Friday, July 3, 2026

Wakulima wa Korosho Waanza Kupokea Pembejeo Mapema: Hatua Inayotarajiwa Kuongeza Mavuno, Ubora na Kipato




Sekta ya kilimo inaendelea kuwa uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania kwa kutoa ajira, kuongeza kipato cha wananchi na kuchangia upatikanaji wa malighafi kwa viwanda mbalimbali. Miongoni mwa mazao ya biashara yenye mchango mkubwa katika uchumi wa Taifa ni zao la korosho, ambalo limeendelea kuwa chanzo kikuu cha kipato kwa maelfu ya wakulima hususan katika mikoa ya kusini ikiwemo Mtwara, Lindi na Ruvuma.

Moja ya mambo muhimu yanayochangia mafanikio ya uzalishaji wa korosho ni upatikanaji wa pembejeo bora kwa wakati. Wataalamu wa kilimo wanaeleza kuwa matumizi sahihi ya pembejeo kama dawa za kuzuia na kudhibiti magonjwa pamoja na wadudu waharibifu husaidia kuongeza afya ya mikorosho, kuboresha mavuno na kuongeza ubora wa korosho zinazozalishwa.

Katika msimu huu, wakulima wa zao la korosho wamepokea habari njema baada ya kuanza kupokea pembejeo za kilimo mapema, jambo ambalo limepokelewa kwa furaha kubwa na kuwapa matumaini ya kupata mavuno bora zaidi kuliko misimu iliyopita.

Wakulima Wamshukuru kwa Kupa Pembejeo

Wakulima wa zao la Korosho wamemshukuru kwa  kupata pembejeo za kilimo licha ya uwepo wa changamoto mbalimbali.

Wakulima hao ambao ni Wakulima wa Korosho wa mkoa wa Mtwara wameendelea kupokea pembejeo za kilimo ikiwemo dawa za maji na dawa ya unga ama Sulphur ambapo hawakusita kupaza sauti zao za pongezi.


Kauli hiyo inaonyesha namna wakulima wanavyothamini upatikanaji wa pembejeo kwa wakati, hasa katika kipindi ambacho soko la dunia limekuwa likikabiliwa na changamoto mbalimbali zinazohusisha uzalishaji, usafirishaji na upatikanaji wa bidhaa za kilimo.

Ziara ya Afisa Tarafa Kujiridhisha na Ugawaji wa Pembejeo

Hayo yamejili wakati wa ziara aliyofanya Ndugu Emmanuel Shilatu ambaye ni Afisa Tarafa kujiridhisha juu ya mwenendo wa ugawaji wa pembejeo ambapo zoezi limeendelea vyema.

“Kwa niaba ya Wananchi ningependa kuungana nao kumpongeza Mhe. Rais Samia kwa namna anavyowajali Wakulima kwa kuwapatia pembejeo za kilimo. Anayafanya hayo sanjali na kuwapatia Wataalamu wa kilimo, kuwapatia mbegu na kuwasimamia Wakulima kupata masoko ya mazao yao kupitia mfumo wa stakabadhi ghalani. Hauwezi kuongelea mafanikio ya Kilimo na Wakulima nchini pasipo kumtaja Rais Samia.” Alisema Shilatu.

Mbali na kujionea mwenendo wa ugawaji wa pembejeo, ziara hiyo pia ilisisitiza umuhimu wa kuhakikisha pembejeo zinawafikia walengwa kwa wakati, kwa uwazi na kwa kufuata taratibu zilizowekwa ili kila mkulima anayestahili aweze kunufaika.

Mwenyekiti wa Kijiji Aahidi Kusimamia Ugawaji kwa Haki

Halikadhalika Mwenyekiti Kijiji Cha Kivukoni Ndugu Jackson Joseph Milanzi alishukuru kwa pembejeo na kuhaidi kutekeleza maelekezo ya Afisa Tarafa ya kuendelea kusimamia ugawaji wa pembejeo hizo kwa uwazi, haki na usawa kama zoezi linavyoendelea.

Usimamizi mzuri wa ugawaji wa pembejeo ni jambo muhimu katika kuhakikisha hakuna mkulima anayebaguliwa au kunyimwa haki yake. Uwazi katika zoezi hilo huongeza imani kwa wakulima na kuimarisha ushirikiano kati ya Serikali, viongozi wa maeneo na wananchi.

Kwa Nini Pembejeo za Korosho Ni Muhimu?

