Mlima Kilimanjaro si fahari ya Tanzania pekee, bali ni urithi wa dunia unaobeba thamani kubwa katika utalii, uchumi, mazingira na ustawi wa maisha ya mamilioni ya wananchi. Hata hivyo, kwa miaka ya hivi karibuni mlima huo umekuwa ukikabiliwa na changamoto kubwa zinazotokana na mabadiliko ya tabianchi, ukataji wa miti, ongezeko la shughuli za kibinadamu na uharibifu wa mazingira unaopunguza uwezo wake wa kuhifadhi maji na kulinda mfumo wa ikolojia.
Katika kuendelea na juhudi za kurejesha uoto wa asili na kulinda mazingira ya Mlima Kilimanjaro, Mgodi wa Dhahabu wa Geita (GGML) kupitia kampeni yake ya GGM Kili Challenge umetoa miche 5,000 ya miti ambayo imekabidhiwa kwa ajili ya kuimarisha uhifadhi wa mazingira ya mlima huo. Miche hiyo imezinduliwa rasmi katika wilaya ya Hai, mkoani Kilimanjaro, ikiwa ni sehemu ya juhudi za pamoja za kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi.
Hatua hii inaonyesha kuwa mapambano dhidi ya uharibifu wa mazingira yanahitaji ushirikiano wa serikali, sekta binafsi, taasisi zisizo za kiserikali pamoja na wananchi ili kuhakikisha rasilimali za asili zinaendelea kuwepo kwa manufaa ya kizazi cha sasa na kijacho.
Mlima Kilimanjaro ni Chanzo Muhimu cha Maisha
Watu wengi huutazama Mlima Kilimanjaro kama kivutio kikubwa cha utalii, lakini umuhimu wake unazidi mbali sekta hiyo pekee.
Mlima huu ni chanzo kikubwa cha:
maji kwa matumizi ya nyumbani na kilimo;
mito inayotegemewa na maelfu ya wakulima;
bioanuwai ya mimea na wanyama;
hali nzuri ya hewa kwa maeneo yanayouzunguka;
shughuli za kiuchumi zinazotegemea mazingira salama.
Misitu inayouzunguka mlima hufanya kazi kubwa ya kuvuta mvua, kuhifadhi maji ardhini, kuzuia mmomonyoko wa udongo na kusaidia uzalishaji wa mazao katika maeneo mengi ya Kilimanjaro na mikoa jirani.
Iwapo misitu hii itaendelea kupungua, athari zake hazitaishia katika mazingira pekee bali pia zitaathiri uzalishaji wa kilimo, upatikanaji wa maji na maisha ya wananchi.
Kupanda Miti ni Uwekezaji wa Muda Mrefu
Tofauti na mitazamo ya baadhi ya watu wanaoona kupanda mti kama shughuli ya kawaida, wataalamu wa mazingira wanaeleza kuwa kila mti unaopandwa ni uwekezaji wa muda mrefu katika maisha ya binadamu.
Mti mmoja unaweza:
kufyonza hewa ya ukaa (Carbon Dioxide);
kuzalisha hewa safi ya oksijeni;
kuhifadhi unyevunyevu wa udongo;
kupunguza kasi ya mmomonyoko wa ardhi;
kuongeza rutuba ya udongo;
kuvutia mvua kwa kuboresha mfumo wa ikolojia;
kuwa makazi ya viumbe mbalimbali muhimu kwa mazingira.
Ndiyo maana miche 5,000 iliyotolewa si idadi ya miti pekee, bali ni hatua ya kuimarisha mfumo wa mazingira ambao unategemewa na jamii nzima.
Mabadiliko ya Tabianchi Yanahitaji Hatua za Haraka
Mabadiliko ya tabianchi yanaendelea kuathiri sekta ya kilimo duniani kote.
Tanzania nayo imeendelea kushuhudia:
vipindi virefu vya ukame;
mvua zisizotabirika;
mafuriko katika baadhi ya maeneo;
ongezeko la joto;
kupungua kwa vyanzo vya maji;
kuongezeka kwa magonjwa ya mimea na mifugo.
Kwa wakulima, hali hizi humaanisha mavuno kupungua, gharama za uzalishaji kuongezeka na kipato kushuka.
Kupanda miti ni mojawapo ya hatua zinazosaidia kupunguza athari hizo kwa kuongeza uwezo wa mazingira kuhifadhi maji na kuboresha hali ya hewa.
GGML Yaonyesha Uwajibikaji wa Kijamii
Kupitia kampeni ya GGM Kili Challenge, Mgodi wa Dhahabu wa Geita umeonyesha kuwa kampuni za sekta binafsi zina nafasi muhimu katika kuhifadhi mazingira.
Akizungumza wakati wa uzinduzi wa kampeni hiyo, Mkurugenzi Mtendaji wa GGML, Ashraf Suryaningrat, amesema kampuni hiyo itaendelea kushiriki katika miradi ya uhifadhi wa mazingira sambamba na shughuli zake za uchimbaji, akisisitiza kuwa maendeleo endelevu hayawezi kupatikana bila kulinda rasilimali za asili.
Kauli hiyo inaonesha umuhimu wa sekta binafsi kuwekeza katika miradi inayorejesha mazingira na kuchangia maendeleo ya jamii zinazozunguka maeneo ya shughuli zao.
Wilaya ya Hai Yaendelea na Mkakati wa Upandaji Miti
Akizindua kampeni hiyo, Mkuu wa Wilaya ya Hai, Hassan Omar Bomboko, amepongeza GGML kwa mchango huo akieleza kuwa unaunga mkono mkakati wa wilaya wa kupanda miti milioni 2.5 kwa lengo la kuimarisha uhifadhi wa Mlima Kilimanjaro pamoja na mazingira yanayouzunguka.
