, wafugaji na wavuvi.

Ujumbe huo ni kwamba kuongeza uzalishaji bila kuongeza tija, kujua soko na kutumia teknolojia kunaweza kutomletea mkulima maendeleo anayoyatarajia.

Ushiriki wa zaidi ya wananchi 100,000 na waonyeshaji 446 umeonesha ukubwa wa shauku ya wananchi katika kutafuta maarifa, teknolojia na fursa.

Sasa hatua inayofuata ni kuhakikisha maarifa yaliyopatikana yanatumika katika mashamba, mashamba ya mifugo, maeneo ya uvuvi na biashara za kilimo.

Mkulima anapaswa kutumia mbegu zilizoidhinishwa, kufuata kalenda ya kilimo, kutumia pembejeo kwa usahihi, kutumia teknolojia za kisasa, kufuatilia taarifa za hali ya hewa na kutafuta taarifa sahihi za masoko.

Kwa upande mwingine, matumizi ya umwagiliaji, TEHAMA, huduma za ugani na mifumo ya kidijitali yanapaswa kuendelea kupewa nafasi kubwa katika kuufanya uzalishaji kuwa wa kisasa na wenye tija.

Hatimaye, Nanenane haipaswi kuwa tukio la mara moja kwa mwaka tu, bali iwe chachu ya mabadiliko ya kila siku katika maisha ya mkulima.

Kwa mkulima, ujumbe wa maonesho haya unaweza kutafsiriwa kwa maneno machache:

JUA UNACHOLIMA, JUA UNAMUZA NANI, TUMIA TEKNOLOJIA, ONGEZA TIJA NA LENGA FAIDA.

Hapo ndipo kilimo kinapoweza kubadilika kutoka shughuli ya kujikimu na kuwa biashara yenye uwezo wa kuongeza kipato cha mkulima, kuimarisha usalama wa chakula, kuongeza ajira na kuchangia maendeleo ya Taifa kuelekea Dira 2050.

 

EFTA YAREJESHA TAKRIBANI MILIONI 100 KWA WAKULIMA 37, NIDHAMU YA MIKOPO YAWA SILAHA YA KUONGEZA TIJA

 
                                                                                      ................................

                                                                  .......................................

Mkurugenzi Mtendaji wa Equity for Tanzania Limited (EFTA), Bw. Nicomed Bohay (katikati), akiwa katika picha ya pamoja na baadhi ya wafanyakazi wa EFTA kutoka Matawi ya Arusha na Moshi wakati wa hafla ya kukabidhi hundi za rejesho la asilimia 50 ya riba kwa wakulima walionufaika na Mpango wa EFTA wa Urejeshaji wa Asilimia 50 ya Riba (Interest Rebate Programme), iliyofanyika katika Maonesho ya Nanenane 2026 jijini Arusha. Kupitia mpango huo, EFTA imerejesha takribani Shilingi milioni 100 kwa wakulima 37 ikiwa ni kutambua nidhamu yao ya kifedha na marejesho ya mikopo kwa wakati.

Equity for Tanzania Limited (EFTA) imewarejeshea wakulima 37 takribani Shilingi milioni 100 kama sehemu ya mpango wake wa Interest Rebate Programme, unaolenga kuwazawadia wateja wanaorejesha mikopo yao kwa wakati na kwa kufuata masharti ya mikataba yao.

Mpango huo, ambao umefanyika kwa miaka miwili mfululizo, umehusisha kurejeshwa kwa Shilingi milioni 43 kwa wakulima 15 mwaka 2025 na Shilingi milioni 53 kwa wakulima 22 mwaka 2026, na kufikisha jumla ya takribani Shilingi milioni 100 kwa wakulima 37.

Maana ya kurejeshewa sehemu ya riba kwa mkulima

Kwa mkulima, suala la riba ni sehemu muhimu ya gharama ya mkopo. Mkulima anayekopa fedha au kupata ufadhili wa mashine anapaswa kuelewa kwamba gharama ya mkopo haiishii kwenye kiasi cha fedha alichopokea au thamani ya mashine aliyopata.

Kuna gharama nyingine zinazohusiana na mkopo, ikiwemo riba na masharti mengine yaliyowekwa katika mkataba.