Wataalamu wa kilimo wanaeleza kuwa matumizi ya pembejeo sahihi katika zao la korosho yana manufaa makubwa kwa mkulima. Dawa za maji hutumika kudhibiti magonjwa mbalimbali yanayoshambulia mikorosho, huku dawa ya unga aina ya Sulphur ikitumika kusaidia kudhibiti baadhi ya magonjwa ya fangasi pamoja na kuboresha afya ya mimea inapozingatiwa matumizi sahihi kulingana na ushauri wa wataalamu wa ugani.

Faida za matumizi sahihi ya pembejeo ni pamoja na:

  • Kupunguza mashambulizi ya magonjwa na wadudu.

  • Kuongeza afya na uimara wa mikorosho.

  • Kuongeza idadi na ubora wa korosho zinazovunwa.

  • Kuongeza kipato cha mkulima kutokana na mavuno mengi na yenye ubora.

  • Kuchochea uzalishaji unaokidhi mahitaji ya soko la ndani na nje ya nchi.

Hata hivyo, wataalamu wanasisitiza kuwa pembejeo pekee hazitoshi. Mkulima anatakiwa pia kufuata kanuni bora za kilimo ikiwa ni pamoja na kupogoa mikorosho kwa wakati, kusafisha mashamba, kuondoa matawi yaliyokauka, kudhibiti magugu na kufuata ratiba sahihi ya matumizi ya dawa.

Kupatikana kwa Pembejeo Mapema ni Faida Kubwa

Moja ya changamoto zilizokuwa zikitajwa na wakulima katika miaka iliyopita ilikuwa ni kuchelewa kwa pembejeo kufika mashambani. Hali hiyo wakati mwingine ilisababisha baadhi ya wakulima kushindwa kutumia dawa katika kipindi kinachofaa, jambo lililoathiri mavuno.

Kwa msimu huu, kuanza kwa ugawaji wa pembejeo mapema kunatoa nafasi kwa wakulima kujiandaa vizuri kabla ya hatua muhimu za ukuaji wa mikorosho. Hii inaweza kusaidia kuongeza ufanisi wa matumizi ya pembejeo na kuboresha uzalishaji.

Mfumo wa Stakabadhi Ghalani na Masoko ya Korosho

Mbali na pembejeo, suala la soko linaendelea kuwa muhimu kwa wakulima wa korosho. Mfumo wa stakabadhi ghalani umeendelea kutajwa kuwa miongoni mwa njia zinazolenga kuwawezesha wakulima kuuza mazao yao kwa utaratibu unaowapa nafasi ya kupata bei zinazotokana na ushindani wa soko.

Kwa wakulima wengi, upatikanaji wa soko lenye uhakika ni motisha ya kuendelea kuwekeza katika uzalishaji na kutumia teknolojia bora za kilimo.

Matarajio ya Msimu wa Korosho

Wakulima wa Korosho nchini wameanza kupokea pembejeo za kilimo mapema sana kwa msimu huu tofauti na hapo awali na hivyo wanatarajia kuwa na msimu mzuri wa Korosho kwa mwaka huu na hivyo kupata tija ya uzalishaji.

Iwapo matumizi ya pembejeo yataenda sambamba na ushauri wa wataalamu wa ugani, pamoja na kuwepo kwa hali nzuri ya hewa na usimamizi mzuri wa mashamba, matarajio ya mavuno bora yanaweza kuongezeka. Hii itasaidia kuongeza kipato cha wakulima mmoja mmoja, kuimarisha uchumi wa familia na kuchangia ukuaji wa sekta ya korosho nchini.


Kupatikana kwa pembejeo mapema ni hatua inayoweza kuchangia mafanikio ya uzalishaji wa korosho endapo zitatumika kwa usahihi na kwa kuzingatia maelekezo ya wataalamu wa kilimo. Ushirikiano kati ya Serikali, viongozi wa maeneo, maafisa ugani na wakulima unaendelea kuwa nguzo muhimu katika kuboresha sekta ya kilimo.

Kwa wakulima wa korosho, msimu huu unaanza ukiwa na matumaini makubwa. Kazi iliyobaki ni kuhakikisha pembejeo zinatumika ipasavyo, mashamba yanatunzwa kwa weledi na kila mkulima anazingatia mbinu bora za kilimo ili kuongeza uzalishaji, ubora wa korosho na kipato chake.


