Maeneo ya malisho ni moja ya rasilimali muhimu zaidi kwa jamii za wafugaji, hususan katika maeneo ya Monduli, Longido na Simanjiro mkoani Arusha na Manyara. Kwa muda mrefu, maeneo haya yamekuwa msingi wa ufugaji wa ng'ombe, mbuzi na kondoo, yakitoa chakula kwa mifugo, kusaidia maisha ya familia na kuchangia uchumi wa jamii.
Hata hivyo, mabadiliko ya tabianchi, ukame wa mara kwa mara, kupungua kwa uoto wa asili, mmomonyoko wa udongo na ushindani wa matumizi ya ardhi vimeongeza umuhimu wa kusimamia malisho kwa njia endelevu.
Katika mazingira hayo, biashara ya kaboni imeanza kuibua mjadala mpya kuhusu namna jamii za wafugaji zinavyoweza kuunganisha uhifadhi wa mazingira na fursa za kiuchumi.
Vijana kutoka jamii za wafugaji katika wilaya za Monduli, Longido na Simanjiro wamepatiwa elimu kuhusu umuhimu wa kusimamia na kutunza maeneo ya malisho kwa njia endelevu, ili waweze kuelewa na kutathmini fursa zinazoweza kupatikana kupitia mradi wa biashara ya kaboni.
Elimu hiyo imetolewa na shirika la The Nature Conservancy (TNC), ikiwa ni sehemu ya juhudi za kuendelea kuelimisha jamii kuhusu mradi unaotekelezwa kupitia kampuni ya jamii ya kaboni ya Enjipai.
Lengo ni kuhakikisha jamii inafahamu kwa kina namna mradi unavyofanya kazi, faida zinazoweza kupatikana, wajibu wa washiriki na umuhimu wa kutoa ridhaa ya pamoja kwa uelewa kabla ya kuamua kushiriki.
Kwa mtazamo wa Mkulima Jembe, jambo la msingi si kuona malisho kama chanzo cha chakula cha mifugo pekee, bali pia kama rasilimali ya kimazingira na kiuchumi inayopaswa kulindwa kwa manufaa ya sasa na ya vizazi vijavyo.
1. Biashara ya kaboni ni nini, na inahusianaje na wafugaji?
Biashara ya kaboni ni mfumo ambao unaweza kuruhusu miradi inayopunguza uzalishaji wa gesi chafuzi au kuondoa hewa ukaa katika angahewa kuzalisha na kuuza vitengo vya kaboni vinavyotambulika kwa kufuata viwango na taratibu husika.
Gesi chafuzi, ikiwemo hewa ukaa inayojulikana kama carbon dioxide (CO₂), huchangia ongezeko la joto duniani inapokusanyika kwa wingi katika angahewa.
Katika baadhi ya miradi ya kaboni, shughuli za uhifadhi wa misitu, urejeshaji wa ardhi iliyoharibika na usimamizi endelevu wa mifumo ya ikolojia zinaweza kusaidia kuhifadhi kaboni au kuzuia uzalishaji wake, kulingana na aina ya mradi na mbinu zinazotumika.
Kwa upande wa wafugaji, mradi unaweza kulenga kuboresha namna maeneo ya malisho yanavyosimamiwa, kulinda uoto wa asili na kupunguza uharibifu wa ardhi.
Iwapo mradi utathibitisha kwamba shughuli hizo zimeleta manufaa ya ziada kwa mazingira, zimefuata viwango vinavyotakiwa na kukidhi masharti ya uthibitishaji, unaweza kustahili kuzalisha vitengo vya kaboni kwa ajili ya soko.
Vitengo hivyo vinaweza kununuliwa na taasisi au kampuni zinazotaka kufidia sehemu ya uzalishaji wao wa gesi chafuzi kwa mujibu wa taratibu za soko husika.
Hata hivyo, ni muhimu kuelewa kwamba si kila eneo la malisho linalohifadhiwa huzalisha moja kwa moja mapato ya kaboni. Mradi lazima uwe na mfumo unaotambulika wa kupima matokeo, kuthibitisha manufaa ya mazingira na kuzingatia masharti ya kisheria na ya soko.