Kwa hiyo, mpango wa kurejesha asilimia 50 ya riba kwa mteja anayetekeleza masharti ya marejesho unaweka msisitizo kwenye jambo muhimu sana katika biashara ya kilimo: nidhamu ya fedha.

Hii ina maana kwamba mkulima anatakiwa kuichukulia mikopo kama mtaji wa biashara na si fedha ya matumizi yasiyohusiana na shughuli iliyokusudiwa.

Mkulima anapopata mkopo kwa ajili ya trekta, mashine ya kuchakata mazao au kifaa kingine cha uzalishaji, ni muhimu kuhakikisha kifaa hicho kinatumika kuzalisha mapato yatakayowezesha kulipa mkopo kwa wakati.

EFTA: Nidhamu ya marejesho ni sehemu ya mafanikio

Akizungumza katika hafla ya kukabidhi fedha hizo iliyofanyika kwenye banda la EFTA wakati wa Maonesho ya Nanenane 2026 jijini Arusha, Mkurugenzi Mtendaji wa EFTA, Bw. Nicomed Bohay, alisema mpango huo ni sehemu ya mkakati wa kampuni wa kujenga utamaduni wa nidhamu ya kifedha kwa wateja wake.

"Interest Rebate Programme ni zaidi ya kurejesha sehemu ya riba kwa wateja wetu. Tunataka kuwajengea wakulima utamaduni wa nidhamu ya kifedha kwa kuwaonyesha kuwa kulipa mkopo kwa wakati kuna manufaa ya moja kwa moja," alisema.

Kauli hiyo inaonyesha kwamba mkopo unaweza kuwa chombo cha kujenga biashara endapo mkopaji ataweza kupanga matumizi ya fedha au mashine, kutengeneza mapato na kutenga sehemu ya mapato kwa ajili ya marejesho.

Kwa mkulima anayefikiria kukopa, jambo la msingi si kujiuliza tu, "Nitapata mkopo kiasi gani?" Bali pia anapaswa kujiuliza, "Nitautumiaje mkopo huu kuzalisha mapato na nitalipaje kwa wakati?"

NPL ya asilimia 1 ina maana gani kwa mkulima?

Kwa mujibu wa Bw. Bohay, hadi kufikia mwezi Juni mwaka huu, EFTA imefikia kiwango cha asilimia moja (1%) cha mikopo chechefu (Non-Performing Loans – NPL), kiwango ambacho ni miongoni mwa viwango vya chini zaidi katika sekta ya taasisi za fedha nchini.

NPL, kwa lugha rahisi, inahusisha mikopo ambayo haifanyi marejesho kwa mujibu wa masharti yaliyowekwa.

Kwa taasisi inayotoa fedha kwa ajili ya kununua mali za uzalishaji, kiwango cha chini cha mikopo chechefu ni kiashiria kwamba sehemu kubwa ya wateja inatimiza wajibu wao wa marejesho.

Kwa mkulima, jambo hili ni muhimu kwa sababu taasisi inapokuwa na uzoefu mzuri wa marejesho inaweza kuwa na uwezo mkubwa zaidi wa kuendelea kutoa huduma kwa wateja wengine wanaohitaji mitaji na vifaa vya uzalishaji.

Ufadhili wa mashine unaweza kubadilisha mfumo wa kilimo

EFTA inajihusisha na ufadhili wa mali zinazohamishika, zikiwemo matrekta, mashine za kilimo, magari ya biashara na vifaa vingine vya uzalishaji ambavyo kwa kawaida hubeba kiwango kikubwa zaidi cha hatari ya mikopo.

"Nidhamu waliyoionyesha wakulima hawa ndiyo imechangia EFTA kufikia kiwango hiki cha NPL. Hii inatuwezesha kuendelea kuwafikia wakulima wengi zaidi kwa huduma za ufadhili wa mashine na vifaa vya uzalishaji," alisema.

Hapa kuna somo kubwa kwa mkulima.