Huu ni mkakati unaolenga kurejesha maeneo yaliyoharibiwa, kuongeza uoto wa asili na kuhakikisha vyanzo vya maji vinaendelea kuwepo kwa manufaa ya wananchi.
Kadiri idadi ya miti inavyoongezeka, ndivyo uwezo wa mazingira kujirekebisha dhidi ya athari za mabadiliko ya tabianchi unavyoongezeka.
Ushirikiano wa Wadau ni Muhimu
Katika shughuli za uhifadhi wa mazingira, hakuna taasisi moja inayoweza kufanikisha malengo makubwa peke yake.
Mafanikio yanahitaji ushirikiano kati ya:
Serikali;
sekta binafsi;
taasisi za kiraia;
wakulima;
vijana;
shule;
viongozi wa dini;
na wananchi kwa ujumla.
Ndiyo maana mchango wa GGML unaounganishwa na juhudi za Serikali na taasisi nyingine unaongeza nguvu ya kufikia malengo ya uhifadhi wa mazingira.
Taasisi ya Nessa Yaongeza Kasi ya Kampeni
Kwa mujibu wa Mkurugenzi Mtendaji wa Taasisi ya Nessa, Deborah Nyakisinda, miche hiyo itasaidia kuongeza kasi ya utekelezaji wa lengo la kupanda miti milioni mbili kila mwaka kuzunguka Mlima Kilimanjaro.
Lengo hili linaonesha dhamira ya kuhakikisha maeneo yanayozunguka mlima yanaendelea kuwa na uoto wa kutosha utakaosaidia kuhifadhi maji, kupunguza athari za ukame na kulinda bioanuwai.
Faida za Miti kwa Mkulima
Kwa mkulima, kupanda miti si suala la mazingira pekee bali pia ni sehemu ya kuongeza tija katika uzalishaji.
Miti husaidia:
kulinda mashamba dhidi ya upepo mkali;
kuongeza rutuba ya udongo kupitia mabaki ya majani;
kuhifadhi unyevunyevu wa udongo;
kupunguza mmomonyoko wa ardhi;
kuongeza kivuli kwa baadhi ya mazao;
kutoa kuni na mbao kwa matumizi endelevu;
kuchangia ufugaji wa nyuki kupitia maua yake;
kuboresha uzalishaji wa mazao kwa mazingira yenye afya.
Kilimo kinapounganishwa na upandaji miti kupitia mifumo ya kilimo mseto (agroforestry), mkulima hupata faida za kiuchumi na kimazingira kwa wakati mmoja.
Elimu kwa Wakulima na Jamii
Kupanda mti ni mwanzo tu; mafanikio yanategemea namna unavyotunzwa hadi ukue. Wakulima na wananchi wanapaswa kuhakikisha miche inapandwa kwa wakati unaofaa, inalindwa dhidi ya mifugo, inamwagiliwa inapohitajika na kupewa nafasi ya kukua bila kuharibiwa.
Ni vyema pia kuchagua aina za miti zinazofaa kwa mazingira husika, ikiwemo miti ya asili inayosaidia kurejesha mfumo wa ikolojia pamoja na miti yenye manufaa ya kiuchumi kama ya matunda au mbao, mradi isiharibu mazingira ya eneo husika.
Aidha, uhifadhi wa mazingira haupaswi kuonekana kama jukumu la taasisi fulani pekee. Kila mwananchi ana nafasi ya kuchangia kwa kupanda miti, kutunza misitu iliyopo, kuepuka uchomaji holela wa misitu na kutumia rasilimali za asili kwa njia endelevu.
Uhifadhi wa Mazingira ni Ulinzi wa Uchumi wa Kilimo
Kilimo kinaendelea kuwa uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania, lakini mafanikio yake yanategemea mazingira yenye afya. Bila misitu, maji ya uhakika na mvua zinazotabirika, uzalishaji wa mazao na mifugo huathirika moja kwa moja.
Kwa hiyo, juhudi za kupanda miti zinazofanyika leo ni uwekezaji wa kulinda usalama wa chakula, kuongeza kipato cha wakulima na kuhakikisha rasilimali za asili zinaendelea kuwanufaisha Watanzania kwa vizazi vijavyo.
Ugawaji wa miche 5,000 ya miti kwa ajili ya kuimarisha uhifadhi wa mazingira ya Mlima Kilimanjaro ni hatua muhimu inayodhihirisha kuwa mapambano dhidi ya mabadiliko ya tabianchi yanahitaji ushirikiano wa wadau wote. Mchango wa GGML kupitia kampeni ya GGM Kili Challenge, pamoja na ushirikiano wa Serikali na taasisi mbalimbali, unaongeza nguvu katika juhudi za kurejesha uoto wa asili na kulinda mfumo wa ikolojia wa mlima huo.
Kwa wakulima, ujumbe ni wazi: kulinda mazingira ni kulinda kilimo, maji, mifugo na maisha yetu. Kila mti unaopandwa leo ni mchango wa kujenga kesho yenye mvua za uhakika, ardhi yenye rutuba, uzalishaji mkubwa na uchumi imara. Hivyo, upandaji na utunzaji wa miti unapaswa kuwa sehemu ya utamaduni wa kila jamii, ili Mlima Kilimanjaro na mazingira yake viendelee kuwa hazina ya taifa na urithi salama kwa vizazi vijavyo.
No comments:
Post a Comment