MRADI WA MIWA NA KIWANDA CHA SUKARI PANGANI: FURSA MPYA YA MAPINDUZI YA KILIMO, VIWANDA NA UCHUMI WA TANZANIA




Na Mwandishi Maalum

Sekta ya kilimo imeendelea kuwa uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania kwa miongo mingi, ikiajiri zaidi ya asilimia kubwa ya wananchi na kuchangia kwa kiwango kikubwa katika usalama wa chakula, malighafi za viwandani na mapato ya fedha za kigeni. Hata hivyo, kwa muda mrefu changamoto kubwa imekuwa ni kuuza mazao ghafi bila kuyaongezea thamani kupitia viwanda. Serikali ya Awamu ya Sita chini ya uongozi wa Rais Dk. Samia Suluhu Hassan imeweka mkazo mkubwa katika kubadili hali hiyo kwa kuunganisha kilimo na viwanda ili kuongeza tija, ajira na kasi ya ukuaji wa uchumi.

Moja ya miradi mikubwa inayodhihirisha dira hiyo ni mradi wa mashamba makubwa ya miwa pamoja na ujenzi wa kiwanda kikubwa cha sukari wilayani Pangani mkoani Tanga. Mradi huu si wa kawaida bali ni uwekezaji wa kimkakati unaolenga kubadili sura ya uchumi wa wilaya hiyo, mkoa wa Tanga na Taifa kwa ujumla.

Viwanda ni Injini ya Uchumi wa Kisasa

Katika nchi nyingi zilizoendelea duniani, ukuaji wa sekta ya viwanda umeambatana moja kwa moja na maendeleo ya sekta ya kilimo. Kilimo kinatoa malighafi, huku viwanda vikiongeza thamani ya mazao hayo na kuyafanya kuwa bidhaa zinazoweza kuuzwa ndani na nje ya nchi.

Ndiyo maana serikali imeweka mkakati wa kuhakikisha kila wilaya nchini inakuwa na kongani za viwanda ili wananchi wa maeneo yote wanufaike na maendeleo ya kiuchumi bila kubaki nyuma. Dhamira hii inalenga kujenga uchumi shindani unaotegemea uzalishaji badala ya matumizi pekee.

Kwa mtazamo huo, mradi wa Pangani unakuwa sehemu muhimu ya utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo kwa kuifanya sekta ya kilimo kuwa msingi wa maendeleo ya viwanda.

Pangani Yazaliwa Upya Kama Kitovu cha Kilimo cha Miwa

Wilaya ya Pangani imebarikiwa kuwa na ardhi yenye rutuba, hali nzuri ya hewa na upatikanaji wa maji unaofaa kwa kilimo cha miwa. Kwa miaka mingi eneo hili halikuwahi kutumia kikamilifu rasilimali hizi katika uwekezaji mkubwa wa viwanda.

Serikali imeamua kutumia fursa hiyo kwa kuanzisha mashamba makubwa ya miwa yatakayohudumia kiwanda kikubwa cha sukari kitakachojengwa katika wilaya hiyo.




Akizungumza Februari 26, 2025 akiwa katika ziara ya kikazi Pangani, Rais Dk. Samia Suluhu Hassan alieleza wazi kuwa serikali imekusudia kuanzisha mradi huo ili kuongeza uzalishaji wa sukari nchini, kuzalisha ajira kwa maelfu ya Watanzania na kuurejesha Mkoa wa Tanga katika hadhi yake ya kuwa kitovu cha maendeleo ya viwanda.

Kauli hiyo inaonesha kuwa mradi huu hauishii kwenye uzalishaji wa sukari pekee bali ni sehemu ya mkakati mpana wa kuijenga Tanzania yenye uchumi wa viwanda.

TISEZA Yasimamia Utekelezaji wa Mradi

Utekelezaji wa mradi unasimamiwa na Mamlaka ya Uwekezaji na Maeneo Maalum ya Kiuchumi Tanzania (TISEZA), taasisi yenye jukumu la kusimamia uwekezaji wa miradi mikubwa yenye manufaa ya kitaifa.

Hatua muhimu tayari zimeanza kuchukuliwa. Mwezi Juni mwaka 2026 serikali ilianza rasmi kulipa fidia wananchi 474 kutoka vijiji vya Mseko na Kigurusimba katika Kata ya Masaika wilayani Pangani.

