Sekta ya kilimo ndiyo uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania, lakini kwa miaka mingi imekuwa ikikabiliwa na changamoto ya kushindwa kuvutia vijana kwa kiwango kinachotarajiwa. Sababu zimekuwa nyingi, zikiwemo ukosefu wa mitaji, ardhi, teknolojia, masoko ya uhakika na miundombinu ya uzalishaji. Hata hivyo, utekelezaji wa miradi ya kuwawezesha vijana kupitia kilimo unaanza kubadili taswira hiyo.
Mfano halisi unaonekana katika shamba la BBT Makongora, wilayani Muleba mkoani Kagera, ambapo vijana 300 wamepewa nafasi ya kulima kahawa katika shamba lenye ukubwa wa ekari 367. Sasa zao hilo limeanza kuiva kuelekea msimu wa mavuno, jambo linaloashiria mwanzo wa matokeo ya uwekezaji uliofanywa katika kuwawezesha vijana kupitia sekta ya kilimo.
Hata hivyo, pamoja na matumaini hayo, kuna maswali muhimu yanayopaswa kujibiwa. Je, mavuno pekee yanatosha kuhakikisha vijana wanatoka kwenye umaskini? Je, bila miundombinu ya kutosha, mradi unaweza kutoa matokeo ya muda mrefu? Hapa ndipo uchambuzi wa maendeleo ya kilimo unapopata nafasi.
Kilimo siyo Kulima Pekee, ni Mfumo Mzima wa Uchumi
Wataalamu wa kilimo wamekuwa wakisisitiza kuwa mafanikio ya mkulima hayapimwi kwa ukubwa wa shamba au wingi wa mazao pekee, bali yanategemea mnyororo mzima wa thamani wa zao husika.
Kwa zao la kahawa, hatua zote ni muhimu kuanzia maandalizi ya shamba, matumizi ya miche bora, huduma za ugani, umwagiliaji, udhibiti wa magonjwa na wadudu, uvunaji, uhifadhi, usindikaji hadi masoko.
Endapo kiungo kimoja kitadorora, faida ya mkulima hupungua hata kama uzalishaji umekuwa mkubwa.
Ndiyo maana kilio cha vijana wa BBT Makongora kuhusu ukosefu wa maghala ya kisasa hakipaswi kutazamwa kama ombi la kawaida, bali kama sehemu muhimu ya kuongeza thamani ya zao la kahawa.
Umwagiliaji ni Bima ya Mkulima Katika Enzi za Mabadiliko ya Tabianchi
Moja ya maombi makubwa yaliyotolewa na vijana hao ni kuboreshwa kwa miundombinu ya umwagiliaji.
Kwa mtazamo wa kitaalamu, ombi hili lina msingi mkubwa.
Mabadiliko ya tabianchi yameongeza vipindi vya ukame visivyotabirika katika maeneo mengi ya uzalishaji nchini. Hali hiyo huathiri ukuaji wa kahawa, hupunguza maua, husababisha matunda kudondoka kabla ya kukomaa na hatimaye kushusha mavuno.
Mfumo bora wa umwagiliaji unamwezesha mkulima kuendelea kuzalisha hata mvua zinapochelewa au kuwa chache.
Aidha, umwagiliaji unasaidia kuongeza ubora wa kahawa, jambo ambalo linaongeza thamani yake katika soko la ndani na kimataifa.
Kwa maana hiyo, uwekezaji katika umwagiliaji si gharama bali ni uwekezaji unaoongeza uzalishaji na mapato ya wakulima.
Maghala ya Kisasa ni Nguzo ya Kulinda Ubora wa Kahawa
Baada ya mavuno, changamoto kubwa inayoweza kumrudisha mkulima nyuma ni uhifadhi usiozingatia viwango.
Kahawa ni zao linalohitaji mazingira maalumu ya kuhifadhi ili lisiharibiwe na unyevunyevu, wadudu au uchafu unaoweza kupunguza ubora wake.
Iwapo mkulima atalazimika kuuza kahawa mara moja kwa sababu hana sehemu salama ya kuhifadhi, hupoteza uwezo wa kusubiri bei nzuri sokoni.