Kilimo cha kisasa kinahitaji kuangalia uzalishaji kama biashara. Matumizi ya mashine yanaweza kupunguza utegemezi wa nguvu kazi ya mikono, kuongeza kasi ya maandalizi ya mashamba na kusaidia mkulima kuhudumia eneo kubwa zaidi kwa muda mfupi.

Kwa mfano, trekta linaweza kutumika si tu katika shamba la mwenye trekta, bali pia kutoa huduma kwa wakulima wengine.

Hii inamaanisha kuwa mashine inaweza kuwa mali ya uzalishaji na chanzo cha mapato, badala ya kuwa gharama pekee.

Mkulima anayenunua trekta kwa ajili ya biashara ya huduma za kilimo anaweza kupata mapato kutokana na kulima mashamba ya wakulima wengine, wakati huo huo akilitumia katika shughuli zake mwenyewe.

Ajira zaidi ya 300 zatokana na uwekezaji wa mashine

Mbali na kuwanufaisha wakulima hao kwa kurejeshewa sehemu ya riba, uwekezaji walioufanya kupitia mashine na vifaa vilivyofadhiliwa na EFTA umechangia kufunguliwa kwa zaidi ya ajira 300.

Ajira hizo zinahusisha madereva wa matrekta, waendesha mitambo, mafundi, waendeshaji wa mashine pamoja na vibarua wanaoshiriki katika shughuli mbalimbali za uzalishaji na uchakataji wa mazao.

Hii inaonyesha kwamba uwekezaji katika kilimo cha kutumia mashine hauishii kwa mtu aliyenunua mashine pekee.

Mashine moja inaweza kuzalisha shughuli za kiuchumi kwa watu wengine.

Kwa mfano, trekta linahitaji dereva. Linahitaji matengenezo. Linaweza kuhitaji fundi wakati linapopata hitilafu. Linaweza kutumika kulima mashamba ya wakulima wengine. Huduma hizo zote zinaunda mnyororo wa thamani unaoweza kutoa ajira na kipato.

Kwa upande wa mashine za uchakataji, fursa zinaweza kuongezeka zaidi kwa sababu zinahusisha uzalishaji, ufungashaji, usafirishaji na uuzaji wa bidhaa zilizoongezwa thamani.

Mashine zinavyoweza kupunguza gharama za uzalishaji

Kupitia mashine hizo, wakulima wameongeza uzalishaji, kupunguza gharama za shughuli za kilimo na kuboresha thamani ya mazao yao.

Hili ni jambo ambalo mkulima anapaswa kulielewa kabla ya kuamua kupata mashine.

Si kila mashine inafaa kwa kila mkulima.

Mkulima anapaswa kuangalia ukubwa wa eneo analolima, aina ya mazao, mahitaji ya huduma katika eneo lake, gharama za mafuta, matengenezo, vipuri, bima pale inapohitajika, pamoja na uwezo wa mashine kuzalisha mapato.

Kwa mkulima anayepanga kununua trekta kwa mkopo, ni muhimu kutengeneza mpango wa biashara unaoonyesha:

• Gharama ya mashine.
• Kiasi cha fedha kinachohitajika kama mchango au malipo ya awali.
• Gharama za mafuta.
• Gharama za matengenezo.
• Mapato yanayotarajiwa.
• Idadi ya wateja watakaohudumiwa.
• Kiasi cha fedha kitakachotengwa kwa ajili ya marejesho.
• Muda ambao mashine inaweza kutumika kuzalisha mapato.

Mpango huo unaweza kumsaidia mkulima kuepuka kuchukua mkopo mkubwa ambao uwezo wake wa kurejesha ni mdogo.

Erimiti Mushi: Mashine imeongeza uwezo wa kuhudumia wakulima

Mmoja wa wanufaika wa mpango huo, Erimiti Mushi kutoka Arusha, alisema mashine aliyopata kupitia EFTA imemwezesha kuongeza uzalishaji na kuwahudumia wakulima wengine wanaohitaji huduma za kilimo cha mashine.

"Fedha tulizorejeshewa ni motisha kubwa kwetu. Zinathibitisha kwamba taasisi hii inathamini wateja wanaorejesha mikopo yao kwa wakati," alisema.

Uzoefu huu unaonyesha fursa nyingine muhimu katika kilimo: kilimo cha kutoa huduma kwa wakulima wengine.