Hatua hii inaonyesha dhamira ya serikali ya kuhakikisha utekelezaji wa mradi unafanyika kwa kuzingatia sheria, haki za wananchi na fidia stahiki kabla ya kuanza shughuli za maendeleo.

Wananchi Waendelea Kunufaika na Fidia

Mkuu wa Mkoa wa Tanga, Balozi Dk. Batilda Buriani, amesema zoezi la ulipaji fidia linaendelea vizuri ambapo zaidi ya wananchi 400 tayari wamekamilisha kusaini nyaraka zinazohitajika.

Amesisitiza kuwa waliowahi kujitokeza wamepewa kipaumbele katika malipo huku wengine wakiendelea kuhudumiwa kadiri taratibu zinavyoendelea.

Utoaji wa fidia kwa wakati ni hatua muhimu inayojenga imani kati ya serikali na wananchi, huku ukitoa nafasi kwa jamii kuhamia maeneo mengine kwa utaratibu unaokubalika.

Uwekezaji wa Zaidi ya Shilingi Bilioni 900

Mradi huu unakadiriwa kugharimu dola milioni 350 za Marekani, sawa na zaidi ya shilingi bilioni 900 za Kitanzania.

Takribani ekari 22,000 zitatumika kwa mashamba ya miwa pamoja na miundombinu mingine ya uzalishaji.

Ukubwa wa uwekezaji huu unaifanya Pangani kuwa miongoni mwa maeneo yatakayokuwa na uwekezaji mkubwa zaidi wa kilimo cha biashara nchini.

Kwa kiwango hiki cha uwekezaji, athari zake chanya hazitaishia kwenye kilimo pekee bali zitafika kwenye sekta za ujenzi, usafirishaji, biashara, huduma za kifedha, elimu ya ufundi na teknolojia.

Jinsi Wakulima Watakavyonufaika

Kwa mkulima, jambo muhimu kuliko yote ni soko la uhakika.

Kwa miaka mingi wakulima wengi wamekuwa wakikabiliwa na changamoto ya kuzalisha bila kujua watamuuzia nani mazao yao. Hali hiyo husababisha hasara na kukatisha tamaa.

Ujio wa kiwanda cha sukari Pangani unabadilisha hali hiyo.

Mbali na mashamba makubwa ya mradi, wakulima wadogo wana nafasi kubwa ya kushiriki kupitia mfumo wa wakulima washirika (out-growers), ambapo watazalisha miwa na kuiuza moja kwa moja kiwandani kwa utaratibu wa mikataba.

Mfumo huu utaongeza kipato cha wakulima, utawahamasisha kutumia mbegu bora, umwagiliaji wa kisasa, mbolea na teknolojia za kuongeza uzalishaji.

Kadiri uzalishaji utakavyoongezeka, ndivyo kipato cha kaya nyingi kitakavyoongezeka.

Ajira kwa Vijana

Changamoto ya ajira kwa vijana ni moja ya masuala makubwa nchini.

Mradi wa Pangani unatarajiwa kuzalisha maelfu ya ajira za moja kwa moja na zisizo za moja kwa moja.

Ajira zitapatikana katika:

  • Kilimo cha miwa.

  • Matrekta na mashine za kilimo.

  • Ujenzi wa miundombinu.

  • Kiwanda cha sukari.

  • Usafirishaji.

  • Ulinzi.

  • Biashara ndogo ndogo.

  • Huduma za chakula.

  • Mafundi.

  • Wahandisi.

  • Wataalamu wa kilimo.

  • Wataalamu wa mazingira.

  • Wataalamu wa fedha na utawala.

Ajira hizi zitasaidia kupunguza tatizo la ukosefu wa ajira huku zikiimarisha uchumi wa kaya nyingi.

Kuongeza Uzalishaji wa Sukari Nchini

Kwa miaka mingi Tanzania imekuwa ikikabiliwa na upungufu wa sukari katika baadhi ya vipindi kutokana na mahitaji kuwa makubwa kuliko uzalishaji.

Mradi huu unalenga kuongeza uzalishaji wa ndani ili nchi ijitosheleze kwa mahitaji yake.

Faida nyingine ni kupunguza matumizi ya fedha za kigeni zinazotumika kuagiza sukari kutoka nje.

Iwapo uzalishaji utazidi mahitaji ya ndani, Tanzania itanufaika kwa kuuza sukari katika masoko ya kikanda na kimataifa na kuongeza mapato ya fedha za kigeni.