Kwa hiyo, fursa ya wafugaji inategemea si uhifadhi pekee, bali pia ubora wa mradi, uthibitishaji, upatikanaji wa wanunuzi, gharama za utekelezaji na utaratibu wa kugawana mapato.
2. Kwa nini maeneo ya malisho yanahitaji usimamizi endelevu?
Malisho ni msingi wa uzalishaji wa mifugo. Ng'ombe, mbuzi na kondoo hutegemea upatikanaji wa majani, vichaka na mimea mingine inayofaa kwa lishe yao.
Ardhi inapoharibika, uwezo wake wa kuzalisha malisho hupungua. Hali hiyo inaweza kusababisha mifugo kutembea umbali mrefu kutafuta chakula na maji, kupungua kwa uzalishaji wa maziwa na nyama, pamoja na kuongezeka kwa gharama za wafugaji.
Usimamizi endelevu unalenga kuhakikisha ardhi inatumika kwa namna inayokidhi mahitaji ya mifugo ya sasa bila kuharibu uwezo wake wa kuendelea kuzalisha malisho katika siku zijazo.
Njia za kusimamia maeneo ya malisho
Kwanza, kupanga matumizi ya malisho. Jamii inaweza kuweka utaratibu wa kutumia maeneo mbalimbali kwa vipindi tofauti, kwa kuzingatia hali ya uoto, upatikanaji wa maji na idadi ya mifugo.
Pili, kuruhusu maeneo yaliyotumika kupumzika. Pale inapofaa, maeneo yanaweza kufungwa kwa muda ili mimea ipate nafasi ya kukua tena kabla ya mifugo kurejeshwa. Muda wa mapumziko unapaswa kuendana na hali ya mvua, aina ya mimea na uwezo wa ardhi.
Tatu, kuzuia moto usiodhibitiwa. Moto unaweza kuharibu uoto wa asili, kuathiri viumbe hai na kuacha udongo katika hatari ya mmomonyoko. Udhibiti wa moto unapaswa kuzingatia mazingira ya eneo na ushauri wa wataalamu.
Nne, kulinda vyanzo vya maji. Mito, chemchemi na maeneo oevu yanahitaji kusimamiwa kwa uangalifu ili kupunguza uchafuzi, mmomonyoko na uharibifu wa kingo.
Tano, kurejesha maeneo yaliyoharibika. Hii inaweza kujumuisha kulinda uoto unaoweza kuota tena, kupunguza shughuli zinazoharibu ardhi na kutumia mbinu zinazofaa za kurejesha mimea ya asili.
Sita, kufuatilia hali ya malisho. Jamii inaweza kushirikiana na wataalamu kuchunguza uoto, maeneo yenye mmomonyoko, upatikanaji wa maji na mabadiliko ya hali ya ardhi ili kufanya maamuzi yanayotegemea ushahidi.
Hatua hizi zinapotekelezwa kwa ushirikiano, zinaweza kusaidia kuimarisha ustahimilivu wa mifugo wakati wa ukame na kuhifadhi rasilimali zinazotegemewa na jamii.
3. Uhifadhi wa malisho unavyohusiana na mabadiliko ya tabianchi
Ardhi yenye uoto mzuri inaweza kusaidia kupunguza mmomonyoko, kuboresha uwezo wa udongo kuhifadhi maji na kutoa mazingira yanayosaidia maisha ya viumbe mbalimbali.
Katika mifumo ya ikolojia ya nyasi na savana, sehemu ya kaboni huhifadhiwa katika mizizi na udongo. Hata hivyo, kiwango cha kaboni kinachohifadhiwa hutegemea aina ya udongo, uoto, hali ya hewa na namna ardhi inavyotumika.
Usimamizi unaofaa unaweza kusaidia kuhifadhi akiba hiyo ya kaboni na, katika mazingira yanayofaa, kuongeza kaboni inayohifadhiwa kwenye udongo.