Maghala ya kisasa yanamwezesha mkulima kuhifadhi mazao kwa usalama, kupunguza upotevu baada ya mavuno na kuuza wakati soko linapokuwa na bei nzuri.
Hivyo, ujenzi wa maghala siyo tu suala la kuhifadhi mazao, bali ni mkakati wa kuongeza kipato cha mkulima.
Vijana Wameanza Kuona Kilimo kama Biashara
Kwa muda mrefu kulikuwepo na mtazamo kwamba kilimo ni shughuli ya wazee au ya kujikimu.
Lakini mradi wa BBT Makongora unaonyesha kuwa vijana wanaweza kuona kilimo kama biashara yenye faida ikiwa watapatiwa ardhi, elimu, teknolojia na mazingira rafiki ya uzalishaji.
Kupatiwa ekari moja kila mmoja kumewapa nafasi ya kujenga uchumi wao kupitia zao lenye thamani kubwa.
Hii ni hatua inayoweza kupunguza tatizo la ukosefu wa ajira, kuongeza uzalishaji wa mazao ya biashara na kuimarisha usalama wa kipato kwa vijana.
Serikali Imeweka Msingi, Lakini Uwekezaji Uendelee
Ziara ya Mkuu wa Mkoa wa Kagera, Kanali Ramadhan Kido, katika shamba hilo inaonyesha dhamira ya Serikali ya kufuatilia maendeleo ya miradi ya vijana.
Wito wake kwa vijana kuendelea kuyatunza mashamba kwa weledi ni muhimu kwa sababu kilimo cha kahawa kinahitaji usimamizi wa karibu ili kupata mavuno mengi na yenye ubora.
Aidha, kauli yake kwamba Serikali itaendelea kuweka mazingira rafiki kwa vijana kupitia miradi ya uzalishaji mali ni ishara kwamba sekta ya kilimo itaendelea kuwa sehemu ya mkakati wa kukuza uchumi.
Hata hivyo, mazingira rafiki hayapaswi kuishia kwenye ugawaji wa mashamba pekee.
Yanapaswa kujumuisha huduma za ugani, pembejeo bora, umwagiliaji, maghala, usindikaji wa mazao, masoko ya uhakika pamoja na upatikanaji wa mitaji nafuu.
Kahawa Inaweza Kubadili Uchumi wa Kagera
Mkoa wa Kagera ni miongoni mwa maeneo yenye historia kubwa ya uzalishaji wa kahawa nchini.
Iwapo vijana wataendelea kuzalisha kwa tija na changamoto zilizopo zikapatiwa ufumbuzi, uzalishaji unaweza kuongezeka kwa kiwango kikubwa na kuongeza mapato ya wakulima pamoja na fedha za kigeni kupitia mauzo ya nje.
Aidha, kuongezeka kwa uzalishaji kutachochea uwekezaji katika viwanda vya usindikaji wa kahawa, usafirishaji, biashara za pembejeo na huduma nyingine zinazounda mnyororo wa thamani wa zao hilo.
Hii ndiyo maana ya kilimo kuwa injini ya maendeleo ya uchumi.
Kuiva kwa kahawa katika shamba la BBT Makongora ni hatua muhimu, lakini mafanikio ya kweli hayatapimwa kwa mavuno pekee. Yatapimwa kwa uwezo wa vijana kuongeza kipato, kuhifadhi mazao kwa usalama, kuuza katika masoko yenye ushindani na kuendeleza uzalishaji kwa miaka mingi ijayo.
Ili kufikia lengo hilo, ni muhimu kuendelea kuwekeza katika miundombinu ya umwagiliaji, maghala ya kisasa, huduma za ugani, pembejeo bora na masoko ya uhakika. Hapo ndipo kilimo cha kahawa kitakapokuwa chachu ya maendeleo ya vijana, Mkoa wa Kagera na uchumi wa Tanzania kwa ujumla.
Kwa mtazamo wa maendeleo ya kilimo, mradi wa BBT Makongora unaonyesha wazi kuwa kumpa kijana ardhi ni mwanzo mzuri, lakini kumpatia mazingira bora ya kuzalisha, kuhifadhi na kuuza mazao yake ndiyo hatua inayokamilisha safari ya kumwezesha kuwa mkulima wa kibiashara mwenye mafanikio.
No comments:
Post a Comment