Viwanda Vinavyochipuka Kutokana na Sukari

Faida za kiwanda cha sukari haziishii kwenye sukari pekee.

Kutokana na zao la miwa zinaweza kuzalishwa bidhaa mbalimbali zikiwemo:

  • Molasi.

  • Ethanoli.

  • Nishati ya umeme kupitia bagasse.

  • Mbolea hai.

  • Chakula cha mifugo.

  • Vinywaji.

  • Kemikali mbalimbali za viwandani.

Hii ina maana kuwa kiwanda kimoja kina uwezo wa kuibua viwanda vingine vingi vinavyotegemea malighafi hiyo.

Miundombinu Itaimarika

Miradi mikubwa ya uwekezaji huenda sambamba na maendeleo ya miundombinu.

Barabara zitaboreshwa.

Madaraja yatajengwa au kukarabatiwa.

Huduma za umeme na maji zitaongezeka.

Mawasiliano yataimarika.

Miundombinu hii itanufaisha wananchi wote hata wale ambao hawatajihusisha moja kwa moja na kilimo cha miwa.

Mapato ya Serikali Kuongezeka

Kadiri uzalishaji utakavyoongezeka, ndivyo makusanyo ya kodi yatakavyoongezeka.

Serikali itanufaika kupitia kodi za kampuni, kodi za wafanyakazi, ushuru wa bidhaa pamoja na shughuli nyingine za kiuchumi zitakazochipuka.

Mapato hayo yatawezesha serikali kuendelea kuboresha huduma za afya, elimu, maji, barabara na miradi mingine ya maendeleo.

Fursa kwa Wajasiriamali

Mradi huu pia utafungua milango kwa wajasiriamali.

Kutakuwa na mahitaji makubwa ya:

  • Chakula kwa wafanyakazi.

  • Nyumba za kupanga.

  • Usafirishaji.

  • Vipuri vya mashine.

  • Mafuta.

  • Vifaa vya kilimo.

  • Huduma za benki.

  • Bima.

  • Mawasiliano.

  • Teknolojia za kidijitali.

Biashara hizi zitawanufaisha wananchi wa Pangani na maeneo jirani.

Changamoto Zinazopaswa Kuzingatiwa

Pamoja na matarajio makubwa ya mradi, yapo mambo yanayohitaji usimamizi makini.

Ni muhimu kuhakikisha fidia zote zinalipwa kwa haki na kwa wakati.

Hifadhi ya mazingira izingatiwe ili kulinda misitu, vyanzo vya maji na bioanuwai.

Vijana wa maeneo husika wapewe kipaumbele katika ajira.

Wakulima wadogo washirikishwe kikamilifu kupitia mikataba ya uzalishaji wa miwa.

Mafunzo ya kilimo bora yatolewe ili kuongeza tija na ubora wa mazao.

Endapo maeneo haya yatapewa uzito, mradi utakuwa na manufaa ya muda mrefu kwa vizazi vya sasa na vijavyo.


Mradi wa mashamba makubwa ya miwa na ujenzi wa kiwanda cha sukari wilayani Pangani ni zaidi ya mradi wa kilimo; ni mradi wa kimkakati wa mageuzi ya uchumi wa Tanzania. Uwekezaji wa zaidi ya shilingi bilioni 900, matumizi ya ekari 22,000, ulipaji wa fidia kwa wananchi 474 na usimamizi wa TISEZA vinaonyesha dhamira ya serikali ya kuunganisha kilimo na viwanda ili kujenga uchumi shindani.

Kwa wakulima, huu ni mwanzo wa zama mpya za soko la uhakika na uzalishaji wenye tija. Kwa vijana, ni fursa ya ajira na ujasiriamali. Kwa Mkoa wa Tanga, ni hatua ya kurejesha hadhi yake kama kitovu cha viwanda. Na kwa Taifa, ni njia ya kuongeza uzalishaji wa sukari, kupunguza uagizaji kutoka nje, kuongeza mauzo ya bidhaa nje ya nchi na kuimarisha uchumi wa viwanda.

Ikiwa utekelezaji wake utaendelea kwa uwazi, ushirikishwaji wa wananchi na usimamizi madhubuti wa mazingira, mradi huu unaweza kuwa mfano wa mafanikio ya namna ambavyo sekta ya kilimo inaweza kuwa msingi imara wa mapinduzi ya viwanda na maendeleo endelevu ya Tanzania.