Hata hivyo, uhifadhi wa kaboni katika maeneo ya malisho unahitaji vipimo na ufuatiliaji wa kitaalamu. Haiwezekani kudhani kwamba kila hatua ya kuboresha malisho itasababisha kiasi fulani cha kaboni kuhifadhiwa bila ushahidi wa kisayansi.
Hapa ndipo miradi ya kaboni inapohitaji kuwa na mfumo wa kupima, kuripoti na kuthibitisha matokeo yake kwa uwazi.
4. Vijana wa wafugaji wana nafasi gani katika mradi wa kaboni
Vijana wanaweza kuwa sehemu ya maamuzi ya jamii, utekelezaji wa mipango ya matumizi ya ardhi na ufuatiliaji wa mabadiliko yanayotokea katika maeneo ya malisho.
Kwa kupata elimu inayofaa, wanaweza kushiriki katika shughuli mbalimbali, zikiwemo:
Kukusanya taarifa kuhusu hali ya maeneo ya malisho na uoto wa asili.
Kusaidia kuelimisha jamii kuhusu matumizi endelevu ya ardhi.
Kushiriki katika mikutano ya vijiji na vikao vya maamuzi.
Kusaidia kufuatilia shughuli za uhifadhi na kutoa taarifa kuhusu uharibifu wa mazingira.
Kujifunza ujasiriamali na usimamizi wa mapato yanayotokana na shughuli halali za uhifadhi.
Kushiriki katika mifumo ya uwazi na uwajibikaji wa miradi ya kaboni.
Hata hivyo, vijana hawapaswi kuishia kuwa washiriki wa mafunzo pekee. Ni muhimu pia kupewa nafasi ya kusikilizwa na kushiriki katika maamuzi yanayohusu rasilimali ambazo jamii zao zimekuwa zikizitumia kwa muda mrefu.
Elimu inapaswa kuwawezesha kuelewa haki zao, wajibu wao na namna ya kutathmini manufaa na changamoto zinazoweza kujitokeza.
5. Enjipai na The Nature Conservancy: Kwa nini elimu ya jamii ni muhimu?
Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa kuhusu mpango huu, shirika la The Nature Conservancy linaendelea kutoa elimu kwa jamii za wafugaji kuhusu umuhimu wa kusimamia na kutunza maeneo ya malisho ili ziweze kuelewa fursa zinazohusishwa na mradi wa kaboni.
Mradi huo unatekelezwa kupitia kampuni ya jamii ya kaboni ya Enjipai, inayolenga kuwawezesha wafugaji kunufaika na uhifadhi wa maeneo yao ya malisho na fursa za soko la hewa ukaa.
Katika miradi inayohusisha rasilimali za jamii, elimu ni sehemu muhimu ya kujenga uelewa kabla ya maamuzi kufanyika.
Jamii inapaswa kuelewa mradi unalenga kufanya nini, maeneo gani yanahusika, ni nani anayeusimamia, gharama zake ni zipi, mapato yatatokana na nini na yatafika kwa wanufaika kwa utaratibu gani.
Vilevile, jamii inapaswa kupata maelezo kuhusu muda wa mradi, masharti ya ushiriki, wajibu wa washiriki na utaratibu wa kushughulikia malalamiko.
Ushiriki wenye maana unahitaji taarifa zinazoeleweka kwa lugha ya jamii husika, muda wa kutosha wa kuuliza maswali na nafasi ya kutoa maoni bila shinikizo.
Ridhaa ya pamoja haipaswi kuwa kauli ya jumla inayoficha maoni tofauti ya wanajamii. Inapaswa kujengwa kwa majadiliano yenye uwazi na kwa kuzingatia sheria, haki za ardhi na taratibu zinazotumika.
6. Wafugaji wanaweza kupata faida gani za kiuchumi?
Biashara ya kaboni inaweza kuwa njia ya kuongeza vyanzo vya mapato kwa jamii zinazoshiriki katika uhifadhi, lakini manufaa halisi yanategemea masharti ya mradi na matokeo yake.
Mapato yanayotokana na mauzo ya vitengo vya kaboni
Iwapo mradi utazalisha vitengo vya kaboni vilivyothibitishwa na kuviuza sokoni, mapato yanaweza kutumika kwa mujibu wa makubaliano ya mradi.