Mkulima si lazima awe mzalishaji wa mazao pekee.

Anaweza kuwa mtoa huduma za trekta, usafirishaji, uchakataji, upandaji, uvunaji au shughuli nyingine zinazohitajika katika mnyororo wa kilimo.

Mfumo huu unaweza kuongeza vyanzo vya mapato na kusaidia mashine kutumika kwa kiwango kikubwa zaidi badala ya kukaa bila kufanya kazi kwa muda mrefu.

Sebastian Gwaltu: Ufanisi kutoka shambani hadi uchakataji

Naye Sebastian Gwaltu kutoka Katesh, mkoani Manyara, alisema ufadhili wa mashine za uzalishaji umemsaidia kuongeza ufanisi katika shughuli zake za kilimo kuanzia maandalizi ya mashamba hadi uchakataji wa mazao.

Alisema fedha alizorejeshewa kupitia mpango huo zitamuwezesha kuendelea kuwekeza katika shughuli zake za uzalishaji.

Hapa tunapata somo jingine muhimu: mkulima anapaswa kufikiria mnyororo mzima wa thamani.

Kilimo hakianzi na kupanda mbegu na kuishia kuvuna.

Kuna maandalizi ya shamba, upandaji, palizi, uvunaji, usafirishaji, uhifadhi, uchakataji, ufungashaji na masoko.

Mkulima anayefanikiwa kuongeza thamani ya mazao yake anaweza kupata fursa kubwa zaidi ya mapato kuliko anayelazimika kuuza mazao ghafi mara baada ya kuvuna.

Nanenane 2026 kuwa darasa la fursa za fedha

Mbali na hafla hiyo, EFTA imeendelea kutumia Maonesho ya Nanenane 2026 kuwaelimisha wakulima kuhusu fursa za kupata ufadhili wa matrekta, power tillers, mashine za uchakataji wa mazao na vifaa vingine vya uzalishaji vinavyosaidia kuongeza tija katika kilimo.

Katika maonesho hayo, mamia ya wakulima na wadau wa sekta ya kilimo wameendelea kutembelea banda la EFTA kupata elimu kuhusu huduma za kampuni hiyo na namna zinavyoweza kuwasaidia kukuza shughuli zao za kiuchumi.

Kwa mkulima, maonesho kama Nanenane si sehemu ya kutazama bidhaa pekee.

Ni nafasi ya kuuliza maswali kuhusu teknolojia, gharama, masharti ya ufadhili, matengenezo, matumizi ya mashine na namna ya kufanya uwekezaji wenye tija.

Mkulima anayefikiria kuchukua mkopo wa mashine anapaswa kutumia fursa kama hiyo kulinganisha chaguo mbalimbali kabla ya kufanya uamuzi.

Mkopo si fedha ya matumizi ya kawaida

Moja ya changamoto zinazoweza kumwangusha mkulima katika mikopo ni kutumia fedha au mali iliyopatikana kwa mkopo kwa shughuli ambazo hazikuwekwa kwenye mpango wa awali.

Kwa mfano, mkopo uliokusudiwa kununua mashine ya uzalishaji unapaswa kutumika kwa madhumuni yaliyokubaliwa.

Mkulima anapaswa kujenga utaratibu wa kutenganisha fedha za biashara na fedha za matumizi ya familia.

Hii inasaidia kujua kama biashara inaleta faida na kama ina uwezo wa kulipa mkopo.

Nidhamu hiyo ndiyo msingi wa uendelevu wa biashara.

Fedha ya rejesho inaweza kutumika kama mtaji mpya

Kwa wanufaika waliorejeshewa sehemu ya riba, fedha hizo zinaweza kuwa fursa ya kuongeza nguvu kwenye biashara.

Mkulima anaweza, kulingana na mahitaji na mipango yake, kutumia fedha hiyo kuongeza mtaji wa uendeshaji, kufanya matengenezo ya mashine, kununua vifaa vidogo vya uzalishaji au kuimarisha shughuli nyingine zinazoongeza mapato.

Hata hivyo, jambo la msingi ni kuhakikisha fedha hiyo haitumiki bila mpango.

