Kilimo cha Maharage (Kutoka Shambani hadi Sokoni

Wakulima wa maharage wakielekezwa

9

Uchaguzi wa Mbegu

• Chagua mbegu bora zilizothibitishwa (mfano Uyole 96, Selian 13).
• Kiasi: 20–30 kg kwa ekari 1.
• Tumia mbegu zinazostahimili magonjwa kama anthracnose na kuoza mizizi.

Maandalizi ya Shamba

• Lima mara 1–2 hadi udongo uwe laini.
• Weka samadi au mboji (magunia 10–15 kwa ekari).
• Panda kwa nafasi ya 50cm x 20cm.
• Panda mwanzo wa mvua (Machi–Aprili au Novemba–Desemba).

Upandaji

• Weka mbegu 1–2 kila shimo.
• Funika kwa udongo mwepesi.
• Hakikisha shamba halina maji kusimama.

 Matunzo

• Palilia wiki ya 2–3 baada ya kupanda.
• Tumia mbolea ya kupandia (DAP au NPK) kwa kiasi kidogo.
• Dhibiti wadudu (kama funza na chawa) kwa viuatilifu salama.
• Fuata ushauri wa Afisa Kilimo wa eneo lako.

 Kuvuna

• Muda: Siku 75–100 baada ya kupanda.
• Vuna yakishakomaa na kukauka.
• Yakaushe vizuri kabla ya kuhifadhi.

Hifadhi na Masoko

• Hifadhi kwenye magunia safi yasiyo na unyevu.
• Masoko:
  • Masoko ya kijiji/mtaa
  • Wafanyabiashara wakubwa
  • Shule na taasisi
  • Viwanda vya kusindika

Bei ya wastani Tanzania: Tsh 1,500 – 3,000 kwa kilo (hutegemea msimu na eneo).

---

Bajeti ya Ekari 1 (Makadirio)

Gharama	Kiasi (Tsh)
Kulima	120,000
Mbegu (25kg)	200,000
Mbolea	150,000
Dawa	100,000
Palizi & kazi	150,000
Jumla ya Gharama	720,000

 Mavuno

• Wastani: Gunia 8–12 (800–1,200 kg) kwa ekari.
• Ukipata kilo 1,000 × Tsh 2,000 = 2,000,000 Tsh

 Faida ya Makadirio

2,000,000 – 720,000 = 1,280,000 Tsh