Sehemu ya mapato inaweza kuelekezwa kwa wanajamii, shughuli za uhifadhi au miradi ya maendeleo, kutegemea mfumo wa kugawana mapato uliokubaliwa.
Ni muhimu kutofautisha thamani ya vitengo vinavyouzwa na kiasi cha fedha ambacho jamii inapokea. Mapato ghafi yanaweza kupunguzwa na gharama za upimaji, uthibitishaji, usimamizi, uendeshaji na gharama nyingine zinazokubalika.
Kwa hiyo, wafugaji wanapaswa kupewa maelezo ya wazi kuhusu namna mapato yanavyokokotolewa na kugawanywa.
Kuimarika kwa malisho na uzalishaji wa mifugo
Ikiwa usimamizi wa maeneo ya malisho utatekelezwa kwa ufanisi, jamii inaweza kunufaika kupitia upatikanaji bora wa malisho, kupungua kwa uharibifu wa ardhi na matumizi yaliyopangwa ya rasilimali za maji.
Manufaa hayo yanaweza kusaidia kupunguza baadhi ya gharama za uzalishaji na kuongeza ustahimilivu wa ufugaji, ingawa matokeo yatategemea hali ya eneo na namna mpango unavyotekelezwa.
Ajira na ujuzi kwa vijana
Miradi ya uhifadhi inaweza kuhitaji watu wa kukusanya taarifa, kufuatilia mazingira, kuelimisha jamii na kusaidia shughuli za usimamizi.
Hii inaweza kuleta fursa za kazi na mafunzo kwa vijana, lakini idadi ya ajira, malipo na muda wa kazi vinapaswa kuelezwa kwa uhalisia badala ya kudhani kwamba kila mshiriki atapata ajira au kipato cha moja kwa moja.
Kuimarika kwa huduma za jamii
Kulingana na makubaliano na kiasi cha mapato kinachopatikana, sehemu ya fedha inaweza kusaidia miradi ya kijamii kama vile maji, elimu au shughuli nyingine zilizopewa kipaumbele na jamii.
Hata hivyo, manufaa hayo yanapaswa kuthibitishwa kupitia mpango wa mradi, bajeti na taarifa za utekelezaji. Hayapaswi kuchukuliwa kuwa ahadi iliyohakikishwa bila ushahidi wa makubaliano husika.
7. Mambo ambayo wafugaji wanapaswa kuyafahamu kabla ya kujiunga na mradi
Ingawa biashara ya kaboni inaweza kuwa fursa ya uchumi wa kijani, ni muhimu jamii isifanye maamuzi kwa kutegemea matarajio ya mapato pekee.
Kabla ya kutoa ridhaa, wafugaji wanapaswa kupata majibu ya maswali muhimu yafuatayo.
1. Mradi utadumu kwa muda gani?
Jamii inapaswa kufahamu kipindi cha mkataba, masharti ya kuhuisha au kusitisha ushiriki na wajibu utakaobaki baada ya mradi kumalizika.
2. Haki za matumizi ya ardhi zitakuwaje?
Ni muhimu kuelewa kama mradi utaweka masharti kuhusu maeneo ya malisho, njia za mifugo, upatikanaji wa maji, matumizi ya kuni au shughuli nyingine za jadi.
Masharti yoyote yanayohusu matumizi ya ardhi yanapaswa kuelezwa wazi na kuzingatia sheria na haki halali za jamii.
3. Mapato yatagawanywaje?
Wanajamii wanapaswa kujua ni sehemu gani ya mapato itakayokwenda kwa jamii, ni gharama zipi zitakazokatwa na nani atakayesimamia fedha.
4. Malipo yatatolewa lini na kwa utaratibu gani?
Jamii inahitaji kufahamu kama malipo yatategemea mauzo ya kaboni, uthibitishaji wa matokeo au hatua nyingine za mradi. Ratiba na masharti ya malipo yanapaswa kuwekwa wazi.