Fedha ndogo inayowekezwa katika sehemu sahihi ya biashara inaweza kuwa na uwezo wa kuzalisha mapato zaidi kwa muda mrefu.

Interest Rebate Programme na somo kwa wakulima wengine

Kwa mujibu wa EFTA, mpango wa Interest Rebate unaonyesha kuwa huduma za kifedha zinaweza kuwa zaidi ya utoaji wa mikopo.

Kupitia kuhamasisha nidhamu ya marejesho, kampuni imeweza kurejesha takribani Shilingi milioni 100 kwa wakulima 37, kufikia kiwango cha asilimia 1 cha mikopo chechefu (NPL) na wakati huo huo kuchangia kuundwa kwa zaidi ya ajira 300 kupitia uwekezaji wa wakulima hao katika mashine na vifaa vya uzalishaji.

Kwa mkulima mwingine anayefikiria kutumia huduma za kifedha, ujumbe mkubwa hapa ni kwamba uwezo wa kupata mkopo haupaswi kuwa mwisho wa safari; matumizi sahihi ya mkopo na marejesho yenye nidhamu ndiyo msingi wa kujenga biashara endelevu.

Mkulima anayelipa kwa wakati anaweza kujenga historia nzuri ya kifedha, kuimarisha uaminifu wake kwa taasisi ya fedha na kuongeza nafasi ya kupata huduma za kifedha siku zijazo, kutegemea masharti ya taasisi husika.

Mambo 7 ambayo mkulima anapaswa kujifunza

1. Kopa kwa lengo la kuzalisha

Mkopo unapaswa kuwa na matumizi yanayoweza kuzalisha mapato.

2. Soma na elewa mkataba

Kabla ya kusaini mkataba wa mkopo au ufadhili, mkulima anapaswa kuelewa riba, muda wa marejesho, ada na masharti mengine.

3. Tengeneza mpango wa marejesho

Usisubiri siku ya mwisho ya malipo. Panga mapato yako mapema.

4. Tenganisha biashara na matumizi ya familia

Hii inasaidia kujua faida halisi ya biashara na kuhakikisha fedha za marejesho hazitumiki kwenye matumizi mengine.

5. Tumia mashine kuzalisha mapato

Mashine inaweza kutumika kwenye shamba lako na pia kutoa huduma kwa wakulima wengine pale inapowezekana.

6. Wekeza kwenye kuongeza thamani

Uzalishaji pekee hautoshi. Uchakatishaji na ufungashaji vinaweza kuongeza thamani ya mazao.

7. Tumia fursa za maonesho kupata elimu

Nanenane na maonesho mengine ni nafasi ya kujifunza kuhusu teknolojia, masoko na huduma za kifedha kabla ya kufanya maamuzi ya uwekezaji.

Tukio la EFTA kurejesha takribani Shilingi milioni 100 kwa wakulima 37 linatoa picha ya namna nidhamu ya kifedha inavyoweza kuhusishwa na uwekezaji katika uzalishaji.

Kwa upande mmoja, wakulima hao wamepata motisha kupitia kurejeshewa sehemu ya riba. Kwa upande mwingine, taasisi ya fedha imeonyesha umuhimu wa wateja kutimiza wajibu wao wa marejesho.

Zaidi ya hapo, uwekezaji katika matrekta, mashine za kilimo na vifaa vya uchakataji umechangia shughuli za kiuchumi na zaidi ya ajira 300, huku wakulima wakiongeza uwezo wa uzalishaji, kupunguza gharama na kuboresha thamani ya mazao.

Kwa hiyo, kwa mkulima wa Tanzania anayelenga kuingia katika kilimo cha kisasa, somo kubwa si kuhusu mkopo pekee. Ni kuhusu kuchukua mkopo unaoendana na uwezo wa biashara, kuutumia kwa malengo yaliyokusudiwa, kuzalisha mapato, kufanya marejesho kwa wakati na kutumia faida inayopatikana kupanua biashara.

Huo ndio msingi wa kubadilisha mkopo kutoka kuwa mzigo wa kifedha na kuwa chombo cha kuongeza uzalishaji, ajira na kipato katika sekta ya kilimo.