5. Nani atawajibika endapo mradi hautazalisha mapato yaliyotarajiwa?
Soko la kaboni linaweza kubadilika. Mradi unaweza kukabiliwa na gharama, kuchelewa kwa uthibitishaji au kukosa wanunuzi kwa wakati fulani. Ni muhimu kufahamu hatari hizo na namna zitakavyoshughulikiwa.
6. Jamii itapata taarifa za fedha kwa namna gani?
Uwazi unahitaji taarifa za mapato, matumizi, gharama za mradi na malipo kwa wanufaika. Jamii inapaswa kujua nani anayekagua taarifa hizo na namna ya kuwasilisha malalamiko.
7. Je, kila kundi litanufaika kwa usawa?
Wanawake, vijana, kaya zenye mifugo michache na makundi mengine yanaweza kuwa na mahitaji tofauti. Mfumo wa kugawana manufaa unapaswa kuzingatia haki, uwakilishi na mazingira halisi ya jamii.
8. Je, mkataba umeelezwa kwa lugha inayoeleweka?
Kabla ya kusaini nyaraka, wanajamii wanapaswa kupewa muda wa kuzisoma, kuuliza maswali na kutafuta ushauri huru wa kisheria au kitaalamu inapohitajika.
Maswali haya hayamaanishi kwamba mradi una mapungufu. Ni hatua za kawaida za kuhakikisha maamuzi yanakuwa na taarifa za kutosha na kwamba manufaa yanayotarajiwa yanaeleweka kwa uwazi.
8. Changamoto zinazoweza kujitokeza katika biashara ya kaboni
Biashara ya kaboni si mfumo usio na changamoto. Ili mradi uwe na manufaa ya muda mrefu, ni muhimu kutambua mapema mambo yanayoweza kuathiri utekelezaji wake.
Mabadiliko ya soko na bei
Bei ya vitengo vya kaboni inaweza kubadilika kulingana na ubora, aina ya mradi, viwango vya uthibitishaji na mahitaji ya wanunuzi.
Hivyo, mapato hayawezi kutabiriwa kwa uhakika bila taarifa zinazohusu mradi husika na makubaliano yake ya kibiashara.
Gharama za upimaji na uthibitishaji
Miradi ya kaboni inahitaji ushahidi wa kisayansi na mifumo ya kufuatilia matokeo. Shughuli hizo zinaweza kuhitaji fedha, utaalamu na muda.
Ni muhimu jamii ifahamu gharama hizo na namna zinavyoathiri mapato ya mwisho.
Migogoro kuhusu matumizi ya ardhi
Endapo mipaka ya maeneo, haki za matumizi au masharti ya mradi hayataeleweka vizuri, kunaweza kutokea kutokubaliana kati ya wanajamii au kati ya jamii na wadau wengine.
Ushirikishwaji wa mapema, utatuzi wa migogoro na uwazi kuhusu haki za ardhi ni mambo muhimu katika kupunguza hatari hizo.
Uendelevu wa matokeo ya uhifadhi
Matokeo ya uhifadhi yanaweza kuathiriwa na ukame, moto, mabadiliko ya matumizi ya ardhi na shughuli nyingine zinazoharibu uoto.
Mradi unapaswa kuwa na mpango wa kufuatilia hatari hizo na kueleza namna zitakavyoshughulikiwa.
Uwezekano wa kutokugawanywa kwa manufaa kwa haki
Kama mfumo wa mapato hautakuwa wazi, baadhi ya wanajamii wanaweza kuona kuwa hawajanufaika ipasavyo licha ya kuchangia katika uhifadhi.
Kwa hiyo, mfumo wa uwajibikaji, uwakilishi wa jamii na taarifa za fedha ni muhimu kama ilivyo shughuli ya uhifadhi yenyewe.
9. Serikali za vijiji na viongozi wa kimila wana nafasi gani?
Katika jamii za wafugaji, matumizi ya ardhi na usimamizi wa malisho mara nyingi huhusisha maamuzi ya pamoja, mila, mifumo ya uongozi wa jamii na taratibu rasmi za kisheria.
Viongozi wa vijiji, viongozi wa kimila na wataalamu wa ardhi wanaweza kusaidia kueleza mipaka ya maeneo, kuwezesha majadiliano na kutambua mahitaji ya jamii.
Hata hivyo, ushiriki wa viongozi haupaswi kuchukua nafasi ya haki ya wanajamii kupata taarifa na kutoa maoni yao.
Ni muhimu mikutano ya jamii iwe na kumbukumbu zinazoonyesha masuala yaliyojadiliwa, maswali yaliyoulizwa, majibu yaliyotolewa na maamuzi yaliyofikiwa.
Pia, taarifa za mradi zinapaswa kupatikana kwa urahisi kwa wanufaika, badala ya kubaki kwa viongozi au wasimamizi wachache.
Kwa njia hiyo, usimamizi wa malisho unaweza kuwa sehemu ya mfumo mpana wa maendeleo ya jamii unaozingatia uwazi, ushirikiano na haki.
10. Elimu ya kaboni iende sambamba na elimu ya ufugaji bora
..................................
Ili wafugaji wanufaike kwa muda mrefu, elimu ya biashara ya kaboni inapaswa kuunganishwa na elimu nyingine za kuboresha uzalishaji wa mifugo.
Hizi ni pamoja na lishe bora ya mifugo, uzalishaji na uhifadhi wa malisho, afya ya mifugo, matumizi ya maji, udhibiti wa magonjwa na maandalizi ya kukabiliana na ukame.
Wafugaji wanaweza pia kuelimishwa kuhusu namna ya kupanga idadi ya mifugo kulingana na uwezo wa malisho, kutafuta masoko yenye tija na kuongeza thamani ya mazao ya mifugo.
Kwa mfano, kupunguza upotevu wa malisho, kuhifadhi chakula cha mifugo kwa msimu wa kiangazi na kupanga matumizi ya maji kunaweza kusaidia kaya kukabiliana na vipindi vigumu.
Biashara ya kaboni inapaswa kuonekana kama nyenzo inayoweza kusaidia juhudi za maendeleo, si mbadala wa mbinu nyingine za kuboresha ufugaji.
Aidha, mafanikio ya mradi yanapaswa kupimwa kwa kuangalia si mapato pekee, bali pia hali ya malisho, ustawi wa mifugo, usalama wa haki za jamii na manufaa yanayofika kwa kaya.
11. Nafasi ya wanawake katika uhifadhi na uchumi wa wafugaji
Katika utekelezaji wa mradi wa kaboni, ni muhimu kuhakikisha wanawake wanapata taarifa sawa, wanashiriki katika mikutano na wana nafasi ya kuchangia maamuzi.
Mfumo wa kugawana mapato unapaswa kuzingatia namna wanawake wanavyoshiriki katika usimamizi wa rasilimali na maendeleo ya kaya.
Vilevile, vijana wa kike na wa kiume wanapaswa kupata fursa zinazofaa za mafunzo, uongozi na kujenga ujuzi wa mazingira na biashara.
Ushiriki mpana wa jamii unaweza kusaidia kuhakikisha kwamba manufaa ya uhifadhi hayabaki kwa kundi dogo pekee, bali yanachangia ustawi wa jamii kwa ujumla.
12. Ni kwa namna gani mafanikio ya mradi yanaweza kupimwa?
Mradi wa kaboni unapaswa kuwa na viashiria vinavyoweza kuonyesha kama unatimiza malengo yake ya kimazingira na kijamii.
Katika maeneo ya malisho, viashiria hivyo vinaweza kujumuisha:
Hali na mabadiliko ya uoto wa asili.
Kiwango cha uharibifu wa udongo na mmomonyoko.
Hali ya maeneo ya maji na rasilimali zinazohusiana na malisho.
Ushiriki wa jamii katika kupanga na kusimamia matumizi ya ardhi.
Mapato halisi yaliyopatikana na namna yalivyogawanywa.
Idadi na aina ya shughuli za kiuchumi zilizosaidiwa na mradi.
Uwepo wa mfumo wa kushughulikia malalamiko na kutatua migogoro.
Uwezo wa jamii kuendelea kusimamia rasilimali hata baada ya hatua fulani za mradi kukamilika.
Viashiria hivi vinapaswa kuendana na malengo rasmi ya mradi na kupimwa kwa mbinu zinazofaa.
Taarifa zinapowasilishwa kwa jamii mara kwa mara, wanufaika wanaweza kutathmini maendeleo, kubaini changamoto na kushiriki katika kuboresha utekelezaji.
13. Fursa hii inaweza kufundisha nini jamii nyingine za wafugaji Tanzania?
Uzoefu unaoendelea kujengwa katika Monduli, Longido na Simanjiro unaweza kuwa na umuhimu kwa majadiliano mapana kuhusu uhifadhi na maendeleo ya ufugaji nchini Tanzania.
Maeneo mengi yanayotegemewa kwa ufugaji yanahitaji mipango inayounganisha matumizi endelevu ya ardhi, upatikanaji wa maji, uhifadhi wa uoto na ustawi wa mifugo.
Hata hivyo, kila eneo lina mazingira, mifumo ya matumizi ya ardhi na mahitaji yake. Kwa hiyo, mbinu inayofaa katika eneo moja haiwezi kuhamishiwa eneo jingine bila tathmini na ushirikishwaji wa jamii husika.
Jambo muhimu ni kujenga mifumo ambayo jamii inaelewa malengo yake, inashiriki katika maamuzi na inaweza kuona ushahidi wa matokeo.
Ikiwa biashara ya kaboni itatekelezwa kwa uwazi na kwa kuzingatia haki za jamii, inaweza kuchangia mijadala kuhusu njia za kufadhili uhifadhi na kuboresha maisha ya watu wanaotegemea maliasili.
Lakini mafanikio yake yatategemea ubora wa usimamizi, uthibitishaji wa matokeo, utawala bora na uwezo wa kuhakikisha kuwa gharama na manufaa vinaeleweka kwa wale wanaohusika.
Kulinda malisho ni kulinda maisha ya wafugaji
Elimu inayotolewa kwa vijana wa jamii za wafugaji kutoka Monduli, Longido na Simanjiro na shirika la The Nature Conservancy kuhusu usimamizi endelevu wa maeneo ya malisho inaangazia umuhimu wa kuunganisha uhifadhi wa mazingira na fursa za kiuchumi.
Kupitia kampuni ya jamii ya kaboni ya Enjipai, mradi huu unalenga kuwawezesha wafugaji kunufaika na uhifadhi wa maeneo yao ya malisho na fursa za soko la hewa ukaa.
Hata hivyo, manufaa yatakayopatikana yatategemea utekelezaji halisi wa mradi, uthibitishaji wa matokeo, hali ya soko na masharti yaliyokubaliwa na jamii.
Kwa wafugaji, jambo la msingi ni kufahamu kuwa ardhi yenye afya ni msingi wa ufugaji endelevu. Malisho yanapotunzwa, jamii inalinda chakula cha mifugo, rasilimali za maji, uoto wa asili na uwezekano wa kuendelea kufanya shughuli za kiuchumi katika siku zijazo.
Kwa vijana, fursa iliyopo ni kujifunza, kushiriki katika maamuzi na kuwa sehemu ya kizazi kinachotafuta njia za kuunganisha maendeleo na utunzaji wa mazingira.
Kwa wadau wa uhifadhi, changamoto ni kuhakikisha kwamba elimu inaambatana na uwazi, haki za jamii zinalindwa na manufaa yanayotarajiwa yanaelezwa kwa uhalisia.
Ujumbe wa MKULIMA JEMBE: Malisho si ardhi ya kupitisha mifugo pekee; ni mtaji wa uzalishaji, urithi wa jamii na rasilimali inayoweza kulindwa kwa manufaa ya vizazi vijavyo. Uhifadhi wenye uelewa, ridhaa na uwajibikaji unaweza kuwa msingi wa maendeleo endelevu ya wafugaji Tanzania.
MKULIMA JEMBE BLOG
Kilimo, Mifugo, Mazingira na Biashara
Hakuna maoni:
Chapisha Maoni